Δημόσια Ηλεκτρονική Διαβούλευση

Στο προηγούμενο post, μεταξύ των άλλων, μιλούσαμε και για τις δυνατότητες που μας έδωσαν τα νέα μέσα επικοινωνίας, τα κοινωνικά μέσα, συμβάλλοντας στη δημιουργίας ενός εναλλακτικού χώρου έκφρασης ιδεών. Ο χώρος αυτός ξεπερνά κατά πολύ τις δυνατότητες των παραδοσιακών αφού ενσωματώνει, σχεδόν εξορισμού, το διαλόγο και την αντιπαράθεση.

Από χθες (26/3) λοιπόν το Πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ έχει ανέβει σε μία ειδικά διαμορφωμένη ιστοσελίδα όπου, χάρη στην πολύ καλή δουλειά του Τμήματος Διαδικτύου, υπάρχει τεχνικά η δυνατότητα στοχευμένου σχολιασμού ανά θεματική ενότητα.

Αυτή είναι η πρώτη φορά που κόμμα στην Ελλάδα (και μία από τις πρώτες φορές στον κόσμο γενικότερα) εκθέτει τις προγραμματικές θέσεις και ιδέες του σε ελεύθερη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση. Ενόψει του Προγραμματικού Συνεδρίου το Μάιο θέλουμε να επιτύχουμε την ευρύτερη δυνατή ανταλλαγή ιδεών με το μεγαλύτερο δυνατό κύκλο ανθρώπων.

Σας προσκαλώ λοιπόν στο dialogos.pasok.gr να σχολιάσετε, να προτείνετε, να διαφωνήστε, να επισημάνετε αδυναμίες και να καταθέσετε απόψεις ώστε τελικά να βοηθήστε στη βελτίωση του Προγράμματος και στον εμπλουτισμό των θέσεών μας.

Ένας εναλλακτικός χώρος μάθησης ανθίζει

Την προηγούμενη εβδομάδα ο «Μικροπολιτικός» των ΝΕΩΝ αφιέρωσε δύο σχόλιά του σε μία εκδήλωση μου στην Αγία Παρασκευή. Τα σχόλια μπορείτε να τα διαβάσετε εδώ και εδώ. [Ένα ακόμη σχόλιο εδώ αφορά μία συζήτηση στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου]

Του έστειλα σήμερα (19/3) την παρακάτω απάντηση την οποία και θέλω να μοιραστώ μαζί σας:

------------------------

Αγαπητέ Μικροπολιτικέ,

Σε ευχαριστώ για τα σχόλιά σου [που συνδέουν τη δραστηριότητά μου αποκλειστικά με μία εκλογική περιφέρεια]. Ωστόσο θέλω να σε ενημερώσω ότι στο κόμμα μας, παρά τις προσπάθειες του Γιώργου Παπανδρέου για ανοιχτό ΠΑΣΟΚ, υπάρχει ένα σκληρό status quo το οποίο αντικειμενικά αποκλείει από κάθε διακριτή πολιτική, κοινοβουλευτική ή κομματική παρουσία στο δημόσιο λόγο όποιο στέλεχος δεν ανήκει στα υπεράριθμα κεντρικά κομματικά όργανα. Εκτός κι αν αποφασίσει να σκάει σαν χειροβομβίδα κάθε βδομάδα για να τραβά την προσοχή.

Μοναδική διέξοδος προσωπικά για μένα προκειμένου να μην σκουριάσω και να συμμετέχω σε ένα κίνημα ιδεών είναι κυρίως τα βιβλία και ο εναλλακτικός χώρος μάθησης και επιμόρφωσης που αναπτύσσεται με ταχύτητα σε όλη την Ελλάδα (διαλέξεις, μαζικά brainstorming, λαϊκά πανεπιστήμια, παρουσιάσεις βιβλίων, ραδιοφωνικές εκπομπές, blogoσφαιρα κλπ.). Οι πρωτοβουλίες αυτές ξεπερνούν κατά πολύ την τρέχουσα πολιτική θεματολογία, τα κομματικά ακροατήρια, ξετυλίγονται σε πολλές εκλογικές περιφέρειες και δεν έχουν τουλάχιστον άμεση σχέση με τις εκλογές. Άλλωστε ακριβώς τα ίδια έκανα και όταν ήμουν εκτός πολιτικής επί τρεις τετραετίες.

Ενδεικτικά σου αναφέρω μία σειρά σεμιναρίων που διοργανώνει το βιβλιοπωλείο Ιανός με τον Γραμματικάκη, την Αρβελέρ, τον Χατζάκη, στα οποία συμμετέχω και εγώ σε συζητήσεις με θέματα:

- Ο μετασχηματισμός του Παγκόσμιου Χρηματοοικονομικού Συστήματος και η διαχείριση της αβεβαιότητας,

- Το νέο δημόσιο Management

- Η δημογραφική ανατροπή και η νέα ιστορική μορφή του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Φιλικά,
Μίμης Ανδρουλάκης

-----------------------

Ενημέρωση (20/3): Ο "Μικροπολιτικός" δημοσιεύει σήμερα μέρος του χθεσινού email μου. Διαβάζοντας τα πρώτα σχόλια έκανα και κάποιες διευκρινίσεις στο post για να διευκολύνω την ανάγνωσή του.

Εθνικό Ταμείο Αλληλεγγύης

Τα βρίσκουμε για χίλιες δύο άλλες περιπτώσεις και το αρνούμαστε για να στηρίξουμε τη γέννηση των παιδιών, τον ανασφάλιστο και το νέο που δεν μπορεί να βρει μία θέση στην αγορά εργασίας;

Όπως ίσως γνωρίζετε χθες δόθηκε στη δημοσιότητα το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ. Από το πρωί λοιπόν ακούω «που θα βρείτε τα λεφτά;». Είμαι ο τελευταίος που θα ισχυριστεί ότι υπάρχει «δωρεάν γεύμα». Πρέπει να εμπεδώσουμε στον κόσμο την ιδέα ότι ο πλούτος πριν διανεμηθεί δικαιότερα πρέπει να παραχθεί με βιώσιμο τρόπο.

Αυτό ακριβώς είναι το κεντρικό νόημα του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ. Όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση παρουσιάζουμε μία χειροπιαστή ιδέα που μας δίνει τη δυνατότητα να μοιράσουμε δικαιότερα τις ωφέλειες και τα βάρη ανάμεσα στις γενιές.

Είναι το Εθνικό Ταμείο Αλληλεγγύης, ο εθνικός κουμπαράς των νέων που θα στηρίξει το ασφαλιστικό σύστημα στην δυσκολότερή του στιγμή μετά από 10 χρόνια.

Την ιδέα αυτή την έχουμε επεξεργαστεί χρηματοοικονομικά και την έχουμε παρουσιάσει εδώ και αρκετά χρόνια. Χάθηκε πολύτιμος χρόνος με βαρύ κόστος για το ασφαλιστικό αλλά επιτέλους είναι αποφασισμένο ένα πολιτικό κόμμα με κυβερνητική προοπτική να την υλοποιήσει.

Αυτή την πρόταση που έχει πολλές διαστάσεις ακόμα και ενδεχόμενους κινδύνους την περιγράφω και στο «Θηλυκό Πόκερ». Την υποβάλλουμε στην κρίση και τη σκέψη σας. (pdf)

Περισσότερα για το πρόγραμμα μπορείτε να ακούστε και στην ραδιοφωνική εκπομπή με τον Μπάμπη Παπαπαναγιώτου (στη δεξιά στήλη του ιστολογίου).

Μόλις το ετοιμάσουμε θα ανεβάσω και το ηχητικό κομμάτι της κουβέντας για τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ με τον Λυριτζή και τον Οικονόμου σήμερα (2/3) στη ΝΕΤ.

Η παλίρροια ανεβάζει μόνο τα γιωτ

Μερικά σχόλια για τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών.

Ο Πάγκαλος στις γενιές μας έχει γίνει αγαπητός ως αναρχο-εξουσιαστής, βαθύτερα ελευθεριακός αλλά αρκετοί νέοι ίσως να μην «πιάνουν» ότι έκανε πάντα παρωδία κάθε αυταρχισμό ακόμα και τον δικό του. Στον Πάγκαλο ίσως ισχύει η παραίνεση του νομπελίστα φυσικού Φέινμαν «μη δίνεις σημασία στο τι λέω, πρόσεξε τι εννοώ». Πάντως είναι αξιοθρήνητο ένα πολιτικό και ακαδημαϊκό σκηνικό που τριάντα τρία χρόνια μετά τη χούντα, το 2007 αναδεικνύει σε κεντρικό θέμα το αυτονόητο άσυλο (!) όταν άλλοι λαοί τρέχουν να προλάβουν το μέλλον της κοινωνίας της γνώσης. Η καθημερινή θεματολογία αποκαλύπτει μια εξάντληση και μια παρακμή σε πρακτικές ιδέες και φρέσκα πρόσωπα.

Τελικά υπάρχει κλιμακτήριος στο πολιτικό σύστημα. Αυτή δεν αφορά μόνο την κατάρρευση των «ορμονικών» συστημάτων λόγω ηλικίας αλλά τη γενικευμένη αδυναμία πραγματικής «διέγερσης», συγκέντρωσης και επίτευξης τελικών αποτελεσμάτων. Σε μας την επιδεινώνει η διάχυτη νεύρωση της υπουργίτιδας δίχως υπουργεία αλλά τη βλέπεις μ’ άλλη μορφή και στα μικρά κόμματα της Αριστεράς και στη Νέα Δημοκρατία, η οποία παρά το Βιάγκρα της εξουσίας δείχνει μια εντυπωσιακή στειρότητα. Το στάτους κβο να’ ναι καλά…

Από την άλλη ο Αλογοσκούφης μπλοφάρει ενώ δεν έχει χαρτί. Όπου έκανε κάτι τα έκανε θάλασσα, όπου δεν έκανε δημιούργησε τεράστιο κόστος αναβλητικότητας όπως στο ασφαλιστικό ή στον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα και γενικότερα στις διαρθρωτικές αλλαγές.

Θα μου πείτε "μα εμφανίζει νούμερα!"

Υπάρχει μία παγκόσμια πλημμυρίδα χρήματος αυτή την περίοδο που δημιουργεί αυταπάτες ότι θα σηκώσει όλες τις βάρκες ενώ ανεβάζει μόνο τα γιωτ. Σε παρακαλούν να πάρεις λεφτά. Ασύλληπτη Ρευστότητα. Όταν στις χρηματαγορές έρθει η άμπωτης θα φανούν οι ξέρες, θα ξεβραστούν «πτώματα», θα φανεί ποιοι τελικά έδωσαν ανταγωνιστικό βάθος στις οικονομίες και στις επιχειρήσεις τους, ποιοι απλώς ξεπουλήθηκαν και ποιοι θαλασσοπνίγονται. Η κυβέρνηση έχασε την ευκαιρία σ’ αυτό το κλίμα να στηρίξει νέα επενδυτικά σχέδια και να αναβαθμίσει την ελληνική επιχειρηματικότητα, η οποία σε πολλούς τομείς αποχωρεί αμαχητί.

Συσσωρεύεται πολύ χρήμα δίχως να υπάρχουν ανάλογες ευκαιρίες για αποδοτικές και ασφαλείς επενδύσεις στην πραγματική οικονομία. Σκεφτείτε: μόνο το κινέζικο χρήμα σε αμερικανικούς τίτλους θα ξεπεράσει σε λίγο το 1,5 τρις δολάρια. Τα πετροδολάρια. Τα τεράστια κεφάλαια των ασφαλιστικών ταμείων. Τα μεγάλα κέρδη των πολυεθνικών εταιρειών σε περίοδο μείωσης των φόρων. Την ανάκαμψη της Ευρώπης ειδικά της Γερμανίας αλλά και της Ιαπωνίας. Το χρήμα των παραδοσιακών παικτών του χρηματοπιστωτικού συστήματος όπως είναι οι τράπεζες και κυρίως των «εναλλακτικών επενδυτών» όπως τα hedge funds και οι «επιχειρηματικές συμμετοχές» (private equity). Επίσης τα νέα χρηματοοικονομικά προϊόντα διαχείρισης ρίσκου.

Ζούμε ένα βαθύ μετασχηματισμό του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος. Πράγματι θεωρητικά οι κίνδυνοι θρυμματίζονται, γίνονται μικροσκοπικά σωματίδια, εμπορευματοποιούνται, πουλιούνται και διασκορπίζονται αλλά δεν ξέρουμε πού και πότε τελικά θα συγκεντρωθούν σε μία κρίσιμη μάζα και θα αρχίσουν να σκάνε κανόνια. Υπάρχει λοιπόν στο «βάθος κήπος» μια Ημέρα Κρίσεως η οποία με τη μέθοδο της «δημιουργικής καταστροφής» θα ωριμάσει το νέο τοπίο. Θα δούμε τι «φωτιά θα ανάψει στα μπατζάκια» των «εναλλακτικών επενδυτών» όταν το κόστος του δανεισμού τους θα ξεπεράσει ενδεχόμενα τις αποδόσεις τους.

Εκπαίδευση και γνώση ως δημόσια αγαθά

Πολλοί από εσάς θέσατε το θέμα αν η εκπαίδευση και γενικότερα η γνώση είναι δημόσιο αγαθό και σε ποιο βαθμό έχουν εμπορική αξία.

Καταρχήν να συμφωνήσω με το Θέμη Λαζαρίδη στο ότι η απουσία διδάκτρων σαφώς δεν εγγυάται αυτόματα τις ίδιες ευκαιρίες στην εκπαίδευση. Αντιγράφω την τοποθέτηση μου στο «Βαμπίρ και Κανίβαλοι» (σ. 168-9):

«Kαλούμαστε εδώ να διασταυρώσουμε τις δημόσιες αξίες που συνδέονται με το δημόσιο λειτούργημα και με την ιδιότητα του πολίτη, με κοινωνικές αξίες όπως είναι η ισότητα των ευκαιριών και πιο ιδιωτικές, ατομικές αξίες όπως είναι να κάνεις καριέρα, να κερδίσεις χρήματα, να γίνεις αναγνωρίσιμος. H γνώση λοιπόν είναι δημόσιο αγαθό αλλά και ένα ιδιόρρυθμο εμπόρευμα με κόστος και αξία ιδιαίτερα σε μια κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας. Tο πρώτο χαρακτηριστικό, το δημόσιο αγαθό, έχουν την τάση να το λησμονούν όσοι αφελώς ισχυρίζονται ότι αρκεί να λειτουργήσουν οι νόμοι της ελεύθερης αγοράς, όπως ας πούμε στα απορρυπαντικά, και το σύστημα αυτόματα θα επαναδιευθετηθεί μέσα από τον ανταγωνισμό προς τα πάνω και θα πιάσει υψηλά ποιοτικά standards. Aυτό πουθενά δεν συνέβη και βέβαια δεν βασίζεται σ’ ένα μονοδιάστατα αγοραίο μηχανισμό η αδιαμφισβήτητη επιτυχία των Aμερικανών τουλάχιστον στα καλά πανεπιστήμιά τους. Tο δεύτερο, το γνώση-ιδιόρρυθμο εμπόρευμα, σοκάρει όλους τους κρατικιστές, αριστερούς ή δεξιούς, που κλείνουν τα μάτια στην πραγματικότητα και προσποιούνται με τυφλά ιδεολογική ότι δεν βλέπουν τι δουλεύει και τι δεν δουλεύει στην ευρωπαϊκή και διεθνή πραγματικότητα της εκπαίδευσης».

Αναφορικά με τα προβλήματα και τις αντιθέσεις ανάμεσα στην προσβασιμότητα, την ποιότητα και την δαπάνη για την παιδεία θα αντιγράψω από το «Θηλυκό Πόκερ» αυτή τη φορά (σ.259-62):

«Πως λύνεται αυτή η αντίθεση στην προοδευτική Ελλάδα με τα υποτιθέμενα «δωρεάν!» και «δημόσια» συστήματα; Είμαστε πρώτοι στην Ευρώπη, δεύτεροι στον κόσμο μετά τις ΗΠΑ στις ιδιωτικές δαπάνες για υγεία! Και μάλιστα δίχως ορατή εναλλακτική λύση, στην πράξη εννοώ, όχι στα λόγια. Η παρατήρηση της Μόκα για την υγεία μας οδηγεί σ’ ένα πεδίο που το ζω άμεσα, την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στα συστήματα αποκλειστικής δημόσιας χρηματοδότησης υπάρχουν τρία δεδομένα τα οποία εναρμονίζονται μόνο στο επίπεδο ενός σχιζοειδούς ή υποκριτικού πολιτικού λόγου: ο αριθμός των φοιτητών δηλαδή η μαζική ή και καθολική προσβασιμότητα – η ποιότητα της διδασκαλίας και της έρευνας – οι σοβαροί περιορισμοί στη κρατική χρηματοδότηση. Εδώ υπάρχουν αντιθέσεις. Πώς επιλύονται; Το ελληνικό πολιτικό σύστημα κυνικά συνδυάζει την καθολικότητα περίπου της πρόσβασης με την ακραία χρόνια υποχρηματοδότηση με αποτέλεσμα τη χαμηλή ποιότητα διδασκαλίας και έρευνας στο μέσο όρο των Ιδρυμάτων. Εδώ δεν υπάρχουν πολλές επιλογές: ή αυξάνεις γενναία τη κρατική χρηματοδότηση, αν μπορείς βέβαια, όχι στο γνωστό μπλα-μπλα, ή αναζητάς συμπληρωματικά νέους εναλλακτικούς πόρους ή μειώνεις δραστικά την προσβασιμότητα, κάτι που βέβαια δεν είναι κοινωνικά ανεκτό. Η δυσάρεστη πραγματικότητα είναι ότι το κόστος ανά φοιτητή είναι πολύ χαμηλό στα συστήματα αποκλειστικής κρατικής χρηματοδότησης σε σχέση με αυτά της ευρωπαϊκής μικτής χρηματοδότησης ή της ιδιόρρυθμης μικτής αμερικάνικης των ελίτ μη κρατικών μη κερδοσκοπικών Πανεπιστημίων. Πώς επιχειρεί να λύσει αυτή την αντίθεση η Ευρώπη με ορισμένες ποσοτικές και κοινωνικά ποιοτικές παραλλαγές; Βασική κρατική χρηματοδότηση στηριγμένη στη γενική φορολογία συν εναλλακτικοί πόροι (συμβόλαια έρευνας, προγράμματα επιμόρφωσης και δια βίου μάθησης κ.λπ.) συν μικρή συμμετοχή των άμεσα ωφελημένων, δηλαδή των σπουδαστών, ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση. Οι οικονομικά αδύνατοι δεν πληρώνουν. Οι άλλοι καλύπτουν αυτή τη συμμετοχή με τακτική ετήσια πληρωμή ή με τις μαζικές υποτροφίες με κάποιες προϋποθέσεις ή με μακροπρόθεσμο ευνοϊκό δανεισμό με κρατική στήριξη και εγγύηση».

«… στην Ευρώπη, τα εγγυημένα φοιτητικά δάνεια για την καταβολή διδάκτρων τα ξεκίνησε πριν είκοσι και πάνω χρόνια, σε μαζική κλίμακα η σουηδική σοσιαλδημοκρατία. Στη συνέχεια με βάση την πείρα περιόρισε την έκταση τους και στηρίχτηκε αναλογικά περισσότερο στη χρηματοδότηση από τη φορολογία. Αντίθετα η Βρετανία που είχε σχεδόν αποκλειστικά κρατική χρηματοδότηση προχώρησε στην υιοθέτηση του συστήματος των δανείων για την κάλυψη της φοιτητικής συμμετοχής, που καλύπτει ένα σχετικά μικρό ποσοστό του κόστους των σπουδών ανάλογα βέβαια με το ίδρυμα. Υπάρχει δηλαδή μια αντίθετη κίνηση και συνάντηση των ευρωπαϊκών συστημάτων σ’ ένα σημείο ισορροπίας. Οι Αυστραλοί τράβηξαν, όπως σ’ όλα, στα άκρα τον δανεισμό. Αν έχεις κάτω από το μέσο εισόδημα δεν πληρώνεις. Το ίδιο αν εξασφαλίσεις υποτροφία. Διαφορετικά ή πληρώνεις τοις μετρητοίς με μεγάλη έκπτωση ή παίρνεις δάνειο με μηδέν επιτόκιο, επιχορηγούμενο από το κράτος, και πληρώνεις μέσα από την άμεση φορολογία στο μέλλον ανάλογα με το φορολογητέο εισόδημά σου σε τρεις κλίμακες: το 1% αυτού του μηνιαίου εισοδήματος, το 2% ή το 3%. Δηλαδή δεν υπάρχει καθορισμένη χρονική διάρκεια αποπληρωμής του δανείου όπως σ’ άλλα συστήματα για να μπορείς να βρεθείς χρεωμένος ενώ είσαι άνεργος ή χαμηλόμισθος. Τα δάνεια έχουν ρίσκο όχι μόνο για τον δανειζόμενο αλλά και τον δανειστή. Το ερώτημα είναι αν θα τα χορηγεί ένα δημόσιο fund όπως στην Αμερική, το οποίο όμως υπόκειται στους περιορισμούς του κρατικού προϋπολογισμού με αποτέλεσμα να περιορίζεται ο αριθμός των δανείων ή αν θα χορηγούνται από τις εμπορικές τράπεζες στα πλαίσια ειδικής μακροπρόθεσμης σύμβασης με το κράτος για την επιχορήγηση του επιτοκίου τους. Εμείς στην Ελλάδα δεν έχουμε ανάλογα βάσανα».

Για την ελληνική δωρεάν παιδεία έχω να παραθέσω το ακόλουθο (Θηλυκό Πόκερ, σ.261):

«Θα σας δώσω όμως μια εικόνα την οποία βιώνω σαν αποτυχία της δημοκρατίας, των κυβερνήσεων και των κομμάτων, αποτυχία της γενιάς μου που αγωνίστηκε για κοινωνική δικαιοσύνη, αποτυχία και προσωπική σαν ένας άνθρωπος της αριστεράς από πάμπτωχη οικογένεια που συμμετείχε στον αντιδικτατορικό αγώνα. Αμφιθέατρο του Πολυτεχνείου και της Ιατρικής σε δύο σκηνές περίπου οι ίδιες με διαφορά 35 χρόνων, 1971 - 2006. Ρωτώ: «πόσοι από σας έχετε γονείς μηχανικούς ή γιατρούς;» Το 2006 σήκωσε το χέρι της η πλειοψηφία. «Πόσοι από σας έχουν γονείς με τριτοβάθμια εκπαίδευση;» Το 2006 σχεδόν όλοι, το 1971 η μειοψηφία. «Πόσοι από σας έχουν γονείς εργάτες, αγρότες, μικροεπαγγελματίες ή υπαλλήλους μη απόφοιτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης;» Το 1971 ήταν ένα μεγάλο ποσοστό, ενώ τώρα σχεδόν ανύπαρκτο. Αυτό το δείγμα σε σχολές υψηλής ζήτησης επιβεβαιώνει ότι το σύστημα έγινε πιο ταξικό κι όχι μόνο ότι αυξήθηκαν οι απόφοιτοι Πανεπιστημίου στην ελληνική κοινωνία. Στην πραγματικότητα οι φτωχοί μισθωτοί πληρώνουν την πιο ακριβή και με καλύτερη επαγγελματική προοπτική εκπαίδευση των σχετικά πιο εύπορων στρωμάτων τα οποία άλλωστε βρίσκονται στον ένα ή τον άλλο βαθμό, σε κλάδους με υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής. Αυτή η μορφή του «δωρεάν» είναι αρκετά ταξική και άνιση.»

Και κάτι τελευταίο. Έλαβα πρόσφατα ένα email από την «Μαίρη Παναγιωταρά» με τις σκέψεις τις πάνω στο Θηλυκό Πόκερ που με συγκλόνισε.

Της ζήτησα να μου επιτρέψει να το δημοσιεύσω στο ιστολόγιό μου και δέχθηκε. Μπορείτε να το δείτε εδώ.

Σε ρήξη με το πολιτικό σύστημα για την Ανώτατη Εκπαίδευση

Το παρακάτω ξεκίνησε σαν απάντηση σε σχόλιο του Θέμη Λαζαρίδη. Στη μέση όμως μετατράπηκε σε κανονικό post.

Στα τρία τελευταία βιβλία μου αλλά και σε δέκα χρόνια ραδιοφωνικών εκπομπών έχω προσδιορίσει ως στρατηγική προτεραιότητα το ριζικό ανασχηματισμό του δημοσίου πανεπιστημίου.

Το κράτος ως βασικός χρηματοδότης διεγείρει τον ανταγωνισμό ποιότητας ανάμεσα στα πανεπιστημιακά ιδρύματα τα οποία αποκτούν πλήρη χρηματοοικονομική αυτονομία, πέρα της ακαδημαϊκής και διοικητικής ανεξαρτησίας. Λειτουργούν σαν να ήταν μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά ιδρύματα σε μία sui generis «εσωτερική αγορά» δημόσιου ή ημιδημόσιου χαρακτήρα. Το κράτος συνάπτει τριετή προγραμματικά συμβόλαια με τα πανεπιστήμια στα οποία ενσωματώνονται οι στόχοι της ποιότητας και τα στάνταρντ ποιότητας. Έτσι συνδέεται η χρηματοδότηση με τα τελικά αποτελέσματα σε ποιότητα διδασκαλίας, βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας.

Τα ιδρύματα είναι ελεύθερα να αξιοποιούν με σύγχρονα χρηματοοικονομικά εργαλεία την περιουσία τους, να αναζητούν χορηγούς και χρηματοδότες με σχετικά συμβόλαια, ειδικά για την έρευνα, με μοναδικό περιορισμό τη διαφύλαξη της ακαδημαϊκής και επιστημονικής τους ανεξαρτησίας.

Γι΄ αυτό το στρατηγικό στόχο θα έπρεπε να επιδιώξουμε τη μέγιστη δυνατή πολιτική και κοινωνική συναίνεση. Η παρεμβολή της συνταγματικής συζήτησης για το άρθρο 16 δίχως να έχει προηγηθεί η αφετηρία έστω αυτής της μεταρρύθμισης διασπά το μέτωπο, ενισχύει τΙς αντιμεταρρυθμιστικές δυνάμεις και δημιουργεί, καλώς ή κακώς, την εντύπωση σε τμήμα της νεολαίας ότι το πολιτικό σύστημα ‘στρίβει δια του αρραβώνος’, εγκαταλείποντας στην τύχη τους τα δημόσια πανεπιστήμια, μειώνοντας περαιτέρω την ισότητα των ευκαιριών και δυνατοτήτων μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο χώρος του ΠΑΣΟΚ ,περίπου στο 100%, συσπειρώνεται στο δίπολο «μεταρρύθμιση – χρηματοδότηση». Στην άμεση ψήφιση του άρθρου 16 όμως χωρίζεται, όπως δείχνουν τα γκάλοπ, στη μέση.

Θα έχουμε το ηθικό και πολιτικό δικαίωμα, με την ευρύτερη συναίνεση, να αλλάξουμε το άρθρο 16 εφόσον θα έχει αποφασιστεί η μεταρρύθμιση στα δημόσια πανεπιστήμια σε δύο σημεία:

1) Αναγνωρίζονται τα υφιστάμενα πανεπιστήμια ως ειδικού νομικού τύπου ιδρύματα δημόσιου χαρακτήρα ώστε να αποδεσμευθούν πλήρως από το δημόσιο λογιστικό και την υπαγωγή τους στην κρατική γραφειοκρατία. Με τον τρόπο αυτό εξυπηρετούνται οι απαιτήσεις αυτονομίας που ανέφερα προηγουμένως.

2) Αίρεται η συνταγματική απαγόρευση για την ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων εφόσον, με σχετική πιστοποίηση, διαθέτουν τα ίδια ακαδημαϊκά και επιστημονικά στάνταρντ με τα υφιστάμενα πανεπιστήμια.

Συνεπώς προσωπική μου γνώμη είναι ότι πρέπει να δοθεί χρόνος στο πολιτικό σύστημα ώστε να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή εμπιστοσύνη όλων των ενδιαφερομένων και η επόμενη Βουλή να αποφασίσει με την συναίνεση των 180 τουλάχιστον βουλευτών την σχετική αλλαγή του άρθρου 16 και την διατύπωση του εκτελεστικού νόμου για την εφαρμογή του.

Επίσης προσωπικά θεωρώ μία ακόμη αποτυχία του πολιτικού συστήματος τον τρόπο με τον οποίο άνοιξε η συζήτηση για το άρθρο 16 και συνολικά το γεγονός ότι κάθε τετραετία αλλάζει το Σύνταγμα. Μπροστά στην ανικανότητά του να επιλύσει τα μεγάλα διαρθρωτικά προβλήματα στην ελληνική κοινωνία τα μεταμορφώνει σε συνταγματικά, τα μεταφέρει στη σφαίρα των νομικών ψευδαισθήσεων.

Είμαι σε ρήξη με τον τρόπο που συνολικά το πολιτικό σύστημα διαχειρίστηκε και διαχειρίζεται το πρόβλημα της ανώτατης εκπαίδευσης και αυτό αφορά και τα κόμματα που άσκησαν εξουσία και τα δύο κόμματα της Αριστεράς που είτε λένε όχι στις αλλαγές, είτε ταυτίζονται με τις πιο συντηρητικές συντεχνιακές απόψεις.

Τι χάνουμε και τι κερδίζουμε στην τέχνη της συζήτησης

To τελευταίο «TIME» του 2006, με τον καθρέπτη στο εξώφυλλο, ανακηρύσσει όλους μας ως «άτομα της χρονιάς». Η τέχνη, η πολιτική, το εμπόριο, μεταμορφώνονται μέσα από το ψηφιακό περιεχόμενο που δημιουργούμε οι ίδιοι οι χρήστες του Διαδικτύου, ενεργοί πολίτες μίας ψηφιακής δημοκρατίας.

Ας διερωτηθούμε μεταξύ μας τι κερδίζουμε και τι χάνουμε μέσα από τη blogoσφαιρα. Το τι κερδίζουμε είναι προφανές. Έχει ξεκινήσει ένα κύμα άμεσης επικοινωνίας και ελεύθερης ανταλλαγής ιδεών χωρίς προηγούμενο, μία πραγματική επανάσταση στη ζωή μας.

Όμως ας αναλογιστούμε πώς εξελίσσεται η τέχνη της συζήτησης μέσα στην ιστορία.
Δε χρειάζεται να φθάσουμε μέχρι την αγορά της αρχαίας Ελλάδας, απλά σκεφθείτε τρία είδη συζήτησης.

Ένα βραδινό γεύμα με μεγάλη παρέα που εξελίσσεται σε ένα αληθινό ‘μπαλέτο’ συνομιλίας με τη χάρη, την έκπληξη, τον υπαινιγμό, το χιούμορ, την ανταλλαγή των βλεμμάτων, το φλερτ, την κακία, το επιχείρημα. Κάποτε, στα «μεγάλα» σαλόνια επιλεγόταν η σύνθεση των καλεσμένων με τέτοιο τρόπο ώστε να εξελιχθεί η συζήτηση σε υψηλή τέχνη και να προσφέρει μεγάλη απόλαυση στους συνομιλητές.

Πάμε σε ένα λαϊκό καφενείο, με το θαύμα του αυθορμητισμού, του παιγνιώδους καθημερινού πολιτισμού, της επιχειρηματολογίας για τους ποδοσφαιρικούς αγώνες ως και την πολιτική. Πάμε τώρα στις παλιές γυναικείες κουβέντες, τους ψιθύρους και τα κουτσομπολιά γύρω από έναν καφέ και γλυκά του κουταλιού.

Τι από όλα αυτά διασώζει ή ανανεώνει η blogoσφαιρα; Υπάρχει κάτι που χάνεται ή μπορούμε να κατακτήσουμε έναν ιδανικό συνδυασμό τους, ίσως μία αλληλοτροφοδότηση όλων των μορφών συζήτησης;

Σε άλλες εποχές ένας διανοούμενος σαν το Νίκο Δήμου θα ήταν ο ιδανικός προσκεκλημένος σε βραδινό γεύμα ή σε ένα διανοητικό ή καλλιτεχνικό καφενείο του 18ου, 19ου και 20ου αιώνα. Στον 21ο τον βρίσκουμε ίσως βυθισμένο στη συζήτηση στο Διαδίκτυο.

Προσωπικά εκμεταλλεύτηκα την τεχνική συζήτησης της blogoσφαιρας και σε δύο βιβλία μου, στο «Μν» και στο «Θηλυκό Πόκερ». Πολλοί θα πουν ότι όλα αυτά είναι απλώς η τέχνη του Πλάτωνα και άρα δεν αφορούν μόνο τις εκάστοτε κυρίαρχες μορφές και τεχνικές της επικοινωνίας όσο τον βαθύτερο πυρήνα της ιδιοσυστασίας ύπαρξης του ανθρώπου.

Το ερώτημα όμως παραμένει: τί χάνεται, τί κερδίζεται; Σίγουρα δεν είναι σχέση μηδενικού αθροίσματος.

Ο πολιτικός χρόνος και η Αρχή της Σχετικότητας

Από ότι φαίνεται και τα παραδοσιακά ΜΜΕ άρχισαν να μπαίνουν ενεργότερα στη διαδικασία του διαλόγου και της συμμετοχής των αναγνωστών στη διαμόρφωση της ύλης τους. Τα ΝΕΑ λοιπόν ξεκίνησαν μία νέα σειρά συνεντεύξεων όπου οι αναγνώστες μπορούν να αποστείλουν ερωτήσεις προς τους πολιτικούς. Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε τις δικές μου απαντήσεις στις ερωτήσεις που μου τέθηκαν. Όπως πάντα περιμένω και τις δικές σας!

(οι πρώτες ερωτήσεις είναι του δημοσιογράφου των ΝΕΩΝ, Γιάννη Πολίτη)
κε Ανδρουλάκη, έχετε πει ότι ο Γιώργος Παπανδρέου είναι killer. Δηλαδή περιμένετε και άλλες ανατροπές μετά τον πρόωρο ανασχηματισμό του;

Οι ανατροπές αποδίδουν όταν γίνονται στην κατάλληλη στιγμή σε επιλεγμένα σημεία και έχουν χρόνο να αφομοιωθούν από το κόμμα, να διαχυθούν στην κοινωνία και να δώσουν τελικά αποτελέσματα. Δεν γίνονται ψυχαναγκαστικά κάθε μέρα. Η πολιτική είναι μάχη εφεδρειών και το ΠΑΣΟΚ έχει πολύ περισσότερες από τη Νέα Δημοκρατία σε ιδέες, πρόσωπα, χειρισμούς, συμμαχίες, ψηφοφόρους και φιλικό περίγυρο. Μεταξύ σοβαρού και αστείου πειράζω τους συντρόφους ότι ο Πρόεδρος υιοθετεί τις συμβουλές των μεγάλων μετρ της στρατηγικής και έχει παρατάξει σ’ αυτή την καμπή της μάχης στην πρώτη γραμμή τους παλαιούς και έμπειρους αξιωματικούς για να τραβήξουν πάνω τους τα κανόνια, να εξαντλήσουν τον αντίπαλο και στην κατάλληλη στιγμή θα εμφανίσει από «πίσω» και τα «άκρα» φρέσκα ξεκούραστα στρατεύματα τα οποία θα πλαγιοκοπήσουν, θα περικυκλώσουν και θα συντρίψουν τον «εχθρό».

Το ΠΑΣΟΚ δείχνει το τελευταίο δεκαπενθήμερο να έχει πάρει φόρα. Είναι όμως αρκετό αυτό για να καλύψει το χαμένο χρόνο;

Ο πολιτικός αγώνας σε μια τετραετία είναι μαραθώνιος όχι άθροισμα από κατοστάρια. Θέλει σωστό τέμπο. Επιτρέψτε μου λοιπόν με λίγη στοχαστική διάθεση να υπενθυμίσω μερικά θεωρήματα μεταξύ φυσικής και πολιτικής. Πολιτική είναι η επιστήμη και η τέχνη της διαχείρισης του χρόνου. Ο πολιτικός χρόνος εμπεριέχει τη φθορά, την απώλεια ενέργειας (νόμος εντροπίας). Ο πολιτικός χρόνος υπακούει στην Αρχή της Σχετικότητας. Τρέχεις – τρέχουν και οι άλλοι, φοράμε το ίδιο ρολόι αλλά δείχνει διαφορετική ώρα. Ο πολιτικός χρόνος δεν είναι γραμμικός, συνεχής. Εμπεριέχει άλματα, ασυνέχειες, ένας μήνας μπορεί να ισοδυναμεί με χρόνια, μια δική σου μικρή επιτάχυνση μπορεί να πολλαπλασιαστεί επί τη δύναμη της θέλησης, της γνώσης, της φαντασίας, του αισθήματος και του βιώματος εκατομμυρίων ανθρώπων. Συνεπώς ο «χαμένος χρόνος» ξανακερδίζεται αλλά δεν είναι ποτέ ο ίδιος.

Είναι μεγάλες οι διαφορές πάντως των δυο κομμάτων όπως εμφανίζεται τουλάχιστον στις δημοσκοπήσεις.

Η πολιτική, λέει ένας μεγάλος δάσκαλος, μοιάζει πιο πολύ με την άλγεβρα παρά με την αριθμητική. Εμφανίζεται ξαφνικά μπροστά το σημείο πλην κι εκεί που είσαι στο συν δύο πας στο πλην δύο. Εκεί κοντά βρίσκεται ο Καραμανλής που το έπαιξε στη Βουλή πολύ άνετος. Πέφτει στην «παγίδα της εύκολης επιτυχίας». Βλέπει τις δημοσκοπήσεις αλλά δεν υποψιάζεται ότι μπορεί και να διαβάζει ιστορία. Ο Γιώργος Παπανδρέου όπως κάθε ικανός κόουτς μπορεί να μας πει «παιδιά χάνουμε 3 – 2 αλλά με τούτα και με κείνα μπορούμε να γυρίσουμε το παιχνίδι και να κερδίσουμε» και αυτή η πίστη του να είναι μεταδοτική σε μας και στην κοινωνία.

Είστε έτοιμοι να αντιμετωπίσετε έναν εκλογικό αιφνιδιασμό του Πρωθυπουργού τον Ιούνιο;

Θα αιφνιδιάσουμε τον αιφνιδιαστή. Θα συναντήσει εκεί που δεν το υποπτεύεται μια απρόβλεπτη αντίσταση και δυναμική και το αλαζονικό δημοσκοπικό ηθικό του θα καταρρεύσει. Εμείς πρέπει να ολοκληρώσουμε την προγραμματική και κυβερνητική μας ωρίμανση για να κερδίσουμε μια νέα εμπιστοσύνη.

Στην παιδεία, μέχρι σήμερα το κόμμα σας δεν τα έχει πάει καλά και η εντύπωση που δίνει στην κοινή γνώμη είναι ότι δεν έχετε καταλήξει σε ενιαία γραμμή. Πως θα ξεπεράσετε αυτό το σκόπελο σε ένα τόσο κρίσιμο θέμα;

Αυτό φαίνεται παράδοξο. Κανείς στο ΠΑΣΟΚ δεν διαφωνεί με τα δεκαπέντε σημεία των αλλαγών στην εκπαίδευση που παρουσίασε στη Βουλή ο Πρόεδρος. Κανείς δε διαφωνεί πια ότι τα δημόσια Πανεπιστήμια πρέπει να απελευθερωθούν από την κρατική γραφειοκρατία, να αποκτήσουν πλήρη χρηματοοικονομική αυτονομία και το κράτος – χρηματοδότης να διεγείρει μεταξύ τους τον ανταγωνισμό για να ανεβάζει τα στάνταρτ της ποιότητας στη διδασκαλία και την έρευνα. Κανείς δεν περιμένει ως από μηχανής Θεό κάποια φανταστικά ιδιωτικά Πανεπιστήμια που υποτίθεται ότι θα συμπαρασύρουν το σύστημα σε υψηλό ανταγωνισμό ποιότητας. Κανείς στο νέο περιβάλλον δεν μπορεί να υπολογίζει ότι είναι δυνατόν να απαγορεύει για καιρό την ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών Πανεπιστημίων εφόσον πιστοποιημένα εξασφαλίζουν τα ανάλογα στάνταρτ ποιότητας και υπακούουν στους ίδιους ακαδημαϊκούς κανόνες με τα Πανεπιστήμια δημόσιας χρηματοδότησης, τα οποία άλλωστε στην πράξη θα λειτουργούν αποδεσμευμένα σαν να ήταν μη κρατικά μη κερδοσκοπικά. Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι το άρθρο 16 είναι ήσσονος σημασίας για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Στον τακτικό και μόνο χειρισμό του θέματος υπάρχει ένας εύλογος σκεπτικισμός και πρέπει να το προσέξουμε γιατί ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Κι εγώ προβληματίζομαι γιατί θα πρέπει να ψωνίσουμε «γουρούνι στο σακί» σ’ αυτή τη Βουλή.

Αντίθετα, τα πήγατε πολύ καλά στην ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ. Πιστεύετε ότι αυτό το θέμα τελικά θα καταφέρει η κυβέρνηση να το περάσει ή θα πάει στο ράφι όπως και οι άλλες μεταρρυθμίσεις της;

Γενικά μια ιδιωτικοποίηση για να δώσει κέρδη αποτελεσματικότητας προς όφελος των φορολογουμένων και των καταναλωτών χρειάζεται καταρχήν δύο βασικές προϋποθέσεις: έξυπνη κυβέρνηση με αποτελεσματική ρύθμιση και πολύ ανταγωνιστική αγορά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση απουσιάζουν και οι δυο με αποτέλεσμα να κινδυνεύεις να αντικαταστήσεις ένα πρώην κρατικό μονοπώλιο, του οποίου έτσι κι αλλιώς το μέλλον δεν ήταν και δεν είναι ειδυλλιακό, μ’ ένα απροσδιόριστο περίπου ιδιωτικό μονοπώλιο. Γενική αρχή πρέπει να είναι ότι στα δίκτυα και τις υποδομές που λειτουργούν σαν «φυσικό μονοπώλιο» διατηρείς ένα ρυθμιστικό πακέτο δημόσιου ελέγχου και στις υπερκείμενες επιχειρήσεις προσφοράς υπηρεσιών αναπτύσσεις, όσο είναι δυνατόν, ανταγωνιστικές αγορές από τις τηλεπικοινωνίες και την ενέργεια μέχρι τα σιδηροδρομικά δίκτυα και τα λιμάνια.

Ερωτήσεις Αναγνωστών

1 Γιώργος Σακελαρίου
Πιστεύετε ότι ο Βύρων Πολύδωρας με οδηγίες του Μαξίμου, εκφράζει ακραίες απόψεις για να προσεγγίσει ψηφοφόρους του ΛΑΟΣ ή τα όσα λέει εκφράζουν μόνο τον εαυτό του;

Και τα δυο ισχύουν αλλά δείξτε συμπάθεια. Αν ήσουν δεξιός στη νεότητά σου όπως ο φίλτατος Βύρων δε θα σταύρωνες ούτε γκόμενα. Σε καταπίεζε η πανταχού παρούσα προοδευτική ορθότητα. Τώρα γεροντοέφηβοι δεξιοί πλημμυρίζουν σε κάποιες στιγμές από νοσταλγία για ότι δεν πρόλαβαν να γλεντήσουν. Εξάλλου και τώρα ο Βύρων, ο τελευταίος Δον Κιχώτης ή Σάντσο Πάντσο της δεξιάς κάνει μια γενναιόδωρη φιλοφρόνηση στην Αριστερά και απροσδόκητα τονώνει το ηθικό της. Προσποιείται ότι αυτή αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια.

2 Βασίλης Μπεκόπουλος
Κύριε Ανδρουλάκη τα όσα συνέβησαν το 89 είναι περασμένα ξεχασμένα; Δεν πρέπει να πείτε και εσείς στο κόσμο του ΠΑΣΟΚ όπως ο Λεωνίδας Κύρκος ότι μετανιώσατε για την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου;

Πριν δεκαέξι χρόνια όταν τα γεγονότα αυτά βρίσκονταν σε εξέλιξη πήρα μια πρωτοβουλία – σοκ μέσα στην Αριστερά για να αναιρεθούν οι αρνητικές συνέπειες του ’89 στην πολιτική ζωή, να ακυρωθεί η παραπομπή με βάση τη σχετική συνταγματική πρόβλεψη, να κλείσει το χάσμα ΠΑΣΟΚ – Αριστεράς και να ακολουθήσει στρατηγική σύγκλιση και ανασύνθεση κεντροαριστεράς και δημοκρατικής αριστεράς. Η πρωτοβουλία αυτή στη συνέχεια αναπτύχθηκε ιδεολογικά στο βιβλίο μου ΜΕΤΑ το οποίο χαιρέτησε τότε ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου και το σύνολο του ΠΑΣΟΚ αλλά δυστυχώς η ηγεσία της ιστορικής αριστεράς δεν το άντεξε, αναδιπλώθηκε, με διέγραψε και έτσι εγκατέλειψα την ενεργό πολιτική ενώ έκτοτε στήριζα κριτικά το ΠΑΣΟΚ σ’ όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις. Δικαιολογήστε να μην το έχετε πληροφορηθεί γιατί αυτοί που θα έπρεπε να το υπενθυμίσουν με εμφάνισαν δυστυχώς σαν ένα αριστερό αντίβαρο της τελευταίας στιγμής στον … Ανδριανόπουλο!

3 Κωνσταντίνα Βασιλόπουλου
Πιστεύετε πράγματι ότι το μέλλον της πολιτικής ανήκει στις γυναίκες, ή το χρησιμοποιείται μόνο ως εμπορικό εύρημα στο βιβλίο σας προκειμένου να εξασφαλίσετε τη συμπάθεια επομένως και την ψήφο των γυναικών;

Το Θηλυκό Πόκερ είναι μόνο μια στιγμή μιας εργασίας σε εξέλιξη που διερευνά τις διαφορές αρσενικού – θηλυκού από την καθημερινότητα και τη σεξουαλικότητα μέχρι την ψυχανάλυση και τη λογοτεχνία και από τη νευροβιολογία και τα μαθηματικά μέχρι την οικονομία, την επιχειρηματικότητα και την πολιτική. Τώρα παίρνω κάτι το «θηλυκό», που μπορεί να υπάρξει και στον πιο άνδρα από τους άνδρες, για να επιχειρήσω μια «θηλυκή» αναθεώρηση της πολιτικής οικονομίας, μια «θηλυκή» διαχείριση του ρίσκου στο χρηματοοικονομικό σύμπαν και σε μια «θηλυκή» μεταρρύθμιση του δημόσιου μάνατζμεντ και της διακυβέρνησης στον 21ο αιώνα. Προσωπικά στοιχηματίζω τις επόμενες δεκαετίες στη «γυναικεία δύναμη» στη οικονομία και την πολιτική.

4 Δήμητρα Μεμή
Αν ο Γιώργος Παπανδρέου χάσει αυτές τις εκλογές, με ποσοστό πάνω από 2% θα καταφέρει να κρατηθεί στην ηγεσία γιατί διαβάζω στα ρεπορτάζ των εφημερίδων ότι μπορεί να τεθεί θέμα διαδοχής.

Θα «κάψουμε τα πλοία», θα «ρίξουμε τις γέφυρες», δεν θα αφήσουμε καμιά οδό διαφυγής ή επιστροφής, νίκη και μόνο νίκη υπάρχει για μας και τον Γιώργο Παπανδρέου.

5 Βασιλεία Μητσογιάννη
Οι γονείς μου ζούνε με μία σύνταξη 650 Ευρώ, εγώ δεν έχω τη δυνατότητα να τους βοηθήσω. Τι θα αλλάξει στη ζωή τους αν κερδίσει το ΠΑΣΟΚ;

Θα τους εγγυηθούμε με ανάλογες μεταρρυθμίσεις μια πράγματι δωρεάν ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και μια κατώτερη σύνταξη αξιοπρεπούς διαβίωσης ενώ θα στηρίξουμε με τους πόρους μιας νέας ασφαλιστικής αποταμίευσης – επένδυσης καλές και βιώσιμες συντάξεις στην πιο δύσκολη καμπή του ασφαλιστικού. Όταν η Δεξιά σ’ όλον τον κόσμο αναφέρεται στη «ελάχιστη» εγγυημένη σύνταξη τη βλέπει σταδιακό ξεφόρτωμα των συνταξιούχων, μια μορφή αθέτησης των υποχρεώσεων του κράτους προς το κυρίαρχο αναδιανεμητικό ασφαλιστικό σύστημα.

6. Βασίλης Αξελής
Ως προερχόμενος από την αριστερά τι εξήγηση δίνετε ότι το ΚΚΕ χαϊδεύει σε πολλά φλέγοντα θέματα τη κυβέρνηση Καραμανλή;

Λογική εξήγηση είναι ο ανταγωνισμός σ’ ένα ενδιάμεσα συγγενές εκλογικό ακροατήριο και το δόγμα «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου». Εξάλλου και ο Φρόιντ έχει αναλύσει την αντιπάθεια μεταξύ γειτόνων και συγγενών. Εμείς πρέπει να αντιδράσουμε με υπομονή, αγάπη και κατανόηση στην νευρωτική καθήλωση του ΚΚΕ σε μια φοβική περιχαράκωση.

7.Αθανάσιος Αντωνίου
Γιατί δεν παίρνετε την πρωτοβουλία για ευρύτερη συνεργασία των δημοκρατικών κομμάτων και γιατί όχι και για κοινή κάθοδο στις εκλογές ώστε να κυβερνά το 60% και όχι το 40%;

Την πήρα κάποτε με το σχήμα του «νέου αστερισμού» ΠΑΣΟΚ – δημοκρατικής Αριστεράς και βρέθηκα εκτός πολιτικής για τρεις τετραετίες. Πρέπει να βάζουμε στην ημερήσια διάταξη προβλήματα ώριμα και επιλύσιμα δίχως να διεγείρουμε την ανασφάλεια στους πιθανούς συμμάχους. Θα γίνει και αυτό και μέχρι τότε πρέπει να λειτουργούμε στην κοινωνία σαν να υπήρχε πράγματι ένας κοκκινο – πράσινος συνασπισμός.

8.Στυλιανός Πλασάτης
Δημοσιογράφοι και παρουσιαστές σατιρικών εκπομπών, είχαν συμμετοχή στη νίκη της ΝΔ στις εκλογές του 2004.
Πως μπορούν να αντιμετωπιστούν μελλοντικές έμμεσες και αυξανόμενες επικοινωνιακές επιρροές του εκλογικού σώματος;

Αν κατακτήσουμε την πολιτική, προγραμματική και ηθική ηγεμονία στην κοινωνία οι πάντες θα αναγκαστούν να αναπροσαρμόσουν τη στάση τους.

9. Γιώργος Ντριτσάκης
Πως κρίνετε τους αγώνες της νεολαίας ΠΑΣΟΚ έναντι στην αναθεώρηση του άρθρου 16 σε σχέση με τις εκλογές και τη στάση του ΠΑΣΟΚ;

Η νεολαία του ΠΑΣΟΚ και όλη η ελληνική νεολαία πρέπει να αγωνιστεί για αλλαγές σ’ ένα πολιτικό σύστημα που έχει καταδικάσει το Πανεπιστήμιο σε χρόνια υποχρηματοδότηση, σε κρατικίστικη και συντεχνιακή αγκύλωση και έχει στηρίξει ένα αριστεροδεξιό Status quo σε βάρος των νέων γενεών από την εκπαίδευση, το δημόσιο χρέος, την αγορά εργασίας και τις ακάλυπτες ασφαλιστικές υποχρεώσεις του μέλλοντος μέχρι το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους. Η νεολαία αυτή, καλώς ή κακώς, έχει την αίσθηση ότι με το άρθρο 16 το πολιτικό σύστημα «στρίβει δια του αρραβώνος» από τις υποχρεώσεις του προς το δημόσιο Πανεπιστήμιο. Θα είναι τραγικό ωστόσο να παγιδευτεί σε αυτοκαταστροφικούς αγώνες για να μην αλλάξει τίποτα και να παγιωθεί το status quo σε βάρος της όπως συστήνουν στενόμυαλες συντεχνίες και κάποιες τάσεις της συντηρητικής αριστεράς.

Απόδοση στο Δημόσιο;

Οι πολιτικοί, αν θέλουν να είναι συνεπείς με τον εαυτό τους, για την παραγωγή του κοινωνικού πλούτου και τη δίκαιη διανομή του, πρέπει να ξεκινούν από τη δική τους ‘επιχείρηση’, δηλαδή το κράτος και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Από βαρίδι και τροχοπέδη να τον μετατρέψουν σε ενεργό παράγοντα για την απελευθέρωση των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους και της κοινωνίας.

Αυτές τις ημέρες στη Βουλή συζητήθηκε πόσα και πού θα ξοδέψει το κράτος το 2007. Ποτέ δεν συζητείται ποια είναι τα αποτελέσματα αυτών των δαπανών, πόσο πιάνουν τόπο τα χρήματα των φορολογουμένων σε ποιότητα και ποσότητα υπηρεσιών προς των πολίτη.

Σε μια χώρα όπου το κράτος απορροφά το μισό περίπου του ΑΕΠ εθνική προτεραιότητα γίνεται η αύξηση της απόδοσης της δημόσιας δαπάνης. Κάθε ευρώ του φορολογούμενου πρέπει να προσφέρει τη μέγιστη δυνατή προστιθέμενη δημόσια και κοινωνική αξία. “Πρώτα οι πολίτες – φορολογούμενοι, Πρώτα οι πολίτες – καταναλωτές των δημόσιων και κοινωνικών υπηρεσιών”, αυτή η απλή αλλά δύσκολη στην εφαρμογή της αρχή θα διαπερνά όλες τις αλλαγές στον δημόσιο τομέα, τη Νέα Δημόσια Διαχείριση και πρέπει να γίνει βίωμα στα πολιτικά πρόσωπα, τους δημόσιους λειτουργούς και υπαλλήλους, σε όλους όσοι αμείβονται με το χρήμα των φορολογούμενων.

Στην ημερήσια διάταξη της πολιτικής πρέπει να μπει το Νέο Δημόσιο Μάνατζμεντ που εισάγει νέα κριτήρια και διαδικασίες στον δημόσιο τομέα τα οποία οδηγούν σε μια Νέα Δημόσια Διαχείριση: τις χρηματοδοτήσεις με βάση τα αποτελέσματα σε ποσότητα και ποιότητα υπηρεσιών. Την ανάλυση κόστους οφέλους σε κάθε δημόσια δαπάνη. Την άριστη τοποθέτηση των κεφαλαίων και των δαπανών. Την καθιέρωση στάνταρτ ποιότητας και τη μέτρηση της απόδοσης με ευέλικτους δείκτες καταρχήν σε τομείς προτεραιότητας όπως υγεία, εκπαίδευση και ασφάλεια των πολιτών. Τη διαχείριση ρίσκου κατά την επεξεργασία και υλοποίηση της πολιτικής. Τη μεγαλύτερη ελευθερία επιλογών για τον πολίτη – καταναλωτή. Τη διαχείριση του σχετικού ρίσκου κάθε απόφασης, την εξοικονόμηση πόρων με διπλό όφελος για τον φορολογούμενο – καταναλωτή και τον εργαζόμενο στον δημόσιο τομέα. Την επιβράβευση με πρόσθετες πληρωμές, μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων και δημόσια αναγνώριση των ιδρυμάτων, διοικητικών μονάδων, ομάδων εργασίας και προσώπων που επιτυγχάνουν επίπεδα αριστείας ή ξεπερνούν τα προβλεπόμενα στάνταρτ ποιότητας. Την εξάλειψη των αντικινήτρων στην καλή και αποδοτική εργασία.

Σε αυτά τα πλαίσια ο προϋπολογισμός του κράτους μετασχηματίζεται για να αναδειχθεί σε κύριο μοχλό των αλλαγών στη διακυβέρνηση και στην αναβάθμιση του δημόσιου τομέα. Γίνεται «Προγραμματικός Προϋπολογισμός», «Προϋπολογισμός Απόδοσης» και μεταβάλλονται ανάλογα οι διαδικασίες κατάρτισης, το περιεχόμενο, η υλοποίηση και ο έλεγχος των τελικών αποτελεσμάτων του.

Τη Μπάλα στην Εξέδρα

Ποιος είναι ο βασικός κρίκος της αλυσίδας, το κρίσιμο σημείο αφετηρίας, που πρέπει να τραβήξουμε για να ξεκινήσει μια θετική αλυσιδωτή αντίδραση στα πανεπιστήμια και να γίνει ‘επιδημία’ ο μετασχηματισμός τους;

Στο παρελθόν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ λανθασμένα ξεκίνησαν από τις εισαγωγικές εξετάσεις. Τώρα η κυβέρνηση νομίζει ότι μπορεί να βάλει εκ των άνω όλα τα πόδια στο ίδιο παπούτσι, μ’ έναν κατάλογο κατά κανόνα χρήσιμων ιδεών αλλά που δεν μπορούν όμως με τίποτα να μεταβάλουν ένα περίπλοκο αδρανές σύστημα όπως είναι το πανεπιστημιακό. Η είσοδος «απ’ έξω» ιδιωτών ανταγωνιστών υψηλής ποιότητας θα μπορούσε να βάλει το σύστημα σε κίνηση αλλά αποτελεί ουτοπία σ’ έναν τομέα όπου αποτυγχάνουν οι αγορές, όπως δείχνει η παγκόσμια εμπειρία.

Η γνώμη μου είναι ότι όταν δεν υπάρχουν κανονικές αγορές πρέπει να δημιουργήσουμε sui generis ρυθμισμένες δημόσιες ή ημιδημόσιες ‘αγορές’ σε χώρους κοινωνικής ευθύνης. Το κράτος αποδεσμεύει τα δημόσια πανεπιστήμια από την άμεση επικράτειά του, τους παραχωρεί πλήρη χρηματοοικονομική αυτονομία, τα υποχρεώνει να αναζητήσουν μόνα τους σύγχρονο μάνατζμεντ, διεγείρει μεταξύ τους έναν ανταγωνισμό ποιότητας και συνδέει με τρίχρονα προγραμματικά συμβόλαια την αυξημένη δημόσια χρηματοδότηση με μετρήσιμα αποτελέσματα στη διδασκαλία και την έρευνα και στάνταρτ ποιότητας. Τα ιδρύματα που ξεπερνούν το μέσο στάνταρτ ποιότητας ή που επιτυγχάνουν επίπεδα αριστείας θα παίρνουν έξτρα κεφάλαια, θα δίνουν καλύτερους μισθούς, θα απολαμβάνουν δημόσια ηθική αναγνώριση και πολύ μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων.

Τα πανεπιστήμια μπορούν να αναζητήσουν και δικούς τους συμπληρωματικούς πόρους από διαφορετικές πηγές με σεβασμό στην ακαδημαϊκή ανεξαρτησία τους. Δηλαδή τα δημόσια πανεπιστήμια θα λειτουργούν σαν να είναι μη κρατικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα σε μια ιδιόρρυθμη αγορά. Αυτή η μεταρρύθμιση εισάγει έναν παράγοντα αλλαγής, μια νέα ανάγκη που μεταβάλλει τα κίνητρα, υποχρεώνει όλα τα υποσυστήματα να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα για να ‘επιζήσουν’ και να ευδοκιμήσουν.

Σ’ αυτή τη βάση, «Χρήμα συν Μεταρρύθμιση», μπορούσε κατά τη γνώμη μου να υπάρξει ευρύτατη κοινωνική και πολιτική συναίνεση και μόνο τότε η αλλαγή του άρθρου 16 δε θα δημιουργεί το αίσθημα της εγκατάλειψης των δημόσιων πανεπιστημίων στην υποχρηματοδότηση, την κρατικίστικη, γραφειοκρατική και συντεχνιακή αποδιάρθρωση. Η αλλαγή του άρθρου 16 πρέπει να προβλέπει αυτόν τον αυτόνομο ιδιαίτερο τύπο των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων απελευθερωμένων από το δημόσιο λογιστικό και τη δυνατότητα ίδρυσης νέων, μη κρατικών μη κερδοσκοπικών με τα ίδια πιστοποιημένα στάνταρτ ποιότητας. Εάν δεν υπάρξει αυτή η ευρύτατη πολιτική συμφωνία το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να αφήσει τη διαχείριση της αλλαγής του άρθρου 16 στην επόμενη βουλή με την υποχρεωτική ψήφο των 180 βουλευτών. Φοβούμαι πάντως ότι το πολιτικό σύστημα ανίκανο να πετύχει τη μεταρρύθμιση πετά την μπάλα στην εξέδρα με το άρθρο 16, όπως κάνει σ΄ όλα τα μεγάλα διαρθρωτικά προβλήματα.

Προβλήματα με το Blogger

Ο blogger κατόρθωσε να μας δημιουργήσει αρκετά προβλήματα κατά την αλλαγή στην καινούργια μορφή. Τα βασικότερα είναι:

1) Τα Ελληνικά στα μενου δεν εμφανίζονται σωστά (φτιάχτηκε!)
2) Τα σχόλια μερικών χρηστών εμφανίζονται πλεον σαν να ήταν από ανώνυμους χρήστες και κάποια άλλα έχουν πρόβλημα με τα ελληνικά. Αυτά αφορούν τα παλαιότερα post. Τα καινούργια μοιάζουν (μεγάλη κουβέντα...) να δουλεύουν σωστά.

Λίγη υπομονή. Συνεχίζουμε κανονικά με την παιδεία και το άρθρο 16

Σας ευχαριστώ όλους!

Θέλω να σας ευχαριστήσω για τη συμμετοχή στη χθεσινή εκδήλωση. Δυστυχώς δε μπόρεσα να δω τον καθένα προσωπικά όμως η παρουσία όλων σας ζέστανε περισσότερο την ημέρα.

Όσοι δεν ήσασταν εκεί μπορείτε να ακούσετε τα σχόλια των παρουσιαστών, όσα είπα εγώ και να δείτε φωτογραφίες (τις οποίες μπορείτε και να σχολιάσετε!). Θα ανεβάσω και κάποια κομμάτια των Drifting Around αλλά χρειάζονται κάποια δουλειά.


Για άλλη μία φορά σας ευχαριστώ θερμά.

Ανανέωση 7/12/06 στις 18.30

Μία blues επιλογή από τους Drifting Around:

powered by ODEO