Επιστολή στον Πρόεδρο της Βουλής

Αγαπητέ Πρόεδρε, σε ενημερώνω ότι έχουν μεσολαβήσει ένα σωρό συμβάντα που μου επιβάλλουν να δώσω στη γνωστή σε όλους και σεβαστή πολιτική αυτονομία μου στη συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ και τυπικό χαρακτήρα. Πιστεύω πως σαν ανεξάρτητος βουλευτής από “κοντά” και σε γόνιμη “απόσταση” προς όλα τα σχήματα της ευρύτερης προοδευτικής αριστερής παράταξης θα συμβάλλω ιδεολογικά σε μια νέα σύνθεση και θα διατηρήσω μια πιο ανοιχτή, ειλικρινή και θερμή επικοινωνία με τον προοδευτικό λαϊκό κόσμο ο οποίος με στήριξε ολόψυχα δίχως ίχνος πελατειακής ανταπόδοσης στη σχέση μας.

Vima FM | 8/11/12

Vima FM | 8/11/12 | mp3

Το 2013 είναι το παν, το “μεσοπρόθεσμο” είναι μυθιστόρημα

Η κεντρική ιδέα των κομμάτων της συμπολίτευσης αλλά και ορισμένων της αντιπολίτευσης μετά τις εκλογές του Ιουνίου ήταν ότι διαμορφώνεται μια εθνική διαπραγματευτική γραμμή μ’ ένα ρεαλιστικό σχέδιο αναθεώρησης των συμβάσεων ενταγμένο σ’ ένα εθνικό πρόγραμμα ανασυγκρότησης - ανάπτυξης. Τραβούμε το “σχοινί” με τους εταίρους μέσα στο καλοκαίρι -ήταν η σκέψη μας- δίχως να το “σπάσουμε” ώστε έγκαιρα να φτάσουμε σ’ ένα νέο σημείο ισορροπίας που θα διασφάλιζε τη διάσωση της χώρας. Όταν όμως τον Σεπτέμβριο από διαρροές πληροφορήθηκα για την υψηλού κινδύνου εμπροσθοβαρή κλιμάκωση της δημοσιονομικής προσαρμογής μέσα από τον προϋπολογισμό του 2013 και το άνοιγμα της ατζέντας των διαπραγματεύσεων στον πυρήνα του ασφαλιστικού σαν να επρόκειτο για ένα τυπικό δημοσιονομικό ζήτημα προειδοποίησα σαν μέσο πίεσης ότι η αντίθεσή μου θα εκφραστεί κατά προτίμηση πολιτικά στη ψήφιση του προϋπολογισμού.

Τα πάντα θα κριθούν στο 2013. Οι προβλέψεις για το 2014 - ‘16 αποτελούν απλώς στόρυ, ένα επίσημο υποθετικό σενάριο με μικρές πιθανότητες. Ή μέσα στο 2013 τουλάχιστον μέχρι τις γερμανικές εκλογές θα μεταβληθεί ριζικά το πλαίσιο διαχείρισης του “ελληνικού ζητήματος” με δύο τουλάχιστον από τις παρακάτω τρεις προϋποθέσεις: ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών μέσω του EFSF - σημαντική διαγραφή “επίσημου χρέους” - αναχρηματοδότηση της αναστολής της πληρωμής τόκων με ρήτρα ανάπτυξης. Ή η βίαιη προσαρμογή του 2013, η απότομη περικοπή μισθών και συντάξεων με υψηλό πολλαπλασιαστή στη συρρίκνωση της εθνικής οικονομίας θα δημιουργήσει ένα ακόμα μεγαλύτερο αποπληθωριστικό τσουνάμι ύφεσης - ανεργίας - χρέους που θα ακυρώσει τις επίσημες προβλέψεις, θα ρουφήξει τις θετικές εξελίξεις στο εμπορικό ισοζύγιο και στο έλλειμμα καθώς και την εξοικονόμηση από το “κούρεμα” του ιδιωτικού χρέους και βέβαια θα περιορίσει ασφυκτικά τα οφέλη για τη ρευστότητα από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών αφού περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα αδυνατούν να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις. Οι τράπεζες είναι ευάλωτες σ’ ένα αρνητικό οικονομικό οικοσύστημα. Ή λοιπόν θα μεταβληθεί το συνολικό πλαίσιο ή η κατάρρευση της ενεργού ζήτησης το 2013 δίχως ανάλογη πιστωτική και επενδυτική αντιστάθμιση θα βάλει τη χώρα σε τρομερή δοκιμασία και θα εξωθείται δυστυχώς από τα πράγματα να επανατοποθετήσει τους στρατηγικούς προσανατολισμούς της. Είναι πελώρια αυταπάτη ότι η δραματική πτώση της εγχώριας ζήτησης και οι “μεταρρυθμίσεις” θα οδηγήσουν σχετικά γρήγορα στην ποθητή μετατόπιση της οικονομίας προς διεθνώς εμπορεύσιμους τομείς παραγωγής και υπηρεσιών.

Το 2013 είναι το παν, το “μεσοπρόθεσμο” είναι ακόμα ένα μυθιστορηματικό πλαίσιο αμοιβαίων προσποιήσεων με τους εταίρους, όπως χαρακτήρισα και τα προηγούμενα “μνημόνια”, για να δοθεί το αναγκαίο χρήμα αλλά με βαρύ τίμημα. Ακόμα μια φορά οι “εταίροι” μας βάζουν το τραγικό δίλημμα: ακαριαίος ή αργός “θάνατος” με την ελπίδα ότι σύντομα, πριν είναι πολύ αργά, θα ανακαλυφθεί στην ευρωζώνη ένα “φάρμακο” για τη σωτηρία μας. Αν υπήρχε χρόνος, όπως θα συνέβαινε αν ακολουθούσαμε άλλη στρατηγική, αν είχαμε ένα ώριμο εναλλακτικό σχέδιο και ισχυρή και εμπνευσμένη ηγεσία θα μπορούσαμε να ρισκάρουμε με επιτυχία μια “παραγωγική” κρίση με τους εταίρους ώστε να φθάναμε έγκαιρα σ’ ένα πολύ καλύτερο σημείο ισορροπίας. Δυστυχώς οι “διαπραγματευτές” ροκάνισαν μεθοδευμένα το χρόνο για να δημιουργήσουν στο παρά πέντε ντε φάκτο συνθήκες εκβιασμού ώστε η καταψήφιση του “Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου” να ισοδυναμεί με πολύ υψηλό ρίσκο να τραβηχτεί ο “αναπνευστήρας” στην εντατική που βρίσκεται η πατρίδα μας. Να επιβάλουν καταναγκαστική ψήφο.

Μ’ αυτές τις σκέψεις είχα δηλώσει έγκαιρα από το Σεπτέμβριο πως αν ο Υπουργός Οικονομικών δεν φέρει ουσιαστικές βελτιώσεις σε μερικά αυτονόητα αλλά σημαντικά ζητήματα της ατζέντας του Υπουργείου Εργασίας και ο Πρωθυπουργός δεν δώσει εγγυήσεις ότι θα επανατοποθετήσει τη στρατηγική και πρακτική της Κυβέρνησης θα εκφράσω με σαφή τρόπο τη διαφωνία μου στην κρίσιμη πολιτικά ψηφοφορία για τον Προϋπολογισμό του 2013, της χρονιάς που όλα κερδίζονται ή χάνονται. Επιφυλάσσομαι συνεπώς για την ψήφο μου στο σύνολο του Προϋπολογισμού.

Vima FM | 1/11/12

Vima FM | 1/11/12 | mp3

Γιατί διαφωνώ με τη διαπραγμάτευση Στουρνάρα - Σαμαρά

{Συνέντευξη στον Βασίλη Σκουρή για τη Real News}

Μετά το “ὅπλων κρίσις - νεκρικοί διάλογοι για την αριστερά”, τι; Στα όπλα;

Πράγματι η Ελλάδα είναι στο επίκεντρο ενός ιδιότυπου πολέμου εντός και εκτός της Ευρώπης, μιας έκρηξης όλων των αντιθέσεων που ήταν σε λήθαργο, όπως πριν 100 χρόνια με τους βαλκανικούς πολέμους. Ας αφήσουμε όμως το “ὅπλων κρίσις” να δουλέψει σιωπηλά, υπόγεια στη σκέψη της ευρύτερης αριστεράς. Δε θεωρώ ότι είμαι ο μοναδικός  μεταφραστής του στο πεδίο της τακτικής.

Επιχειρείτε από τις υψηλότερες κορυφογραμμές της ιστορίας να διδάξετε τους ηγέτες του σήμερα. Είναι εφικτό αυτό;

Η ιστορία διδάσκει αλλά και εγκλωβίζει. Αν δει κανείς τον Βενιζέλο πριν εκατό χρόνια τέτοιες μέρες στους νικηφόρους βαλκανικούς πολέμους θα αναγνωρίσει τη δύναμη της πολιτικής βούλησης και τόλμης. Αν τον δει 80 χρόνια πριν στη χρεοκοπία του ‘32 θα ομολογήσει την ήττα της πολιτικής βούλησης από τις υπέρτερες απρόσωπες δυνάμεις του μεγάλου κραχ...

Οι οποίες υποχρέωσαν τον Βενιζέλο να ακολουθήσει το Plan B...

Το οποίο πεισματικά ξόρκιζε. Δηλαδή να εγκαταλείψει τον “χρυσό κανόνα”, ας πούμε το ευρώ, να κάνει στάση πληρωμών και ελεγχόμενη υποτίμηση της δραχμής και μάλιστα όχι με μονομερή καταγγελία και ρήξη με τους εταίρους στην Κοινωνία των Εθνών. Το “παράδοξο” είναι ότι τότε ακολούθησε ταχύτατη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας. Τίποτα όμως δεν μας εγγυάται ότι θα συμβεί το ίδιο αν εγκαταλείψουμε το ευρώ και μάλιστα από ατύχημα. Το αντίθετο.

Ωστόσο είδα στο “ὅπλων κρίσις” ο μεταθανάτιος Μιτεράν να συζητά μια ανάλογη επιλογή. Δεν πρέπει να υπάρξει ένα Plan B;

Μην ξεχνάτε ότι έχω εισαγάγει με το Ε, Πρόεδρε! στη διαχείριση της κρίσης τα Τρία και Μισό σενάρια. Αυτό που υπονοείτε είναι το Plan C και μισό, το τρία και μισό σενάριο, το ακραίο. Αν υπήρχε μια ηγέτιδα τάξη άξια του ονόματός της θα έπρεπε να είναι έτοιμη για κάθε ενδεχόμενο στο δράμα που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η διαπραγμάτευση Σαμαρά - Στουρνάρα δεν σας ικανοποίησε;

Όχι βέβαια. Αυτό που φαίνεται σαν αιφνίδια σωφροσύνη του Σαμαρά είναι μια χαμαιλεοντική τακτική προσαρμογής στα υπάρχοντα δεδομένα κι αν πάρουμε και κάτι, σκέφτεται, καλό είναι. Έπρεπε η κυβέρνηση μ’ ένα ρεαλιστικό σχέδιο αναθεώρησης των δανειακών συνθηκών να κάνει πολιτικό σέρφινγκ πάνω στο κύμα της λαϊκής διαμαρτυρίας και αγανάκτησης ώστε έγκαιρα, μες στον Ιούλιο - Αύγουστο, να “τρομάξει” τους εταίρους από ένα ενδεχόμενο ντόμινο. Να ενσωματώσει στο εθνικό μέτωπο διαπραγμάτευσης και μέρος της ατζέντας των κομμάτων που απορρίπτουν τις δανειακές συμβάσεις έστω κι αν δεν έχουν εναλλακτική λύση στο ζήτημα της χρηματοδότησης. Και ταυτόχρονα με τις εύλογες αντιδράσεις των εταίρων - πιστωτών που ελέγχουν το “οξυγόνο”, δηλαδή το χρήμα, να εκλογικεύσει τις προσδοκίες των Ελλήνων. Δηλαδή να είχε πετύχει ένα νέο σημείο ισορροπίας μες στο φθινόπωρο.

Η επιμήκυνση δεν καλύπτει αυτή την ανάγκη;

Αν ήταν πραγματική κι όχι εικονική, αν δηλαδή δίνονταν χρόνος και χρήμα, θα ήταν κάτι σημαντικό αλλά δεν θα κάλυπτε από μόνη της την αναγκαία αναθεώρηση των συνθηκών. Το πολύ να κερδίζαμε λίγο χρόνο εν αναμονή μιας πιθανής επαναχάραξης του χάρτη της Ευρωζώνης μετά τις γερμανικές εκλογές ή και ενδεχόμενης διάλυσής της. Από την ανυπόφορη παγίδα πάντως, όπως την έχω περιγράψει, δεν βγαίνουμε.

Τι πρέπει δηλαδή να πει στους πιστωτές;

Αν θέλουν να πάρουν πίσω ένα μέρος των χρημάτων τους πρέπει να μας βοηθήσουν ουσιαστικά στην ανάκαμψη της οικονομίας. Διαφορετικά θα τα χάσουν όλα αν ο οφειλέτης καταδικάζεται είτε σε ακαριαίο είτε σε αργό θάνατο.

Η ενδεχόμενη ρήξη στις σχέσεις των τριών αρχηγών που διαφάνηκε μετά τις δηλώσεις Κουβέλη και στη συνέχεια Σαμαρά πού θα οδηγήσει;

Υπάρχει αρκετός αυτοσχεδιασμός και υπερκατανάλωση των τριών αρχηγών. Προτιμότερη μια συντεταγμένη “παραγωγική” κρίση με τους εταίρους με εύλογο ρίσκο παρά μια αποσταθεροποιητική ρήξη μεταξύ των κομμάτων που στηρίζουν την Κυβέρνηση που μπορεί να οδηγήσει στην πτώση της χωρίς ακόμη ορατή εναλλακτική λύση στη δυσκολότερη στροφή της ελληνικής και ευρωπαϊκής κρίσης. Έχουμε πέσει όλοι σε παγίδα και η απόπειρα να την κοπανήσουμε από την πίσω πόρτα με σπασμωδικές κινήσεις θα τα κάνει όλα χειρότερα όπως μας έχει διδάξει η ιστορία από ανάλογες καταστάσεις.

Ο ανασχηματισμός δεν θα δώσει ώθηση μετά τα μέτρα;

Δεν φτάνει. Ούτε είναι λύση να έχουμε τρεις πρωθυπουργούς. Πρέπει να αλλάξουν πολλά στη στρατηγική, στη μέθοδο, στην πρωτοβουλία των κινήσεων έναντι της “τρόικας”, στην επικοινωνία με το λαό, στις σχέσεις μεταξύ των εταίρων και κυρίως στην πρακτική δουλειά της διοίκησης με στόχο τα τελικά αποτελέσματα.

Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να είναι το πρώτο θύμα της κρίσης στο πολιτικό σύστημα. Απαιτείται νέο κόμμα ή τον χώρο της ευρωπαϊκής αριστεράς θα καλύψει ο ΣΥΡΙΖΑ; Και υπό ποιες προϋποθέσεις;

Είναι καλό η Αριστερά να έχει δύο “πνεύμονες” που συγκλίνουν σ’ ένα νέο κοινωνικοπολιτικό μπλοκ. Έναν πιο ριζοσπαστικό και έναν πιο μετριοπαθή σοσιαλδημοκρατικό. Δεν αποκλείεται βέβαια και μια ανασύνθεσή τους. Πολλά πράγματα παραμένουν ακόμα ανοιχτά στην τελική τοπογραφία της Αριστεράς. Μακάρι ο ΣΥΡΙΖΑ να αυτομετασχηματιστεί σε έναν πόλο αξιόπιστης εναλλακτικής λύσης με διακριτή πολιτική συμμαχιών κι αυτό βέβαια δε σημαίνει να γίνει ένα κακώς εννοούμενο κακέκτυπο του ΠΑΣΟΚ μιας άλλης εποχής.

Έχετε κάποιες ενδείξεις θετικών διεργασιών στην ευρύτερη Αριστερά;

Ελάχιστες. Τίποτα μέχρι στιγμής δεν αποκλείει να καταληφθούν τα σχήματα της Αριστεράς από το “σύνδρομο της Βαϊμάρης” και να σαρωθούν διαδοχικά από τον ανεμοστρόβιλο της μεγάλης κρίσης και την ανάδυση μιας επιθετικής ακροδεξιάς και νεοδεξιάς. Έρχεται μια στιγμή στην εξέλιξη της κρίσης που η άμετρη ρητορική ηχεί κούφια και η φούσκα της θα σκάσει στην πρώτη επαφή με την πραγματικότητα.

Με το παλαιό υλικό μπορεί να συγκροτηθεί νέο κόμμα που θα εκφράζει την Ελλάδα που γεννιέται από την κρίση;

Όχι, χρειάζεται ένα καθαρό προβάδισμα σε νέες δυνάμεις και μόνο τότε μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο ό,τι καλύτερο υπάρχει στο “παλαιό υλικό”. Ο Μιτεράν βέβαια ηγήθηκε στην νέα ιδρυτική πράξη του Επινέ δίχως να είναι ένα νέο πρόσωπο. Προσωπικά πάντως πλειοδοτώ υπέρ φρέσκων προσώπων με ανάλογη πυκνότητα, όχι διάττοντες αστέρες όπως ήταν μερικές επιλογές του Γ. Παπανδρέου.

Βλέπω, πάντως, πολλούς πρωτοκλασάτους του ΠΑΣΟΚ να φλερτάρουν με τον Σαμαρά και μ’ ένα νέο εκλογικό σχήμα της κεντροδεξιάς…

Δεν θέλω να το πιστέψω. Πάντως στις κρίσεις λειτουργεί με δύναμη ο νόμος των ανακατατάξεων προς τα “δεξιά” ή τ’ “αριστερά”. Το ὅπλων κρίσις βέβαια προαναγγέλλει μια νέα σύνθεση της Αριστεράς μέσα από τη σημερινή μεγάλη κρίση.

Αλήθεια στον Αλέξη Τσίπρα τι θα λέγατε;

Να μελετήσει το ὅπλων κρίσις. Περιέχει γι’ αυτόν ένα ξεχωριστό μήνυμα.

Στον Κουβέλη;

Να προσέξει τα όρια και τις αντιφάσεις της Αριστεράς της Ευθύνης στη συζήτησή μου με τον Μπερλινγκουέρ.

Στον Βενιζέλο;

Η ιστορία δεν είναι πάντα με το μέρος μας. Ο Ανδρέας από τον Κάτω Κόσμο του διαβιβάζει μια ρηξικέλευθη παραγγελιά. Δεν είναι ώρα για μάχες οπισθοφυλακής.

Vima FM | 25/10/12

Vima FM | 25/10/12 | mp3

Zougla Radio | 24/10/12

Zougla FM | 24/12/10 | mp3

Vima FM | 18/10/12

Vima FM | 18/10/12 | mp3

ΟδυσσΑίας - Αντί προλόγου

Όταν ο ναυαγός Οδυσσέας άκουσε στο παλάτι της Ναυσικάς τον τυφλό τραγουδιστή Δημόδοκο να εξιστορεί με τη λύρα του τα πάθη του Τρωικού πολέμου, δεν μπόρεσε να κρύψει τα δάκρυά του και καταλήφθηκε από την ασυγκράτητη επιθυμία να πει ποιος είναι και να αφηγηθεί την περιπλάνηση και τα βάσανά του. Έτσι και μένα με κυριεύει η ίδια με τη δική του νοσταλγική διάθεση να σας μιλήσω για την Αριστερά και να σας διηγηθώ τις περιπέτειές της σ’ εποχές μεγάλης κρίσης. Η νέα αφήγηση θα ήταν λογιοτατισμός, ασπόνδυλη, άνευρη, απομαγνητισμένη διάλεξη –μας παροτρύνει το δαιμόνιο του πολυμήχανου Οδυσσέα–, αν δεν επαναλαμβάναμε τη δική του κάθοδο στον Κάτω Κόσμο, όπου τα μεγάλα πνεύματα της Αριστεράς εξακολουθούν να διαλέγονται, να αναζητούν μια νέα σύνθεση, μια νέα ιδρυτική της πράξη, να απαντούν στο «Τι να κάνουμε;», να συγκρίνουν τη δική τους δραματική εμπειρία στις διακεκαυμένες ζώνες της ιστορίας με τη δική μας στη μεγάλη κρίση του καπιταλισμού, κρίση ταυτόχρονα του ευρώ, της περιόδου 2008-2013. Γυρίζουμε λοιπόν τον χρονοδιακόπτη και κοιτάζουμε μαζί τους την Αριστερά του 21ου αιώνα από τα δικά τους ορόσημα, από τις πιο αντιπροσωπευτικές κορυφογραμμές της ιστορίας, πίσω εκατό, ενενήντα, ογδόντα, εβδομήντα, εξήντα, πενήντα, σαράντα, τριάντα, είκοσι χρόνια. Οι συνομιλητές μας στους Νεκρικούς Διαλόγους συναινούν.

... 

Τελικά, ο τίτλος Ὅπλων κρίσις και ο υπότιτλος Νεκρικοί Διάλογοι προέκυψαν αβίαστα καθώς εξιστορούσα στον Ενρίκο Μπερλινγκουέρ ένα περιστατικό με τους νεαρούς Αντόνιο Γκράμσι και Παλμίρο Τολιάττι τη μέρα που πέθανε ο Λένιν. Ήξερα πως ο Τολιάττι λάτρευε και διάβαζε στα αρχαία ελληνικά τους Νεκρικούς Διαλόγους του Λουκιανού, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, κι έτσι τον βάζω με νόημα να αφηγείται τη σκηνή Ὅπλων κρίσις από τον Τρωικό Πόλεμο. Έχει σκοτωθεί ο Αχιλλέας και το στράτευμα των Αχαιών καλείται να ψηφίσει με μυστική ψηφοφορία ποιος είναι πιο άξιος να κληρονομήσει τα όπλα του. Αίας ή Οδυσσέας είναι το δίλημμα. Ο Αίας, ο επικός ήρωας, ο γενναίος με το άκαμπτο μονολιθικό αγωνιστικό ήθος; Ή ο οξυδερκής και ευέλικτος πραγματιστής Οδυσσέας; Είναι το πρώτο πολιτικό δίλημμα στην ιστορία, με ξεχωριστή σημασία για τη διλημματική και τριλημματική Αριστερά χιλιάδες χρόνια μετά. Οι Αχαιοί επέλεξαν τον Οδυσσέα. Εμείς προκρίνουμε για την Αριστερά μια υπέρβαση, τη νέα σύνθεση ΟδυσσΑίας. Κάποτε μιλούσαν για τη «σύνθεση Ζαν Ζορές». Τη «σύνθεση Μπέρνσταϊν». Τη «σύνθεση Λεό Μπλουμ» του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία. Τη «σύνθεση Βίλλυ Μπραντ». Τη «σύνθεση της σουηδικής σοσιαλδημοκρατίας». Τη «σύνθεση κοινό πρόγραμμα κομμουνιστών - σοσιαλιστών» στη Γαλλία. Τη «σύνθεση - ιστορικός συμβιβασμός» του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας (ΙΚΚ).

ΟδυσσΑίας είναι το συμβολικό όνομα που δίνουμε σε μια Νέα Αριστερά, μη υπαρκτή ακόμα, που μπορεί ωστόσο να ανασυντεθεί εν μέσω της μεγαλύτερης κρίσης του καπιταλισμού από τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. ΟδυσσΑίας είναι το όνομα ενός έξυπνου, εναλλακτικού ρεφορμισμού, στην υπηρεσία των καλύτερων επαναστατικών μας ονείρων.

όπλων κρίσις

όπλων κρίσις - κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη

Vima FM | 11/10/12

Vima FM | 11/10/12 | mp3

Vima FM | 4/10/12

Vima FM | 4/10/12 | mp3