Το πάλαι ποτέ εργαστήρι του κόσμου κατά το Μάρξ, η Βρετανία, φαίνεται ότι κατέχει πολύ καλά την τεχνογνωσία του καπιταλισμού και δείχνει το δρόμο. Ο Gordon από τον Οκτώβρη του 2008 τολμώ να πω ότι γράφει ιστορία. Όταν στην σύνοδο του G4 στο Παρίσι το πρώτο Σαββατοκύριακο του Οκτώβρη του 2008 καταλαβαίνει ότι έχει να κάνει με καφενείο, ενώ παράλληλα λόγω City βλέπει ότι κάθεται πάνω σε μία βόμβα, ανακοινώνει στις 8/10 το σχέδιο του για την διάσωση του βρετανικού τραπεζικού συστήματος μέσω της επανακεφαλαιοποίησης των προβληματικών τραπεζών (RBS, Lloyds κλπ) και της χορήγησης κρατικών εγγυήσεων στο σύστημα. .Την ίδια περίοδο εξελίσσεται και η κωμωδία με την Ιρλανδία, όταν κάτω από την πίεση της κρίσης εμπιστοσύνης των καταθετών ανακοινώνει την κρατική εγγύηση στα λόγια του συνόλου των καταθέσεων στα τραπεζικά ιδρύματα της χώρας. Ο Brown έντονα διαμαρτύρεται στον Ιρλανδό πρωθυπουργό διαβλέποντας τον κίνδυνο οι βρετανοί καταθέτες να κατευθυνθούν δίπλα και του λέει ότι δεν είναι δυνατόν έτσι χοντροκομμένα και χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις η κάθε χώρα μεμονωμένα να διαφυλάσσει τα νώτα της στέλνοντας το λογαριασμό στους εταίρους της και τάσσεται υπέρ της νομοθετικής διεύρυνσης του ορίου για την ασφάλιση των καταθέσεων παράλληλα με την εκπόνηση σχεδίων διάσωσης. Τότε είναι το κρίσιμο διάστημα που οι τράπεζες κινδυνεύουν με χρεωκοπία και η εμπιστοσύνη του κοινού στις καταθέσεις κλονίζεται, ενώ διαφαίνεται ο κίνδυνος του αποθησαυρισμού, ο τέλειος συνδυασμός για την καταστροφή. Με την επανακεφαλαιοποίση τότε επιτυγχάνεται, η ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των Τραπεζών. Ο Μάρξ σχετικά λέει όταν το εφεδρικό κεφάλαιο μίας Τράπεζας που αποτελείται από το άθροισμα των διαθεσίμων των πελατών της και των ιδίων κεφαλαίων της αρχίζει να απομειώνεται λόγω ζημιών του ενεργητικού της και αρχίζει να τρώει τα ίδια κεφάλαια της η Τράπεζα χρεωκωπεί. Η πιο ορθόδοξη οικονομικά λύση είναι πρώτα η επανακεφαλαιοποίηση, αυτό όμως δεν μποροούν να το κάνουν τη δεδομένη στιγμή τα fat cats που έχουν μετατραπεί σε ζαλισμένα κοτόπουλα. Με την θεωρούμενη ως αντισυμβατική, μέχρι τότε, παρέμβαση του κράτους επιτυγχάνεται αφενός ο σκοπός και αφετέρου στέλνεται ένα μήνυμα ότι οι καταθέσεις είναι και ουσία εγγυημένες. O Sarkozy με τη λεβαντίνικη πονηριά που τον διακρίνει τότε καταλαβαίνει αφενός τι διακυβεύεται αφετέρου τη συνταγή του Gordon, τον καλεί το επόμενο Σαββατοκύριακο στο Eurogroup κορυφής στο Παρίσι, παίρνουν όλοι το μάθημά τους και τα υπόλοιπα είναι γνωστά. Στην πορεία της κρίσης από τη Βρετανία ακολουθείται για τους ανυποψίαστους όλο και πιο αντισυμβατική πολιτική, αλλά είναι ο μόνος δρόμος. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι στη συλλογική μνήμη του Εργατικού κόμματος και ιδιαίτερα στον Gordon ως ιστορικού, με διδακτορικό στην ιστορία του σκωτσέζικου εργατικού κινήματος τα χρόνια των 20’s και 30’s νομίζω, είναι βαθιά χαραγμένη η περίοδος της μεγάλης ύφεσης του 1929 που συνέπεσε ουσιαστικά με την πρώτη τους διακυβέρνηση μετά την ολιγόμηνη παρένθεση του 25 με τους φιλελεύθερους. Η κυβέρνηση του Ramsay ΜacDonald, αναλαμβάνει το 1929 με ισχυρή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση βασισμένη πάλι νομίζω στους φιλελεύθερους. Σκάει η κρίση τον Οκτώβρη και η άπειρη κυβέρνηση έχει να υπηρετήσει δύο αντικρουόμενους σκοπούς αφενός τη στήριξη των εργατών και αφετέρου με την προτροπή της τράπεζας της Αγγλίας και της οικονομικής ορθοδοξίας της εποχής την υποστήριξη της στερλίνας στο πλαίσιο του χρυσού κανόνα και τον ισοσκελισμένο προυπολογισμό. Η κρίση βαθαίνει η ανεργία διπλασιάζεται, η Αγγλία χάνει αποθέματα χρυσού και το καλοκαίρι του 31 το υπουργικό συμβούλιο διχάζεται όταν ο MacDonald εισηγείται την περικοπή των βοηθημάτων προς του ανέργους εργάτες για να λάβει δάνειο από Αμερικανική τράπεζα. Τότε συντελείται η μεγάλη προδοσία του 31 για τους Εργατικούς, ο MacDonald με μία μικρή μερίδα του κόμματος, τους Φιλελεύθερους τους Tories και την προτροπή του βασιλιά συγκροτεί τη λεγόμενη Εθνική Κυβέρνηση και προχωράει στην περικοπή των βοηθημάτων. Παρ΄ όλα αυτά, λίγους μήνες μετά με την προτροπή του Keyns η κυβέρνηση αποχωρεί από το χρυσό κανόνα υποτιμά τη λίρα. Γυρνώντας στα τωρινά η αντισυμβατική πολιτική του Gordon συνίσταται σε όλα τα όπλα ταυτόχρονα, έτσι ρίχνει το προεξοφλητικό επιτόκιο στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1600, κάνει τη λίρα ελαφριά, στέλνει το έλλειμμα στα ύψη, αυξάνει το δημόσιο χρέος, μειώνει το ΦΠΑ, μέσω των εθνικοποιημένων τραπεζών προσπαθεί να ανοίξει την πίστωση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με τις όποιες επισφάλειες να τις παίρνει το κράτος, προσπαθεί να τρέξει τις δημόσιες επενδύσεις. Όπως έχει επισημάνει ο ίδιος το πρόβλημα είναι τεράστιο, ακολουθώντας Μίμη τη δική σου περιγραφή για τα τοξικά χαρτιά των ΗΠΑ, ανεβάζει σε 4 τρις δολάρια τα σαπάκια που έχουν αγοράσει οι Ευρωπαικές τράπεζες, παράλληλα εκτιμά ότι το 40% των χορηγήσεων στη Βρετανία χορηγείτο από ιδρύματα του εξωτερικού που τώρα είτε έχουν κλείσει, είτε ξεπουλώντας επιστρέφουν στις πατρίδες τους. Σε αυτό το πλαίσιο εκφράζει την ανησυχία του για το πρώτο δείγμα οικονομικού προστατευτισμού που είναι η τάση τα ιδρύματα κάθε χώρας να περιορίζονται σε πιστώσεις εντός της χώρας τους. Θεωρεί ότι η αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης μπορεί να επιτευχθεί μόνο παγκόσμια με το συντονισμό των δράσεων των μεγάλων παικτών. Έτσι Μίμη παρά την κριτική που υφίσταται στην Αγγλία, από τους αφελείς που πίστευαν ότι τα πράγματα θα γυρίσουν γρήγορα, είτε από τους υποστηρικτές της οικονομικής ορθοδοξίας που ανησυχούν για την αύξηση του ελλείμματος σε παλιά νοτιοευρωπαικά επίπεδα, είτε για την ταχεία διολίσθηση της λίρας, στην παρούσα φάση δεν υπάρχει άλλη λύση. Άλλωστε το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος της Βρετανίας είναι 150% αρκετά μικρό συγκρινόμενο με το πάνω από 300% (70% δημόσιο και σχεδόν 250% ιδιωτικό) των ΗΠΑ και νομίζω η πτώση του ΑΕΠ κατά 1,5% το τελευταίο τρίμηνο είναι ανεκτή συγκρινόμενη με το πάνω από το 3% που εκτιμώ ότι θα γράψουν οι ΗΠΑ. Οι δύο μεγάλοι εκπρόσωποι του Αγγλοσαξωνικού καπιταλισμού έχουν πολλά κοινά στοιχεία, μία όμως μεγάλη διαφορά. Στη Βρετανία κόντρα στο δικομματικό σύστημα των Tories και των Whigs μπόρεσε στη σκιά των Φιλελευθέρων αρχικά να δημιουργηθεί με βάση τα trade unions, έστω ένα ρεφορμιστικό πλην όμως μαζικό κόμμα-ομοσπονδία της εργατικής τάξης το οποίο το 1945-50 εθνικοποίησε την τράπεζα της Αγγλίας, τις μεταφορές, την ενέργεια, τις μεταφορές δημιούργησε το σύστημα υγείας, κάλυψε συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά το σύνολο του πληθυσμού, στοιχεία που παρά τις αλλαγές μετά το 79 είτε σε κάποιο βαθμό παραμένουν, είτε είναι εγγεγραμμένα καλώς η κακώς στη συνείδηση των Βρετανών. Επιπρόσθετα μετά το 97 οι νέοι Εργατικοί έφεραν την πιο μακραίωνη περίοδο μετά το 1930 οικονομικής μεγέθυνσης και παρά τη νεοφιλελεύθερη ηγεμονία ένα τμήμα αυτής της μεγέθυνσης πέρασε και στη βάση της κοινωνίας όπως φαίνεται από το επίπεδο δανεισμού τους. O Obama τώρα στην άλλη πλευρά του αγγλοσαξωνικού καπιταλισμού έχει καταλάβει το παρόν πρόβλημα και γνωρίζει πολύ καλά, ήδη σε ανύποπτο χρόνο έχει εκφραστεί, ότι το αμερικανικό μοντέλο πρέπει να δανειστεί κάποια στοιχεία από την Ευρώπη, φαντάζομαι ότι η Βρετανία θα του είναι σε ορισμένα ζητήματα πιο οικεία.
Νίκος από Πειραιά
ΥΓ Μίμη αξίζει να χαιρετήσουμε την αντίσταση των κατοίκων της Πατησίων στην κοπή των δέντρων και στη δημιουργία υπόγειου parkimg. Επιτέλους τέλος στη δημιουργία parking σε κοινόχρηστους χώρους για να διευκολύνουμε τα αυτοκίνητα, όποιος δήμαρχος επιθυμεί ας αγοράσει ιδιωτικά ακίνητα και εκεί να φτιάχνει ότι θέλει αν μπορεί μόνος του ή με τους εργολάβους.
Θα ήθελα να σταθώ στα περί προστατευτισμού που αναφέρθηκε ο Νίκος 64. Όπως αναφέρει και ο Μίμης στο βιβλίο, είναι δυστυχώς ένα ενδεχόμενο. Δεδομένου όμως ότι η τεχνολογική και παραγωγική βάση είναι πια σαφώς παγκοσμιοποιημένη, άναρωτιέται κανείς πως είναι δυνατό να "γυρίσει πίσω το ποτάμι"; Μήπως λοιπόν βρισκόμαστε μπροστά στο κρίσιμο σταυροδρόμι; Σκοταδισμός - προστατευτισμός από τη μια, ή πιο γρήγορη - αποφασιστική κινηση προς το 3η φάση παγκοσμιοποίησης του Καπιταλισμού, που λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του ίσως αποτελέσει και το κύκνειο άσμα του;
Επειδή έχει ανάψει η κουβέντα στη Βρετανία για τα άτιμα τα χρέη, και πολλοί αναπαράγουν άκριτα στην Ελλάδα ότι μπούρδα γράφεται στο Βρετανικό τύπο, είθισται στον ιδιωτικό τομέα για όλα τα κράτη να μην συμπεριλαμβάβονται τα χρέη του χρηματοπιστωτικού τομέα ούτε στο δημόσιο χρέος τα μελλοντικά αναλογιστικά ελλείμματα των κρατικών ασφαλιστικών ταμείων, βέβαια τα λαμβάνεις υπόψη σου. Σε αυτό το πλαίσιο οι αριθμοί που έδωσα παραπάνω για τα χρέη ΗΠΑ και ΗΒ είναι κοντά στην πραγματικότητα.
3 σχόλια:
Αγαπητέ Μίμη
Το πάλαι ποτέ εργαστήρι του κόσμου κατά το Μάρξ, η Βρετανία, φαίνεται ότι κατέχει πολύ καλά την τεχνογνωσία του καπιταλισμού και δείχνει το δρόμο. Ο Gordon από τον Οκτώβρη του 2008 τολμώ να πω ότι γράφει ιστορία. Όταν στην σύνοδο του G4 στο Παρίσι το πρώτο Σαββατοκύριακο του Οκτώβρη του 2008 καταλαβαίνει ότι έχει να κάνει με καφενείο, ενώ παράλληλα λόγω City βλέπει ότι κάθεται πάνω σε μία βόμβα, ανακοινώνει στις 8/10 το σχέδιο του για την διάσωση του βρετανικού τραπεζικού συστήματος μέσω της επανακεφαλαιοποίησης των προβληματικών τραπεζών (RBS, Lloyds κλπ) και της χορήγησης κρατικών εγγυήσεων στο σύστημα. .Την ίδια περίοδο εξελίσσεται και η κωμωδία με την Ιρλανδία, όταν κάτω από την πίεση της κρίσης εμπιστοσύνης των καταθετών ανακοινώνει την κρατική εγγύηση στα λόγια του συνόλου των καταθέσεων στα τραπεζικά ιδρύματα της χώρας. Ο Brown έντονα διαμαρτύρεται στον Ιρλανδό πρωθυπουργό διαβλέποντας τον κίνδυνο οι βρετανοί καταθέτες να κατευθυνθούν δίπλα και του λέει ότι δεν είναι δυνατόν έτσι χοντροκομμένα και χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις η κάθε χώρα μεμονωμένα να διαφυλάσσει τα νώτα της στέλνοντας το λογαριασμό στους εταίρους της και τάσσεται υπέρ της νομοθετικής διεύρυνσης του ορίου για την ασφάλιση των καταθέσεων παράλληλα με την εκπόνηση σχεδίων διάσωσης. Τότε είναι το κρίσιμο διάστημα που οι τράπεζες κινδυνεύουν με χρεωκοπία και η εμπιστοσύνη του κοινού στις καταθέσεις κλονίζεται, ενώ διαφαίνεται ο κίνδυνος του αποθησαυρισμού, ο τέλειος συνδυασμός για την καταστροφή. Με την επανακεφαλαιοποίση τότε επιτυγχάνεται, η ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των Τραπεζών. Ο Μάρξ σχετικά λέει όταν το εφεδρικό κεφάλαιο μίας Τράπεζας που αποτελείται από το άθροισμα των διαθεσίμων των πελατών της και των ιδίων κεφαλαίων της αρχίζει να απομειώνεται λόγω ζημιών του ενεργητικού της και αρχίζει να τρώει τα ίδια κεφάλαια της η Τράπεζα χρεωκωπεί. Η πιο ορθόδοξη οικονομικά λύση είναι πρώτα η επανακεφαλαιοποίηση, αυτό όμως δεν μποροούν να το κάνουν τη δεδομένη στιγμή τα fat cats που έχουν μετατραπεί σε ζαλισμένα κοτόπουλα. Με την θεωρούμενη ως αντισυμβατική, μέχρι τότε, παρέμβαση του κράτους επιτυγχάνεται αφενός ο σκοπός και αφετέρου στέλνεται ένα μήνυμα ότι οι καταθέσεις είναι και ουσία εγγυημένες. O Sarkozy με τη λεβαντίνικη πονηριά που τον διακρίνει τότε καταλαβαίνει αφενός τι διακυβεύεται αφετέρου τη συνταγή του Gordon, τον καλεί το επόμενο Σαββατοκύριακο στο Eurogroup κορυφής στο Παρίσι, παίρνουν όλοι το μάθημά τους και τα υπόλοιπα είναι γνωστά.
Στην πορεία της κρίσης από τη Βρετανία ακολουθείται για τους ανυποψίαστους όλο και πιο αντισυμβατική πολιτική, αλλά είναι ο μόνος δρόμος.
Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι στη συλλογική μνήμη του Εργατικού κόμματος και ιδιαίτερα στον Gordon ως ιστορικού, με διδακτορικό στην ιστορία του σκωτσέζικου εργατικού κινήματος τα χρόνια των 20’s και 30’s νομίζω, είναι βαθιά χαραγμένη η περίοδος της μεγάλης ύφεσης του 1929 που συνέπεσε ουσιαστικά με την πρώτη τους διακυβέρνηση μετά την ολιγόμηνη παρένθεση του 25 με τους φιλελεύθερους. Η κυβέρνηση του Ramsay ΜacDonald, αναλαμβάνει το 1929 με ισχυρή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση βασισμένη πάλι νομίζω στους φιλελεύθερους. Σκάει η κρίση τον Οκτώβρη και η άπειρη κυβέρνηση έχει να υπηρετήσει δύο αντικρουόμενους σκοπούς αφενός τη στήριξη των εργατών και αφετέρου με την προτροπή της τράπεζας της Αγγλίας και της οικονομικής ορθοδοξίας της εποχής την υποστήριξη της στερλίνας στο πλαίσιο του χρυσού κανόνα και τον ισοσκελισμένο προυπολογισμό. Η κρίση βαθαίνει η ανεργία διπλασιάζεται, η Αγγλία χάνει αποθέματα χρυσού και το καλοκαίρι του 31 το υπουργικό συμβούλιο διχάζεται όταν ο MacDonald εισηγείται την περικοπή των βοηθημάτων προς του ανέργους εργάτες για να λάβει δάνειο από Αμερικανική τράπεζα. Τότε συντελείται η μεγάλη προδοσία του 31 για τους Εργατικούς, ο MacDonald με μία μικρή μερίδα του κόμματος, τους Φιλελεύθερους τους Tories και την προτροπή του βασιλιά συγκροτεί τη λεγόμενη Εθνική Κυβέρνηση και προχωράει στην περικοπή των βοηθημάτων. Παρ΄ όλα αυτά, λίγους μήνες μετά με την προτροπή του Keyns η κυβέρνηση αποχωρεί από το χρυσό κανόνα υποτιμά τη λίρα.
Γυρνώντας στα τωρινά η αντισυμβατική πολιτική του Gordon συνίσταται σε όλα τα όπλα ταυτόχρονα, έτσι ρίχνει το προεξοφλητικό επιτόκιο στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1600, κάνει τη λίρα ελαφριά, στέλνει το έλλειμμα στα ύψη, αυξάνει το δημόσιο χρέος, μειώνει το ΦΠΑ, μέσω των εθνικοποιημένων τραπεζών προσπαθεί να ανοίξει την πίστωση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με τις όποιες επισφάλειες να τις παίρνει το κράτος, προσπαθεί να τρέξει τις δημόσιες επενδύσεις. Όπως έχει επισημάνει ο ίδιος το πρόβλημα είναι τεράστιο, ακολουθώντας Μίμη τη δική σου περιγραφή για τα τοξικά χαρτιά των ΗΠΑ, ανεβάζει σε 4 τρις δολάρια τα σαπάκια που έχουν αγοράσει οι Ευρωπαικές τράπεζες, παράλληλα εκτιμά ότι το 40% των χορηγήσεων στη Βρετανία χορηγείτο από ιδρύματα του εξωτερικού που τώρα είτε έχουν κλείσει, είτε ξεπουλώντας επιστρέφουν στις πατρίδες τους. Σε αυτό το πλαίσιο εκφράζει την ανησυχία του για το πρώτο δείγμα οικονομικού προστατευτισμού που είναι η τάση τα ιδρύματα κάθε χώρας να περιορίζονται σε πιστώσεις εντός της χώρας τους. Θεωρεί ότι η αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης μπορεί να επιτευχθεί μόνο παγκόσμια με το συντονισμό των δράσεων των μεγάλων παικτών.
Έτσι Μίμη παρά την κριτική που υφίσταται στην Αγγλία, από τους αφελείς που πίστευαν ότι τα πράγματα θα γυρίσουν γρήγορα, είτε από τους υποστηρικτές της οικονομικής ορθοδοξίας που ανησυχούν για την αύξηση του ελλείμματος σε παλιά νοτιοευρωπαικά επίπεδα, είτε για την ταχεία διολίσθηση της λίρας, στην παρούσα φάση δεν υπάρχει άλλη λύση. Άλλωστε το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος της Βρετανίας είναι 150% αρκετά μικρό συγκρινόμενο με το πάνω από 300% (70% δημόσιο και σχεδόν 250% ιδιωτικό) των ΗΠΑ και νομίζω η πτώση του ΑΕΠ κατά 1,5% το τελευταίο τρίμηνο είναι ανεκτή συγκρινόμενη με το πάνω από το 3% που εκτιμώ ότι θα γράψουν οι ΗΠΑ.
Οι δύο μεγάλοι εκπρόσωποι του Αγγλοσαξωνικού καπιταλισμού έχουν πολλά κοινά στοιχεία, μία όμως μεγάλη διαφορά. Στη Βρετανία κόντρα στο δικομματικό σύστημα των Tories και των Whigs μπόρεσε στη σκιά των Φιλελευθέρων αρχικά να δημιουργηθεί με βάση τα trade unions, έστω ένα ρεφορμιστικό πλην όμως μαζικό κόμμα-ομοσπονδία της εργατικής τάξης το οποίο το 1945-50 εθνικοποίησε την τράπεζα της Αγγλίας, τις μεταφορές, την ενέργεια, τις μεταφορές δημιούργησε το σύστημα υγείας, κάλυψε συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά το σύνολο του πληθυσμού, στοιχεία που παρά τις αλλαγές μετά το 79 είτε σε κάποιο βαθμό παραμένουν, είτε είναι εγγεγραμμένα καλώς η κακώς στη συνείδηση των Βρετανών. Επιπρόσθετα μετά το 97 οι νέοι Εργατικοί έφεραν την πιο μακραίωνη περίοδο μετά το 1930 οικονομικής μεγέθυνσης και παρά τη νεοφιλελεύθερη ηγεμονία ένα τμήμα αυτής της μεγέθυνσης πέρασε και στη βάση της κοινωνίας όπως φαίνεται από το επίπεδο δανεισμού τους.
O Obama τώρα στην άλλη πλευρά του αγγλοσαξωνικού καπιταλισμού έχει καταλάβει το παρόν πρόβλημα και γνωρίζει πολύ καλά, ήδη σε ανύποπτο χρόνο έχει εκφραστεί, ότι το αμερικανικό μοντέλο πρέπει να δανειστεί κάποια στοιχεία από την Ευρώπη, φαντάζομαι ότι η Βρετανία θα του είναι σε ορισμένα ζητήματα πιο οικεία.
Νίκος από Πειραιά
ΥΓ
Μίμη αξίζει να χαιρετήσουμε την αντίσταση των κατοίκων της Πατησίων στην κοπή των δέντρων και στη δημιουργία υπόγειου parkimg. Επιτέλους τέλος στη δημιουργία parking σε κοινόχρηστους χώρους για να διευκολύνουμε τα αυτοκίνητα, όποιος δήμαρχος επιθυμεί ας αγοράσει ιδιωτικά ακίνητα και εκεί να φτιάχνει ότι θέλει αν μπορεί μόνος του ή με τους εργολάβους.
Θα ήθελα να σταθώ στα περί προστατευτισμού που αναφέρθηκε ο Νίκος 64. Όπως αναφέρει και ο Μίμης στο βιβλίο, είναι δυστυχώς ένα ενδεχόμενο. Δεδομένου όμως ότι η τεχνολογική και παραγωγική βάση είναι πια σαφώς παγκοσμιοποιημένη, άναρωτιέται κανείς πως είναι δυνατό να "γυρίσει πίσω το ποτάμι"; Μήπως λοιπόν βρισκόμαστε μπροστά στο κρίσιμο σταυροδρόμι; Σκοταδισμός - προστατευτισμός από τη μια, ή πιο γρήγορη - αποφασιστική κινηση προς το 3η φάση παγκοσμιοποίησης του Καπιταλισμού, που λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του ίσως αποτελέσει και το κύκνειο άσμα του;
Αγαπητέ Μίμη
Επειδή έχει ανάψει η κουβέντα στη Βρετανία για τα άτιμα τα χρέη, και πολλοί αναπαράγουν άκριτα στην Ελλάδα ότι μπούρδα γράφεται στο Βρετανικό τύπο, είθισται στον ιδιωτικό τομέα για όλα τα κράτη να μην συμπεριλαμβάβονται τα χρέη του χρηματοπιστωτικού τομέα ούτε στο δημόσιο χρέος τα μελλοντικά αναλογιστικά ελλείμματα των κρατικών ασφαλιστικών ταμείων, βέβαια τα λαμβάνεις υπόψη σου. Σε αυτό το πλαίσιο οι αριθμοί που έδωσα παραπάνω για τα χρέη ΗΠΑ και ΗΒ είναι κοντά στην πραγματικότητα.
Νίκος από Πειραιά
Ανάρτηση Σχολίου