Πιο φουριόζοι και από τους Αμερικανούς

Μερικοί κορυφαίοι το έχουν πιστέψει: οι μεγάλες καριέρες στην Ελλάδα απαιτούν να είσαι πιο Αμερικανός από τους Αμερικανούς. 

Aφιέρωμα στον Μίκη

 ΠΥΡΟΒΟΛΗΣΤΕ ΤΑ ΡΟΛΟΓΙΑ! 

για τον Μίκη, τον Τελευταίο Διόνυσο

 

Το αυτοκίνητο στριγγλίζει στις στροφές στην ανηφόρα Ηγουμενίτσα - Γιάννενα και αιφνίδια, καθώς ο Μίκης διασταυρώνει τις μάχες του ΕΛΑΣ με τις παλαιές στο Μπιζάνι, βρίσκεται κρεμασμένο μέχρι τη μέση πάνω σ’ ένα βαθύ γκρεμό. “Ξέρεις, όταν ήμουν πέντε χρονών πήρα φόρα από την ταράτσα μας στο Γαλατά να πηδήξω στη θάλασσα. Πίστευα ότι μπορούσα να πετάξω. Γκρεμοτσακίστηκα”. Διαρκής αγώνας ενάντια στο νόμο της βαρύτητας. Το ανέφικτο της ιδανικής επανάστασης. Το ανέφικτο του τέλειου έρωτα. Στα Γιάννενα θα θυμηθεί πως εκεί κατούρησε το παντελόνι του Ελευθέριου Βενιζέλου όταν τον πήρε στα πόδια του στο σπίτι τους. Ο Μεγάλος Κρητικός είχε πει εκείνη τη χρονιά “αχ, μωρέ σύντεκνε! Αν μου ‘λεγες πριν 20 χρόνια να μεταφέρω τα Λευκά Όρη μέσα στα Χανιά, θα σου έλεγα: ναι, μα το θεό, μπορώ. Μα τώρα...”. Ο επαναστάτης του Θερίσσου αναγνωρίζει τα όρια του συσχετισμού των δυνάμεων, τα όρια της πολυπλοκότητας και της διεθνούς αλληλεξάρτησης. Ο “βολονταριστής” για τους αμύητους Μίκης λογαριάζει καλύτερα από τους συμβατικούς πραγματιστές τους περιορισμούς της πραγματικότητας την ίδια στιγμή που τους αψηφά και τους ξεπερνά στην πολιτική και μουσική του φαντασία. Τη νύχτα απορροφήθηκε με το βλέμμα στη λίμνη και ψιθυρίζει “Είμαι τάνκερ στη λίμνη των Ιωαννίνων. Αυτό είναι το δράμα μου.”

***

Στην Κέρκυρα, την προηγουμένη, άκουγε κοντά τρεις δεκαετίες μετά τον αντίλαλο των πυροβολισμών και τις οιμωγές των εκτελεσμένων συντρόφων από το νησάκι Λαζαρέτο. Νυχτερινό μπάνιο στον όρμο της συντρόφισσας Εύας. Ο “Ψηλός”, όρθιος κι ασάλευτος, παραδίδεται στην αστροφεγγιά. Πυθαγόρεια σιωπή. Καιρός του σιγάν. Στ’ αυτιά του μια συμπαντική μελωδία και κείνος να λύνεται, να ελαφραίνει, να απλώνεται, να διαστέλλεται, να αιωρείται, να αραιώνει ως το μηδέν και το άπειρο, να γίνεται σύννεφο. Πόση ώρα έμεινε σ΄αυτή τη γαλαξιακή εγκατάλειψη; Εμένα με πήρε ο ύπνος στην άμμο.

Το πρωί ένας άλλος Μίκης με διαβολικό κέφι. Σμήνη τουριστών με δίσκους στα χέρια τον περικυκλώνουν και ζητούν υπογραφή. “Οι κυρίες σε μένα και οι κύριοι στον ξακουστό τραγουδιστή μου Γρηγόρη Μπιθικώτση και δείχνει εμένα”. Υπέγραφα σαν Γρηγόρης και παρατηρούσα τη βακχική ανταλλαγή ανάμεσα στα μάτια του Μίκη και των γυναικών. Η ερωτική του μανία! “Τα πιο μεγάλα αγαθά”, λέει ο Σωκράτης στον Φαίδρο, “μας έρχονται δια της μανίας”. Όταν κατέβαινε από το αεροπλάνο τις μέρες που έπεσε η δικτατορία του φώναξα μέσα από το πλήθος “Ψηλέ, σου οφείλομε τα κορίτσια μας”. “Θέλω ποσοστά”, αντιφώνησε. “Έχεις το 51% σ’ ό,τι κατορθώσαμε εμείς οι νεότεροι στο αντιδικτατορικό κίνημα”. Είχε φτάσει μέσα στην πιο βαθιά νύχτα της τυραννίας στα χέρια μου φρέσκια η κασέτα από τη Ζάτουνα που κόπιαρα σε εκατοντάδες αντίγραφα και έγινε ο μυστικός αρραβώνας στο “πάλης ξεκίνημα, νέοι αγώνες” της δικής μου γενιάς. Κι ύστερα στην απομόνωση στις εφιαλτικές ώρες άντεξα μόνο γιατί τραγουδούσα μαζί του Όταν σταματήσει ο χρόνος το κελί μου γεμίζει μήνες... γεια σου Ακρόπολη, Τουρκολίμανο, οδός Βουκουρεστίου... πέντε δισεκατομμύρια γαλαξίες σε πέντε μέτρα, σε πέντε μόνο μέτρα από το κελί μου.

***

Ο Μίκης πατά γκάζι. Πέρσι στον ίδιο δρόμο Αθήνα - Πάτρα κάηκε η μηχανή. Ξανά μια ξέφρενη αφήγηση, το χθες σε άπειρες παραλλαγές, οι χαμένες μάχες, οι χαμένες ιδέες, οι χαμένοι σύντροφοι, οι χαμένες γυναίκες. Στο Κιάτο άρχισε να ψιχαλίζει κι η διάθεσή του αλλάζει. Τραγουδάμε μαζί Μοιρολόι της βροχής, βράδυ Κυριακής... του κοινού αγαπημένου φίλου Τάσου Λειβαδίτη. Παλικάρι χλωμό σ’ ηύρανε νεκρό στο παλιό σταυροδρόμι. “Πιάσε” το Μάνα μου και Παναγιά, πάλι του Τάσου κι εγώ σε μπιθικοτσιακό σόλο κλαίει η μάνα μου στο μνήμα, κλαίει, κλαίει κι η Παναγιά... Κι ύστερα μαζί Μια νυχτερίδα στη σκεπή... του Μάνου Ελευθερίου και του Νίκου Γκάτσου Σήμερα βράδιασε νωρίς. Όμως το πρωτοβρόχι γίνεται καταιγίδα, ο δρόμος ποταμός, το αμάξι ζορίζεται και στην Αιγιάλεια παρκάρουμε αναγκαστικά στην άκρη του δρόμου. Έχει βυθιστεί στον εαυτό του. Βουλιάζει εντός του. Πάλι η πυθαγόρεια σιωπή. Σημάδι κάτι γεννά. Μια μυστική μελωδία στο πρόσωπο, στα χείλη του. Η συμπιεσμένη ενορμητική του ενέργεια μετουσιώνεται αυτή τη στιγμή σε δημιουργία. Σ’ ένα πακέτο “Άσσο” δίχως φίλτρο σημειώνει το μουσικό μοτίβο. Κι ύστερα από λίγο στρέφεται σε μένα απότομα με τη γνωστή θεατρική του οργή “εσένα θα βάλουν να γράψεις τον επικήδειό μου. Το Κόμμα θα υμνήσει τη συμβολή μου με ένα σωρό “ωστόσο”, “αλλά”, “παρά”. Λέγε αμέσως τι θα γράψεις. Θέλω τώρα να τ’ ακούσω...”. “Ξάπλωσε”, του απαντώ σοβαρά και καθώς πατά το κουμπί που κατεβάζει το κάθισμα, που ‘χει δει κι αν έχει δει πράματα και θάματα, βγαίνω στη βροχή κόβω σκίνα, μυρτιές, κουμαριές στολισμένα με τους καρπούς τους, τα τινάζω και τα απλώνω πάνω του. Μια πλημμυρίδα ιδεών, συμβάντων, μελωδιών ξεσπάει μέσα μου. Λόγος και τραγούδι. Ο κόσμος χωρίς εσένα. Σκέψου τη ζωή να τραβά το δρόμο της κι εσύ να λείπεις (Ρίτσου). Εκείνος που μας χάθηκε μην είναι μέσα στο κρασί... μην είναι πρωτοβρόχι (Χριστοδούλου). Η Ρίζα. Οι περιπέτειες της Αντίστασης και της Αριστεράς. Οι διαψεύσεις. Χάθηκα μέσα στους δρόμους που μ’ έδεσαν για πάντα (Γιάννη Θεοδωράκη). Δρόμοι που χάθηκαν, γωνιές που στάθηκα... πικρό το βράδυ φτάνει (Λειβαδίτη). Δρόμοι παλιοί π’ αγάπησα και μίσησα ατελείωτα (Αναγνωστάκη). Οι ουτοπίες. Στης νύχτας το μπαλκόνι παγώνει ο ουρανός κι είναι η αγάπη σκόνη και τ’ όνειρο καπνός (Γκάτσου). Οι ψευδαισθήσεις. Σου είπαν ψέμματα πολλά... Πού πας με ψεύτικα όνειρα; Καιρός να κλάψεις, καιρός να δεις (Μίκη). Οι φίλοι. Και δε μίλησε κανείς, τέτοιες ώρες τι να πεις με τη φωνή του Καζαντζίδη. Ο Μίκης έχει αποκοιμηθεί. Ο ύπνος σε τύλιξε, σαν ένα δένδρο, με πράσινα φύλλα (Ελύτη). Το ανέφικτο, το ανικανοποίητο. Ποτέ, ποτέ, ποτέ δε θα μπορούσα να ξεδιπλώσω όλες τις σημαίες (Μίκη). Το χρώμα του με πανικοβάλει. Ο Ήλιος εβασίλεψε, Έλληνά μου (Καζαντζάκη). Ασάλευτος, μήτε την ανάσα του δεν ακούω. Κι όταν ξυπνά συνεχίζει να ονειρεύεται. Σε χώρα μακρινή και αρυτίδωτη τώρα πορεύομαι... ιδού ας ακολουθήσουνε τα βήματά μου (Ελύτη). Έχει βιώσει την αποχαιρετιστήρια πομπή του. Σε τακτά διαστήματα κάνει τη δική του κάθοδο στον Κάτω Κόσμο. Το βράδυ ξεσηκώσαμε την Πλατεία Γεωργίου. Πέταγε. Γλεντήσαμε μετά στα Ψηλά Αλώνια. Φύγαμε με δυο νεαρές ποιήτριες της Αχαΐας για το Βραχάτι. Μίκης, ο τελευταίος Διόνυσος, ο θνήσκων και αναγεννόμενος θεός.

***

Βραχάτι - Αθήνα. Μόλις έχει πέσει η δικτατορία. Κοιτάζει με έκσταση το διυλιστήριο. “Είναι έργο τέχνης” μου λέει ο φουτουριστής μπολσεβίκος. Κι ύστερα ξανά και ξανά: Η μάχη του Στάλινγκραντ. Η μάχη του Λένινγκραντ. Η μάχη της Αθήνας. Δεκέμβρης του ‘44. Μακρόνησος. Η πρώτη νύχτα της απριλιανής δικτατορίας. “Ξέρεις στη Σορβόνη οι αριστεριστές με πέρασαν από λαϊκό δικαστήριο. Ζωντανός, άρα ένοχος. Προδοσία το ενιαίο αντιδικτατορικό μέτωπο! Προδοσία οι αναγκαίοι προωθητικοί συμβιβασμοί για τη δημοκρατία! Αριστερισμός, παιδική αρρώστια του κομμουνισμού (Λένιν). Το ξέρω δε μου συγχωρούν στην Αριστερά ότι επέζησα”. “Μίκη, η ενότητα και αναγέννηση της Αριστεράς χρειάζεται για εξιλαστήριο θύμα ένα ιερό τέρας. Εσένα! πρέπει να επαναλάβουμε τη σκηνή της δολοφονίας του Ιούλιου Καίσαρα. Θα πυροβοληθείς στη Θεσσαλονίκη σε μια λαϊκή όπερα με τον Μπιθικώτση και τον Καζαντζίδη. Ένας Αρτεμίδωρος θα σου δώσει στο αεροδρόμιο ένα γράμμα που θα σου αποκαλύπτει τη συνωμοσία μα εσύ θα το αμελήσεις”. Έτσι έγραψα τότε το αφήγημα Το Τραγούδι του Νεκρού Αρχηγού. Χαμογέλασε πικρά. Η μνησικακία προς τους ζωντανούς, η μυθοποίηση των πεθαμένων. Τραγουδήσαμε το Έφτασες αργά του Μανόλη Αναγνωστάκη. Άργησες πολύ και το ‘χασες το τρένο, άργησες πολύ δε σε περιμένω.

***

Βόλος, Λάρισα, Καρδίτσα, Τρίκαλα, Θεσσαλονίκη, Σέρρες. Κίνηση για την Ενότητα της Αριστεράς. Για μας μιας Νέας Αριστεράς. Πατά γκάζι κι εγώ στη θέση του συνοδηγού, θαρρείς στην όχθη ενός άγριου ποταμού που κατεβάζει νερά, κορμούς, χώματα, πέτρες, σώματα να κτίζω “υδροηλεκτρικά” φράγματα, μ’ αυτός κάθε τόσο να τα γκρεμίζει και να συνεχίζει ακάθεκτος την ελικοειδή ανυπόμονη διαδρομή του προς τη μεγάλη θάλασσα. Άλλες φορές τρυπούσε τα βουνά, άνοιγε στοές κι εγώ ένας μηχανικός ορυχείων να ξεδιαλέγω τα ακατέργαστα διαμάντια από τα μπάζα. Υπήρξε, με τη δική του επιστήμη και τέχνη της υπερβολής, της απόλυτης αντιστροφής του “μηδέν άγαν” σ’ ένα ρεαλισμό δίχως όρια, με τη δική του Θεοδωρακική μυθολογία και μεθοδολογία της μεταφοράς και της ελληνικής ειρωνίας, ένας ακούραστος παραγωγός νέων πολιτικών ιδεών. Εισηγητής νέων καταστάσεων που αιφνιδιάζουν και σοκάρουν. Κι όταν οι πολλοί με χίλια βάσανα και πολλές εκπτώσεις τις υιοθετούσαν και έτρεχαν όλοι μαζί σαν κοπάδι στην ίδια κατεύθυνση εκείνος κόντρα στο ρεύμα διάλεγε την αντίθετη πορεία. Όταν οι ιδέες του γίνονταν mainstream σύμβαση, καθιερωμένο αναμάσημα εκείνος πετούσε ένα θεόρατο βράχο στα τελματωμένα νερά. Ακόμα στ’ αυτιά μου βουίζουν, τόσες δεκαετίες μετά, οι παθιασμένες ιδέες του για μια ενωμένη Ευρώπη και μια νέα ευρωπαϊκή αριστερά. Ήταν ο προσωπικός φίλος του Μιτεράν, του Μπερλινγκουέρ, του Μαρσαί, του Πάλμε, του Μπραντ, αυτός που συνάρπαζε τα πλήθη στη Ρώμη, το Παρίσι, το Λονδίνο, το Ανατολικό και Δυτικό Βερολίνο και πραγμάτωνε μια νέα ψυχική ενότητα της Ευρώπης, αυτός που πάντρεψε τον Μπετόβεν και τον Μπαχ με το Υπερμάχω, τον Ερωτόκριτο, το Πότε θα κάνει Ξαστεριά, τη Συννεφιασμένη Κυριακή, ο πρώτος των πρώτων Ευρωπαίος και παγκόσμιος πολίτης. Κι όμως όταν οι Έλληνες μέθυσαν με το εύκολο κοινοτικό χρήμα και αποκοιμήθηκαν με την ψευδαίσθηση μιας γραμμικής, σιδηροδρομικής σύγκλισης με την Ευρώπη, κι όταν οι από καθέδρας περισπούδαστοι, Έλληνες και ξένοι, βάδιζαν επί χρόνια αμέριμνοι στην καταστροφή εκείνος πήρε τον αντίθετο δρόμο. Επέστρεψε εκεί που ξεκίνησε, σ’ έναν παράφορο αντιστασιακό πατριωτισμό με δανεικό άρωμα από τα μέτωπα παλαιότερων πολέμων. Όταν στραβώσει η βέργα από τη μια μπάντα την τραβά με βία αντίστροφα. Αυτή είναι η Θεοδωρακική διαλεκτική κι όποιος κατάλαβε κατάλαβε το νόμο της αντίφασης. Είναι αλχημιστής δεν είναι λογιστής. Είναι “Κρητικός”, πάει να πει δε βουλώνει τα αυτιά του με κερί, δε δένεται στο κατάρτι, αρπάζει τις Σειρήνες - ιδέες, μελωδίες, γυναίκες- τις φέρνει στο κατάστρωμα, τις γλεντίζει, ταξιδεύει μαζί τους.

***

Από τη Σητεία ως τα Χανιά, περιοδεία φωτιά. Άγιος Νικόλαος. Ιεράπετρα. Αρχάνες. Ηράκλειο. Ανώγεια. Ρέθυμνο. Χαλέπα. Κάνδανος. Γαλατάς. Οι τάφοι. Παραγγελιά: “το πλοίο που θα με φέρει τελευταία φορά να σιμώσει αργά τρυφερά στη στεριά”. Μαύρο Καράβι. Μαυροπούλι. Μαυρομάνικο μαχαίρι. Μαύρα ρούχα. Μαύρα μάτια. Μαύρα ρόδα. Βγάλτε τα μαύρα πανιά (Γιάννη Θεοδωράκη). Κάποτε θα ‘ρθει ένα πρωί ο Μαύρος Καβαλάρης. (Μάνου Ελευθερίου). Αναφορά στους παππούδες - καπετάνιους στις κρητικές επαναστάσεις. Ό,τι απόμεινε από τον αρχέγονο, άναρχο, ανυπότακτο, ελεύθερο καβαλάρη των Ορέων “Είμαι η Κρήτη”, φωνάζει στο Αρκάδι ο καπετάν Μιχάλης κι αυτοκτονεί. Ο Καζαντζάκης δεν ξεγελιέται “Ο Μιχάλης έχει ένα δαίμονα μέσα του που δεν είναι η Κρήτη”. Μέσα στο Μίκη, καπετάν Μιχάλη, υπάρχει ένα παθιασμένο, πένθιμο, αχόρταγο, ηρωικό, παράλογο, απελπισμένο πρωτεϊκό Εγώ. Ο ήρωας διασαλεύει το συλλογικό ήθος. Σκοτώστε τον! Κρήτη, η μεγάλη του πληγή. Η Κρήτη τον "πρόδωσε"! Ακολούθησε έναν πατρινό, τον Ανδρέα Παπανδρέου. Κρης τον Κρήτα. Αριστερός τον αριστερό. Το άρωμα της προδοσίας παντού. Μη με προδώσεις. Φίλοι κι εχθροί θα του ζητούν, κατάματα θα σε κοιτούν, μη με προδώσεις (Γιάννη Θεοδωράκη). Πάψε Μίκη να μηρυκάζεις τις τοξίνες της προδοσίας. Κανείς ποτέ δε σε πρόδωσε γιατί ποτέ δεν πρόδωσες τον εαυτό σου. Ζητούσες τα πάντα μα οι άνθρωποι δεν είχαν τα πάντα. Εσύ ικέτευες εμάς τους μαθητές σου κατά καιρούς να σε “εγκαταλείπουμε”, να βρούμε τους εαυτούς μας, το δικό μας δρόμο, να γίνουμε αυτόφωτα άστρα. Εσύ μας παρότρυνες! “Πρέπει να χωρίζουμε για να ξανασμίξουμε”. Κι εμείς άπληστοι σου ζητούμε τα πάντα. Μα πόσες φορές το εσωτερικό σου κάλεσμα, το εσωτερικό σου ρολόι θα μπορούσε να συγχρονιστεί με το ρολόι μιας ιστορίας που άλλαζε με ξέφρενη αστρική ταχύτητα; Έχεις ξεπεράσει το ανθρώπινο μέτρο και το ξέρω καλά πως σαν τον συμπατριώτη μας τον Επιμενίδη, τον καθαρτή, θα διακόπτεις τον ύπνο σου στους αιώνες και θα επιστρέφεις όταν χρειαστεί σε διαφορετικούς τόπους σε διαφορετικές εποχές. Τώρα πρέπει να μείνεις μόνος και να θυμηθείς και πλατανόφυλλα να φέρεις και να γράψεις. Κι εμείς θα ξανατραγουδούμε μαζί σου όπως τότε στο φρούριο Φιρκά, στα Χανιά, εκεί που στον βομβαρδισμό του 1897 από τις “προστάτιδες δυνάμεις” ο βρακοφόρος Καγιαλές έκανε το κορμί του ιστό της σημαίας:

Πυροβολήστε το χρόνο, σκοτώστε το χρόνο.

Ο χρόνος εκτός νόμου (Μίκης).

Πρωτομαγιά 2013

Το Πυροβολήστε τα ρολόγια προορίζεται αποκλειστικά για το τιμητικό τεύχος της Οδού Πανός για τον Μίκη Θεοδωράκη

Η νέκυια του Ανδρέα Παπανδρέου

Η νέκυια του Ανδρέα Παπανδρέου - απόσπασμα από το "Όπλων Κρίσις - Νεκρικοί διάλογοι για την Αριστερά"

Οπλων Κρίσις - Η νέκυια του Ανδρέα Παπανδρέου

Είναι αργά για δάκρυα

Είναι ίσως αργά για δάκρυα αγαπητέ Μάρτιν Σουλτς, Πρόεδρε του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι επιφανείς των ευρωπαϊκών θεσμών - Κομισιόν, Ευρωκοινοβούλιο, Ευρωκρατία - κλείνατε τα μάτια συνειδητά τα τελευταία χρόνια στους λομπίστες συναδέλφους σας πρώην επιτρόπους, ευρωβουλευτές, ευρωκράτες της Amazon, Google, Facebook, Apple, Microsoft οι οποίοι εξαγόραζαν με πολλά εκατομμύρια τη σιωπηρή χαλάρωση της νομοθεσίας για την προστασία των προσωπικών δεδομένων προς όφελος των εταιριών αυτών και όπως ήταν βέβαιο και των συνδεόμενων με αυτές μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ. Σιωπήσατε προκλητικά όταν ο πρόεδρος Μπους υπέγραφε θανατικές καταδίκες χωρίς καμία δικαστική επικύρωση και τηλε-εκτελέσεις με χρήση drones. Μήπως δεν ξέρατε ότι ο Δημοκρατικός πρόεδρος Ομπάμα, ο οποίος αυτές τις μέρες κάνει συναισθηματικές ασκήσεις με την υγεία του Μαντέλα, εξελίχθηκε στον κατ΄ εξοχήν πρόεδρο της CIA  ενώ ο υιός Μπους ήταν των γερακιών του Πενταγώνου;

Όσον αφορά τις κυβερνήσεις και τις πολιτικές ελίτ της Ελλάδας είναι ίσως μάταιο να θέτεις καν ερωτήματα. Ζουν, ας το πω μεταφορικά, στον “αστερισμό Χάρβαρντ”.

Υπάρχουν μάλιστα μερικοί τόσο ανόητοι άνθρωποι εδώ κι εκεί, δεξιά κι αριστερά που φαντάζονται ότι για να κάμψουμε τη γερμανική πολιτική λιτότητας πρέπει να συμμαχήσουμε και να πρακτορεύουμε την αμερικανική πολιτική στην ευρύτερη περιοχή μας.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπό την πανουργία της Iστορίας

Η μακροημέρευση του σχήματος Σαμαρά - Βενιζέλου και η μερική έστω ευόδωση των διακηρυγμένων στόχων του (σταθεροποίηση, επανεκκίνηση της οικονομίας με εθνικό “μνημόνιο”, διαγραφή - επιμήκυνση του “επίσημου” χρέους, απαγκίστρωση από τα μνημόνια), δυστυχώς σ’ ένα αυτοϋπονομευμένο ευρωπαϊκό περιβάλλον, προϋποθέτει υποχρεωτικά κάτι. Ότι θα φτάσει μέχρι το τέλος, τέλος. Τίνος το τέλος; Το τέλος των κομμάτων που το απαρτίζουν τουλάχιστον όπως τα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Το τέλος ειδικά του ΠΑΣΟΚ έστω ένα τέλος δίχως τελεία. Η γαλήνη όπως είδαμε στην ορκωμοσία επέστρεψε στο πρόσωπο του Ευάγγελου Βενιζέλου έπειτα από μια μακρά περίοδο μελαγχολίας και διαταραχής μόνο γιατί συμφιλιώθηκε με τη φορά των πραγμάτων και κατάλαβε, σε αντίθεση με άλλους, ότι δεν είναι καλό για τον τόπο ένα σχήμα να αυτοεξαπατάται και να παριστάνει ότι είναι κάτι διαφορετικό απ’ ό,τι πραγματικά είναι ή απ’ ό,τι η πανουργία της ιστορίας και η τρόικα - μοίρα το έκανε να είναι. Οι εντός του ψευδαισθήσεις, οι ενδεχόμενες νευρωτικές κρίσεις, οι προσποιήσεις, οι τσιριμόνιες, οι ψευτοαντιστάσεις και οι “αριστερές” - θου Κύριε! - διαφοροποιήσεις έχουν την ίδια αξία με τις νοσταλγίες σιτεμένων κυριών που ξεφυλλίζουν με δάκρυα στα μάτια τα άλμπουμ των νεανικών τους αναμνήσεων. Την ίδια αξία με τις οργισμένες πριν λίγες μέρες αντάρτικες πόζες κυριών του ΠΑΣΟΚ που βρήκαν επιτέλους την γαλήνη και την επιβεβαίωση στον “αναπληρωματικό” ίσκιο μεγάλων ανδρών της πολιτικής ζωής. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος πραγμάτωσε με σοβαρό τρόπο, ας ελπίσουμε ίσως χρήσιμο και για τον τόπο, ό,τι με γεροντολαγνική αδιακρισία διατυμπάνιζε ο άλλος ευτραφής ομόλογός του, ό,τι φαντασιώνονται στις άγονες συνήθως συμποσιακές συνευρέσεις τους οι υιοθετημένοι κυρίως από την Καθημερινή, στο όνομα του “φιλοευρωπαϊκού Συναγερμού”, δημιουργοί αυτοαναφορικών δικτύων και ομίλων. Τους πρόλαβε άλλωστε όλους πρώτος ο Γιάννης Στουρνάρας του “Κοινωνικού Συνδέσμου”(!) και του Σημιτικού εκσυγχρονισμού που ανακάλυψε με εφηβικό ενθουσιασμό ότι ήταν πάντα ερωτευμένος με τον Αντώνη Σαμαρά δίχως να το γνωρίζει. Δεν του ζητούμε εξηγήσεις και ιδεολογικές αναφορές αλλά τουλάχιστον να κάνει καλύτερα τη δουλειά του. Έχει τα προσόντα όταν δεν είναι πολιτικά ακυβέρνητος.

Υποσχέθηκες π.χ. Γιάννη ότι τουλάχιστον μέχρι τον Ιούνιο θα είχες έτοιμο το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης, βάση για την επανεκκίνηση της οικονομίας και τον εθνικό φάκελο επαναδιαπραγμάτευσης των δανειακών συμβάσεων με τους εταίρους. Πού είναι; Στο δοχείο απορριμμάτων της ΕΡΤ;

Η πανουργία της ιστορίας το θέλησε ο Ευάγγελος Βενιζέλος να αποδειχθεί ενδεχομένως χρήσιμος για τον τόπο μόνο στο βαθμό που θα γίνεται ακούσια μοιραίος για το κόμμα του. Δεν έχει να λογοδοτήσει σε κανέναν από τους προκατόχους του και τους συμπρωταγωνιστές του παρελθόντος. Δεν έχει πολύ περισσότερο λόγο να δώσει αναφορά στον υιό του ιδρυτή του, τον εξόριστο του Χάρβαρντ, τον “αναίτιο εγγονό”, τον ακούσιο - εκούσιο πρωταγωνιστή μιας τραγωδίας ο οποίος, κόντρα σε όλες τις προειδοποιήσεις σαν άλλος Ορέστης ή Οιδίποδας, έκανε τη μία μετά την άλλη επιλογή σε πρόσωπα, σχήματα και καταστάσεις που οδηγούν στο χαμό, παρασυρμένος σαν ακούσιο θύμα από σφάλμα σε σφάλμα στη δίνη της αυτοκαταστροφής, έτσι που να λες μωραίνει Κύριος όν βούλεται απωλέσαι, θαρρείς και υπάκουε σ’ ένα τυφλό κάλεσμα της Τρόικας - Μοίρας, της ειμαρμένης των Ελλήνων (βλέπε Έβδομη Αίσθηση - Τρόικα Μοίρα).

Το μόνο ερώτημα που δεν μπορεί να απαντηθεί σήμερα είναι αν ο Ευάγγελος Βενιζέλος θα αποδείξει ότι διαθέτει την επιδεξιότητα και αντοχή ενός μπαλαντέρ όπως ήταν κάποτε ο Γκένσερ στη Δυτική Γερμανία ή θα ταυτιστεί με τους επιγόνους του Νένι που οδήγησαν στην οριστική εξαφάνιση το Ιταλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα.

Μικροί μαστόροι για μεγάλα λάθη

Ο ένας έκανε κατά φαντασίαν φυγή προς τα εμπρός με λάθος θέμα, τη λάθος στιγμή με το μαύρο της ΕΡΤ. Ο άλλος πράγματι θέλει να κάνει φυγή προς τα πίσω με λάθος ατζέντα σε λάθος στιγμή; Φυγή από την πραγματικότητα σε παράλληλους αντιθέτους δρόμους; Θα πουν: «μικροί μαστόροι για τόσο μεγάλα λάθη».

Υποσημείωση 

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε πει: «Οι μεγάλοι μαστόροι κάνουν τα μεγάλα λάθη». 

Το mea culpa απαιτεί ηγεσία

Θα συνεννοηθούν πάνω σε πραγματική λύση ή θα εγκλωβιστούν οριστικά, καταστροφικά στο επαρχιακό σήριαλ “ο ξεροκέφαλος επηρμένος ενωμοτάρχης και οι αμήχανοι ειρηνοδίκες”, κρυπτόμενοι από κοινού πίσω από τη σολομώντεια του Συμβουλίου Επικρατείας; Το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχει ή όχι δυσπιστία μεταξύ των τριών εταίρων αλλά αν ο τόπος διαθέτει ηγεσία. Τα αμοιβαία αισθήματα λίγο ενδιαφέρουν. Δεν είναι τα καλά αισθήματα των τριών που αποφάσισαν τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας αλλά μια μεγάλη ανάγκη κι ένας ακόμα μεγαλύτερος φόβος. Ίσα ίσα αυτό που χρειάζεται η κυβέρνηση είναι να λειτουργήσει με “θεσμοθετημένη δυσπιστία” δηλαδή με κανόνες και πρόγραμμα. Ξεχάσαμε ότι ο μόνος διεθνής συνασπισμός που επιζεί πάνω από έξι δεκαετίες είναι αυτός που υιοθέτησε το δόγμα της περιορισμένης εμπιστοσύνης μεταξύ των εταίρων του. Ο άλλος με τα “συντροφικά” αισθήματα και την ιδεολογία διαλύθηκε. Ούτε μπορεί να σχεδιάζουν την επιτυχία της κυβέρνησης υπερεπενδύοντας στους “καλούς” υπουργούς που θα αντικαταστήσουν τους “κακούς”. Αντίθετα πρέπει να σχεδιάσουν σε στέρεες βάσεις τη δουλειά της πάνω στην απαισιόδοξη υπόθεση ότι οι επόμενοι υπουργοί ενδεχομένως να είναι ίδιοι σε αξία ίσως και χειρότεροι από τους σημερινούς. Η θεσμοθετημένη “απαισιοδοξία” - “δυσπιστία” είναι προϋπόθεση για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. 

Μη μας παρηγορεί ότι θεωρείται μικρή η διαφορά τους μπροστά στο εκρηκτικό πρόβλημα της χώρας. Το χειρότερο είναι το πείσμα και ο ναρκισσισμός των “μικρών διαφορών”. Λησμονήσαμε ότι η κυβέρνηση συνεργασίας των κεντρώων κομμάτων με τη γερμανική σοσιαλδημοκρατία κατέρρευσε για μια πολύ μικρή διαφορά και μαζί της η Δημοκρατία της Βαϊμάρης.

Το mea culpa και η συντεταγμένη αναδίπλωση - προώθηση απαιτούν ηγετική ισχύ και αυτοπεποίθηση. Υπάρχει;

Το ύψωμα 1378 και η πολωτική φάρσα ενός Σαμαρικού “φιλοευρωπαϊκού συναγερμού”

Θα υπενθυμίσω μια μικρή ιστορία, συμβολικό μάθημα προς όλους τους εμπλεκόμενους στη σημερινή κρίση καθώς ο Αντώνης Σαμαράς σε οριακή κατάσταση πολιτικής διαταραχής σκηνοθετεί αιφνίδια την αποτυχία του  η οποία όμως μπορεί ν’ αποδειχθεί μοιραία για την ίδια τη χώρα. Καθώς η “φυγή” του προς τα “μπρος”, στη λάθος στιγμή με λάθος θέμα, με πρόσχημα την ΕΡΤ, είναι φως φανάρι φυγή από την πραγματικότητα. Πριν 100 χρόνια τέτοιες μέρες, Ιούνιο - Ιούλιο 1913, στο ύψωμα 1378 δόθηκε η πιο σκληρή και τελευταία μάχη του ελληνοβουλγαρικού πολέμου. Τη μια καταλάμβαναν το ύψωμα οι Έλληνες, την άλλη οι Βούλγαροι. Σώμα με σώμα. Ακόμα και με πετροπόλεμο. Το Πρώτο Ανεξάρτητο Τάγμα Κρητών που έδινε τη μάχη ξεκίνησε με 1000 άνδρες και κατέληξε με 50. Είχαν εξαντληθεί και οι δύο αντίπαλοι. Μες τη νύχτα οι Βούλγαροι αποφάσισαν να εγκαταλείψουν κρυφά το ύψωμα. Την ίδια σκέψη έκαναν και οι Έλληνες δίχως να γνωρίζουν την αναδίπλωση των αντιπάλων τους. Το ύψωμα έμεινε τελικά ακάλυπτο. Έχασαν και οι δύο από αμοιβαία εξάντληση.

Τί θέλει να πει η ιστορία; Ότι ο “πόλεμος”, ο πολιτικός ανταγωνισμός, το διεθνές εμπόριο, η εξωτερική πολιτική δεν είναι πάντοτε παίγνιο μηδενικού αθροίσματος. Ό,τι δηλαδή χάνει ο ένας δεν το κερδίζει υποχρεωτικά ο άλλος. Μπορεί να κερδίζουν και οι δύο ανταγωνιστές - συμπαίκτες είτε να χάσουν και οι δύο ακόμα και να “ενταφιαστούν υπό των κοινών ερειπίων” όπως εύστοχα προειδοποιούσε ο Μαρξ αλλά ξεχάστηκε. Εκείνοι που φαντασιώνονται την παγίδα μιας ενδεχόμενης εκλογικής πόλωσης στο όνομα μιας καρικατούρας “φιλοευρωπαϊκού συναγερμού” θα πέσουν μέσα της οι ίδιοι και χρέος μας είναι να μην τους επιτρέψουμε να πάρουν μαζί τους στην καταστροφή και τη χώρα. Έτσι και πριν 55 χρόνια επινοήθηκε από έναν εκ των ηγετών του Κέντρου σε συμπαιγνία με την ΕΡΕ του Καραμανλή και την πανταχού παρούσα  αμερικανική πρεσβεία η παγίδα ενός απόλυτα πλειοψηφικού πολωτικού εκλογικού συστήματος στο όνομα του “εθνικόφρονος συναγερμού”. Στην παγίδα έπεσαν οι εμπνευστές της. Αυτήν πάνε να στήσουν και σήμερα άμυαλοι μαυρογιαλούροι με μανδύα των μεταρρυθμιστών για κλάματα. Η αντισυσπείρωση στην περίπτωση αυτή θα είναι συντριπτική. Ο πολιτικός τυχοδιωκτισμός θα πέσει στο κενό.

Το ύψωμα 1378 έχει μεγαλύτερη συμβολική και γνωστική αξία σήμερα για τη διεύθυνση και τη διευθέτηση των ανταγωνισμών και των αντιθέσεων στο σύγχρονο κόσμο όπου η αλληλεξάρτηση των εθνών και η πολυπλοκότητα μέσα στην πολυπλοκότητα είναι εκατό φορές μεγαλύτερη απ’ ό,τι στον πρώτο και δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Τα μέτωπα δεν είναι το ίδιο διακριτά και διαυγή του τύπου άσπρο - μαύρο. Συχνά κυριαρχούν οι αποχρώσεις του γκρι. Την ίδια ώρα που οι Αμερικανοί είναι ανταγωνιστές με τους Κινέζους έχουν ισχυρή μερική επικάλυψη κοινών συμφερόντων. Το ίδιο ισχύει για τους ολέθριους γείτονες Κίνα - Ιαπωνία. Ανταγωνισμός και αλληλεξάρτηση είναι ο κανόνας. Οι πιστώτριες χώρες και οι χώρες οφειλέτες βρίσκονται σε αντίθεση αλλά σε οριακές στιγμές όπως σήμερα υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη αμοιβαιότητα ανάμεσά τους  καθώς η ιστορία δεν ήταν πάντα με τον πιστωτή όταν ο οφειλέτης έχει εξαντληθεί και δεν έχει πια τίποτα να χάσει. Η αλληλεξάρτηση και η επικάλυψη είναι ισχυρή και μέσα στην υπαρκτή αντίθεση Βορρά - Νότου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πλαστική γεωμετρία των συγκλίσεων - αποκλίσεων  εντός της κάνει αφελή τα άκαμπτα μέτωπα και τα σινικά τείχη. Το ίδιο ισχύει μεταξύ των εταίρων της τρικομματικής Κυβέρνησης που πρέπει να δώσουν ένα χειροπιαστό αποτέλεσμα στη διαγραφή του χρέους και την επανεκκίνηση της ανάπτυξης στην πορεία για την επαναδιαπραγμάτευση και απαγκίστρωση από τα μνημόνια. Το μάθημα του “1378” απευθύνεται και στον Συριζα που χρειάζεται λίγο χρόνο και πολύ μυαλό για να κερδίσει την εμπιστοσύνη σαν βασική δύναμη μιας προοδευτικής συμμαχικής εναλλακτικής λύσης. Δεν έχει λόγο να επισπεύδει και να τσιμπά στον τυχοδιωκτισμό του Σαμαρά.

Αν στην πολιτική όπως και στην προσωπική μας ζωή αποφασίζαμε αποκλειστικά με ορθολογικά κριτήρια θα ήταν ξεκάθαρο το δόγμα της αμοιβαίας καταστροφής των σημερινών εμπλεκομένων. Αλλά αυτό δε συμβαίνει ενώ η αίσθηση της ιστορίας έχει χαθεί.

Υποσημείωση της ιστορίας:

Ο μοναδικός επιζήσας Έλληνας αξιωματικός στο ύψωμα 1378 με διαμπερές τραύμα στο στήθος που “έγλειψε” την καρδιά του ήταν εκείνος που πρώτος με τη διμοιρία του -εμπροσθοφυλακή του Ανεξάρτητου Τάγματος Κρητών- μπήκε στη Θεσσαλονίκη το ξημέρωμα του Αγίου Δημητρίου του 1912. Ήταν ο νεαρός ανθυπολοχαγός Ιωάννης Σ. Αλεξάκης. Έπεσε όμως ο Ταγματάρχης του Γεώργιος Κολοκοτρώνης, εγγονός του θρυλικού Γέρου του Μοριά, ο οποίος συμμετείχε ως εθελοντής στις Κρητικές Επαναστάσεις. Έχω βιωματική σχέση με το μάθημα του “1378” καθώς ο ανθυπολοχαγός Ιωάννης Αλεξάκης, μετέπειτα στρατηγός, ήταν συγγενής και συχωριανός μου από το ορεινό χωριό Έξω Ποτάμοι Οροπεδίου Λασιθίου, που σήμερα υπάγεται στο Δήμο Αγίου Νικολάου. Εκείνο το πρωί στη Θεσσαλονίκη ο Γεώργιος Κολοκοτρώνης του φώναξε “Δεν στο’ λεγα μωρέ Γιάννη ότι εμείς οι Κρητικοί θα μπούμε πρώτοι στη Θεσσαλονίκη;” Ανεξάρτητο Τάγμα Κρητών γιατί η Κρήτη τυπικά και μόνο το καλοκαίρι του 1913 δεν είχε ενωθεί επίσημα με την Ελλάδα.

Το ιστορικό μιας χαμένης μεγάλης ευκαιρίας

Ομιλία στη συζήτηση για την ίδρυση Εθνικού Ταμείου Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών (video)

Το ψυχαναλυτικό “σύνδρομο ματαίωσης” του Αντώνη Σαμαρά στη μαύρη οθόνη της ΕΡΤ

Σκεφτόμουνα μπας κ’ είχα πέσει έξω στην παλαιά μου δημόσια διάγνωση για τον Αντώνη Σαμαρά, ότι δηλαδή πάσχει από το λεγόμενο στην ψυχανάλυση σύνδρομο ματαίωσης, όταν δηλαδή ένας άνθρωπος πλησιάζει ένα στόχο που ήταν διακαής πόθος του τότε ακριβώς άξαφνα δείχνει μια ανεξήγητη συμπεριφορά και τα κάνει όλα μπάχαλο. Φαινόταν σαν ν’ απέκτησε φρόνηση και υπομονή. Κι όμως όταν καταλήφθηκε από περίσσεια ευφορία και φούρια, κι όταν πήραν φόρα να τον κολακεύουν ένα σωρό σπόνσορες και άρχισε να ονειρεύεται πως θα καθαρίσει το πολιτικό παιχνίδι με μια θεαματική κίνηση ακόμα και με εκλογές, επαναλάμβανα σ’ όλους “όπου να’ ναι θα την κάνει τη μ.... και θα’ ναι μεγάλη...”. Η μαύρη οθόνη της ΕΡΤ είναι απλώς το σύμπτωμα ενός βαθύτερου ψυχολογικού συνδρόμου. Θα μπορούσε να είναι κάποιο άλλο σύμπτωμα, τυχαίο, που ξεπερνά τα όρια του υπολογισμένου κινδύνου και πλησιάζει τον πολιτικό τυχοδιωκτισμό. Βλέπε πχ διαχείριση του γιουγκοσλαβικού. Κρίμα.

Ποιος θα προστατέψει τους πολίτες από τους προστάτες;

Καταθέτω επίκαιρη ερώτηση στους κκ Υπουργούς Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Εξωτερικών και Δικαιοσύνης ύστερα από την πρόσφατη αποκάλυψη του σκανδάλου μαζικής υποκλοπής τηλεφωνικών επικοινωνιών και ηλεκτρονικών δεδομένων κειμένου, ήχου και εικόνας μέσω των εταιριών Microsoft, Google, Amazon, Facebook, Apple, Skype, AOL και Verizon

---

Θέμα: “Ποιος θα προστατέψει τους πολίτες από τους προστάτες;” από τη μαζική υποκλοπή των δεδομένων τους στο Internet και τις τηλεφωνικές επικοινωνίες από τις μυστικές υπηρεσίες;

Τη στιγμή που ο Αμερικανός Πρόεδρος Ομπάμα σκόπευε να θέσει στον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινμπίνγκ το ζήτημα των κυβερνοεπιθέσεων και της κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας από κινέζους χάκερ αποκαλύφθηκε μια οργουελικής έμπνευσης μαζική υποκλοπή τηλεφωνικών συνομιλιών - μέσω της εταιρίας Verizon - όπως και ηλεκτρονικών δεδομένων κειμένου, ήχου και εικόνας - με απευθείας άντληση από τους εξυπηρετητές (server) των εταιριών Google, Microsoft, Facebook, Apple, Skype, AOL από την Αμερικανική Υπηρεσία Ασφαλείας (NSA)  και τις άλλες μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ. Αποδεικνύεται πως σε αντιδιαστολή με τη ρητορεία περί “διαφάνειας” και “ανοιχτής διακυβέρνησης” οι πρακτικές της Αμερικανικής κυβέρνησης την έχουν καταστήσει παγκόσμιο πρωταθλητή μαζικών παρακολουθήσεων και καταπατητή θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Δυστυχώς παρατηρείται, τουλάχιστον ως πρώτη αντίδραση, η σιωπηρή αποδοχή των παραπάνω από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βασιζόμενη στην εσφαλμένη εκτίμηση ότι τα θέματα αυτά είναι “εσωτερικά ζητήματα” των ΗΠΑ όταν ταυτόχρονα γίνεται γνωστό από διεθνή δημοσιεύματα ότι συγκεκριμένες κυβερνήσεις εντός της Ε.Ε. είχαν πρόσβαση στις παραπάνω συλλογές δεδομένων. Με τη χρήση αυτών των πληροφοριών είναι προφανές  πως δίδεται η δυνατότητα άσκησης “επιρροής” και χειραγώγησης πολιτικών, κυβερνητικών αξιωματούχων, στρατιωτικών, επιχειρηματιών, δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών τρίτων χωρών.

Είναι επίσης εκκωφαντική η σιωπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο γεγονός ότι ο Πρόεδρος Ομπάμα υπογράφει θανατικές καταδίκες υπόπτων τρομοκρατίας με απλή εισήγηση της CIA δίχως καμία νομιμοποίηση οι οποίες εκτελούνται εκ του μακρόθεν σε χώρες όπως το Πακιστάν και η Υεμένη με τη χρήση μη επανδρωμένων τηλεχειριζόμενων αεροσκαφών. Πρόκειται για μία τακτική που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο αλλά και διεγείρει και στρατολογεί τις πιο ακραίες πλευρές του ισλαμικού εξτρεμισμού και της διεθνούς τρομοκρατίας.

Ερωτώνται οι κκ Υπουργοί:

Με ποιες διεθνείς πρωτοβουλίες η Ελληνική Κυβέρνηση θα προστατέψει τους Έλληνες πολίτες από τους προστάτες και θα εγγυηθεί ότι δε θα έχουν αυθαίρετη δίχως δικαστική συνδρομή πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των πολιτών στο Internet μυστικές υπηρεσίες, εμπορικές επιχειρήσεις καθώς και κάθε είδους εγκληματικές οργανώσεις;

Με ποιες διεθνείς πρωτοβουλίες στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ προτίθεται να συνδράμει η Κυβέρνηση ώστε να επιβληθούν στις αμερικανικές αλλά απόλυτα κυρίαρχες στον παγκόσμιο κυβερνοχώρο επιχειρήσεις (Microsoft, Google, Amazon, Facebook, Apple, Skype, AOL κ.α.) αυστηροί όροι λειτουργίας που θα διασφαλίζουν το απόρρητο και την ακεραιότητα των προσωπικών δεδομένων των πολιτών του κόσμου και την περιφρούρηση της ιδιωτικής τους ζωής;

Από τους αρραβώνες σε γάμους δίχως προίκα εν μέσω πολέμου

Συζήτηση επίκαιρης ερώτησης στο Κοινοβούλιο με θέμα: Η στάση της Ελληνικής Κυβέρνησης στην απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να άρει το εμπάργκο όπλων στον εμφύλιο της Συρίας υπό την πίεση των Η.Π.Α. (video)