Σάββατο 12 Μαΐου 2012

ΜΕΤΑ, Τι;


Κύριε Ανδρουλάκη παραλληλίζετε στο ιστολόγιο σας τη χώρα με μεθυσμένο καράβι. Είναι και ο τρόπος που ψήφισαν οι πολίτες την προηγούμενη Κυριακή,  που σας οδηγεί σε αυτή την εκτίμηση;

Όχι τη χώρα αλλά τους εκάστοτε “νικητές”. Το “μεθυσμένο καράβι” αλλάζει πλήρωμα, αλλάζει ποτό, όμως το μεθύσι, η ευφορία, η αφροσύνη και ο εφιαλτικός πονοκέφαλος που τα συνοδεύει γίνονται ίδια και πολύ χειρότερα. Το σύμπλεγμα όμως Ύβρις - Νέμεσις, η αμείλικτη μηχανή της ελληνικής τραγωδίας πλήττει διαδοχικά όλους τους αλαζόνες θριαμβευτές. “Όπως τους διώχνει κάνουν κι αμέριμνοι τραβούν για το χαμό” λέει ο Αισχύλος.

Ενώ η χώρα...

Το δράμα της πλησιάζει τη στιγμή horror film. Δεν ξέρεις πώς θα τελειώσει αλλά το μόνο βέβαιο είναι ότι οι πιθανότητες να τελειώσει πολύ άσχημα αυξάνουν γεωμετρικά. Είναι χίλιες φορές κρίμα γιατί στο επόμενο διάστημα στην Ευρωζώνη, αν αυτή θέλει να επιζήσει, θα συμβούν καταλυτικές εξελίξεις που αποτελούσαν διακαή πόθο μας, μεταβάλλουν το πλαίσιο διαχείρισης του ολικού χρέους -δημόσιου και ιδωτικού-, επανατοποθετούν το ζήτημα του Νότου αλλά εμείς εν μέσω ακυβερνησίας ίσως “φτάσουμε στη βρύση και δε θα πιούμε νερό”.

Εκτιμάτε ότι στην εθνική υπόθεση σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας οι δυνάμεις της Αριστεράς στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων;

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει ενώ η ΔΗΜΑΡ μάλλον δεν μπορεί. Το ΚΚΕ είναι “αλλού” ωστόσο δεν κάνει παπατζίδικα τρικ όπως άλλοι που νοιάζονται μόνο για μια εφήμερη εκλογική αρπαχτή ενώ η χώρα παραπαίει προς το ανεπανόρθωτο.

Το ΠΑΣΟΚ ανήκει στις δυνάμεις Αριστεράς; Ήδη πολλοί μέσα στο κόμμα ζητούν να κάνει αριστερή στροφή στην πολιτική του και να αναζητήσει τις ξεχασμένες  ιδεολογικές του ρίζες. Τι λέτε;

Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να “επιστρέψει” στην Κεντροαριστερά του 2020. Να αυτομετασχηματιστεί σαν δύναμη της ευρωπαϊκής σοσιαλιστικής αριστεράς. Να ανανεωθεί ιδεολογικά, προγραμματικά, ηλικιακά. Να σαρώσει τις παραμορφώσεις ενός “κόμματος αξιωματούχων”. Να συναντηθεί και να συγχωνευθεί με νέα ρεύματα και κινήσεις κοινωνικού ριζοσπαστισμού που ξεπερνούν τα δεδομένα της παραδοσιακής και πασοκικής αριστεράς. Να συνθέσει ισότιμα με τις άλλες δυνάμεις της μεταρρυθμιστικής αριστεράς ένα νέο πλειοψηφικό πολιτικό αστερισμό. Τελικά να συνιδρύσει το νέο πολιτικό υποκείμενο της εποχής μας.

Πώς νομίζετε ότι θα εκφραστεί το εκλογικό σώμα, εφόσον πάμε σε νέα εκλογική αναμέτρηση τον Ιούνιο; Δίνοντας μια τελευταία ευκαιρία στους συντελεστές του δικομματισμού ή ενισχύοντας ακόμη περισσότερο το ΣΥΡΙΖΑ;

Ο Ιούνιος είναι πολύ πολύ μακριά! Θα δείτε κι άλλες ανατροπές. Ο λαός που ταπείνωσε με το δίκιο του το ΠΑΣΟΚ για να το κάνει διαφορετικό και ώριμο ξέρει πολύ καλά πως δίχως μια ισχυρή Κεντροαριστερά η χώρα θα βυθιστεί στην πολιτική αστάθεια και θα γίνει ανέφικτη μια βιώσιμη συμμαχική προοδευτική εναλλακτική λύση. Κάποιοι κουρδίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ ότι θα γίνει το νέο “ΠΑΣΟΚ του ‘70” αλλά ανάμεσα στη φιλοδοξία και την πραγματικότητα είναι πιθανό να μεσολαβήσει η χαοτική χρεωκοπία της χώρας. Η ιστορία μόνο ως φάρσα επαναλαμβάνεται. Οι ωραίες “φούσκες” μάθαμε από την οικονομία σκάνε πολύ άσχημα. Μακάρι να υπήρχε ο χρόνος να συμβάλουμε στον επαναπροσδιορισμό του μεγαλύτερου μέρους του χώρου του ΣΥΡΙΖΑ. Όμως ο χρόνος τελειώνει.

Συνέντευξη στην Αννίτα Στιβακτάκη για τον "Αγγελιοφόρο της Κυριακής"

Flash96 | 12/5/12

Κατερίνα Παναγοπούλου και Μίμης Ανδρουλάκης στο Flash 96



Flash96 | 12/5/12 | mp3

Ψυχαναλυτικό Λεξικό της 6ης Μαίου


Δημοσιεύθηκε στο Βήμα της Κυριακής (29/4/12)


Πέντε φάσεις έχει το συλλογικό αίσθημα στις μεγάλες κρίσεις. Σοκ, αγωνία, οργή, κατάθλιψη και στην πέμπτη εμφανίζεται μια διχάλα: ή αυτοκτονείς με το “αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων” ή μετουσιώνεις το θυμό σε θετική σκέψη, θετικό σχέδιο, θετική δράση για να ανακτήσεις τα χαμένα. Είμαστε τώρα μια βδομάδα πριν τις εκλογές στην κόψη του διαζευκτικού ή - ή που αποτελεί τη βαθύτερη ουσία της ανθρώπινης και της πολιτικής κατάστασης σε ζοφερούς καιρούς. Σαν τον Οιδίποδα ανήξεροι που ξέρουν ξαναφτάνουμε στη διασταύρωση Δελφών - Δαυλίδας. Εκεί θα κάνουμε επιλογές που οδηγούν στο χαμό - έτσι που να λες μωραίνει κύριος ον βούλεται απωλέσαι - θαρρείς και υπακούμε σ’ ένα τυφλό κάλεσμα της Μοίρας;


Απώθηση, συστηματική άρνηση να αντικρύσεις τη σκληρή πραγματικότητα του “ελληνικού ζητήματος”: η στενή και γερασμένη παραγωγική βάση της χώρας δεν θα μπορούσε να στηρίξει στον πρώτο μεγάλο διεθνή σεισμό την υπερκείμενη αντεστραμμένη πυραμίδα με τα δανεικά. Ηθελημένη τυφλότητα.

Παγίδα, βιώνεις μια οριακή παράδοξη κατάσταση: Να μείνεις φαίνεται δυσβάσταχτο, να φύγεις καταστροφικό, να σε διώξουν Αρμαγεδδώνας. Ούτε να μείνεις, ούτε να φύγεις μπορείς. Η απόπειρα να την κοπανίσεις καταλήγει μάταιη και πιο αξιοθρήνητη κι από τον εγκλεισμό.

Ματαίωση, προσεγγίζεις ένα στόχο που ήταν διακαής πόθος σου αλλά ασύνειδα σκηνοθετείς την αποτυχία σου, φτάνεις κοντά στη “βρύση” αλλά δεν πίνεις νερό. Είναι αρκετά πιθανό στην Ευρωζώνη με τη νίκη του Ολάντ και κυρίως υπό την πίεση μιας κρίσης που αναζωπυρώνεται να πραγματωθούν πολλά από ’κείνα που επιθυμούσες. Ένας νέος ιστορικός συμβιβασμός πλεονασματικού Βορρά - ελλειμματικού Νότου. Ακόμη και το αναπτυξιακό ευρωομόλογο για ένα Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Ανάπτυξης, Απασχόλησης, Συνοχής. Εσύ όμως μπορεί να μην είσαι εκεί.

Μετάθεση, σπάστε τα “θερμόμετρα”!

Σύνδρομο του Ορφέα. Αν δεν φύγεις μπροστά, αν δεν “κάψεις τα πλοία” της επιστροφής, αν κοιτάζεις αποκλειστικά προς τα πίσω την έχασες την “Ευρυδίκη” στις 6 του Μάη.

Σύνδρομο του απατημένου, τιμωρείς την “άπιστη” με αυτοτιμωρία σου, με ακρωτηριασμό σου. Ενορμήσεις «θανάτου» στραμμένες είτε προς το εσωτερικό του ατόμου και τείνουν στην αυτοκαταστροφή είτε προς το εξωτερικό του εμφανιζόμενες σαν επιθετική ενόρμηση καταστροφής είτε μεταστρέφονται στις αντίθετές τους.
Ταύτιση με τον επιτιθέμενο. Είτε υιοθετείς την επίθεσή του είτε μιμείσαι τις νοοτροπίες, τους λόγους και τα σύμβολα του επιτιθέμενου. Μιμητική φρενίτιδα επιθετικότητας - παθητικότητας.

Δεμένοι στο κατάρτι εθελούσια για να σωθούμε από το ολέθριο τραγούδι των Σειρήνων. “Προσκύνα και το διάολο μέχρι να περάσεις το γιοφύρι”, λέμε στην Κρήτη.

Αποφυγή ασάφειας (ambiguity aversion). Οι άνθρωποι στα δύσκολα δείχνουν προτίμηση στο μετρήσιμο ρίσκο, στις υπολογισμένες επανορθώσιμες απώλειες παρά στην ακαθόριστη ασάφεια του άλματος στο κενό. Είναι το “The Ellsberg paradox”. Βάλτε σ’ ένα βάζο δέκα κόκκινα, δέκα μαύρα μπαλάκια. Σ’ ένα άλλο είκοσι αλλά με άγνωστη σύνθεση σε κόκκινα - μαύρα. Οι άνθρωποι στοιχηματίζουν κατά κανόνα για το μαύρο ή το κόκκινο στο βάζο του ρίσκου, της μετρήσιμης αβεβαιότητας κι όχι στο βάζο της ακαθόριστης ασάφειας. Στο κακό που σε βρήκε υπάρχει κάτι πάντα χειρότερο. “Κακό που το ξέρεις είναι λιγότερο κακό” λένε στο χωριό μου. Ανάδυση μέσα από τη σύγχυση και τον πανικό μιας “Σιωπηλής πλειοψηφίας”. Φαινόμενο “Silent Spring”.

Τετάρτη 9 Μαΐου 2012

Το μεθυσμένο καράβι


Hieronymus Bosch - Ship of fools 
Το σύμπλεγμα Ύβρις - Νέμεσις, η αμείλικτη μηχανή της ελληνικής τραγωδίας θα συνεχίσει οριζόντια το έργο της και θα πλήξει διαδοχικά μετά το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ και τους λοιπούς αναδυόμενους, μέσα στη σύγχυση και τον πανικό, πρωταγωνιστές. Στην Ύβρι περιλαμβάνονται η αμετροέπεια, η αλαζονεία, η αφροσύνη, η άγνοια, η μη συναίσθηση των ορίων, η τυφλότητα και αυτών που σπαταλούν άσκοπα ή επικίνδυνα την ψήφο διαμαρτυρίας του ελληνικού λαού. Στην Ύβρι εμπεριέχεται και η δράση του Νόμου των Ακούσιων Συνεπειών, άλλο ίσως θες άλλο σου προκύπτει. Προκαλείς ακούσια ένα καταστροφικό αδιέξοδο και χρεώνεσαι την τελική πράξη της χρεωκοπίας και της ολέθριας εξόδου από την Ευρωζώνη. Το “μεθυσμένο καράβι” είναι η έκφραση που χρησιμοποίησα λίγο πριν λίγο μετά τις εκλογές του 2009. Το “μεθυσμένο καράβι” αλλάζει πληρώματα, το πιοτό αλλάζει αλλά το μεθύσι και ο εφιαλτικός πονοκέφαλος που το ακολουθεί είναι ίδια και χειρότερα. Ξανά με τη γλώσσα του Αισχύλου θα επαναλάβω “όπως τους διώχνει κάνουν κι αμέριμνοι τραβούν για το χαμό”. Ξανά και για τα νέα πληρώματα θα επαναλάβω ότι πάνε να κάνουν επιλογές που οδηγούν στο χαμό -έτσι που να λες μωραίνει κύριος ον βούλεται απωλέσαι- θαρρείς και υπακούουν κι αυτοί σε ένα τυφλό κάλεσμα της Τρόικας Μοίρας.


Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές


Το ελληνικό δράμα συνεπώς, όπως πρόβλεψαν πολλοί, φαίνεται πως περνά στη φάση horror film. Δεν ξέρεις πώς θα τελειώσει αλλά το μόνο βέβαιο είναι ότι οι πιθανότητες να τελειώσει πολύ άσχημα αυξάνονται γεωμετρικά. “Το Τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές” ήταν το μότο στο Ε, Πρόεδρε!. Το τρίτο, το τελικό σφύριγμα, είναι πολύ κοντά. Είναι θέμα χρόνου λέει ο άθλιος Ρουμπινί, που τον ελληνοποιούν και “αριστεροποιούν” ένα σωρό τηλεοικονομολόγοι, να οδηγηθεί στο γκρεμό το σμπαραλιασμένο ελληνικό τρένο. Υπάρχουν πρόθυμοι να παίξουν ακούσια το ρόλο του μεθυσμένου μοιραίου μηχανοδηγού; Αντίθετα χρειαζόμαστε έναν σώφρονα, ευέλικτο, τολμηρό και ανθεκτικό οδηγό να οδηγήσει το ελληνικό τρένο με ασφάλεια στο τελικό ευρωπαϊκό “συνεργείο” διάσωσης, επισκευής και ανακαίνισης. Να “παρκάρει” δηλαδή με ασφάλεια και προοπτική για τη νέα ανάπτυξη τη συντεταγμένη ελληνική χρεωκοπία στον υπό ίδρυση ESM, στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, του οποίου ο ρόλος θα διευρυνθεί. Εκεί με το δίχτυ ασφαλείας του ευρώ θα ολοκληρωθεί η μερική διαγραφή και αναδιάρθρωση και του επίσημου χρέους, θα εξασφαλιστεί για μια μεταβατική περίοδο η αναχρηματοδότηση τον τόκων (μορατόριουμ), ώστε να περισσέψουν περισσότερα χρήματα για την ανάπτυξη και πιθανόν να διευθετηθούν οι υποχρεώσεις των ελληνικών και πολύ περισσότερων των ισπανικών τραπεζών προς την ΕΚΤ. Δηλαδή ευρωπαϊκή “good bank” - “bad bank”. Εκεί με έκδοση ευρωομολόγου κι όχι με άμεση καταβολή από τα κράτη θα ολοκληρωθεί η τελική πράξη διαχείρισης του εφιαλτικού ολικού χρέους της Ευρωζώνης, δημόσιου και ιδιωτικού. Το ερώτημα είναι: θα είμαστε εμείς εκεί; Ή θα έχουμε αυτοκτονήσει συλλογικά με μονομερείς ενέργειες τυφλής ρήξης όπως με ασύλληπτη επιπολαιότητα και άγνοια κινδύνου προτείνουν μερικοί; Πολλά θα γίνουν αργά ή γρήγορα στην Ευρωζώνη πριν και μετά τις γερμανικές εκλογές. Πολλά, που αποτελούσαν διακαή πόθο μας. Η πολιτική της μονόπλευρης λιτότητας θα αναθεωρηθεί. Ο νέος ιστορικός συμβιβασμός πλεονασματικού Βορρά, ελλειμματικού Νότου θα πραγματωθεί. Το αναπτυξιακό έστω ευρωομόλογο θα εκδοθεί για ένα Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Ανάπτυξης και Απασχόλησης. Η επιμήκυνση της δημοσιονομικής μας προσαρμογής θα επιτευχθεί. Πολλά θα γίνουν, αλλά εμείς θα είμαστε εκεί, μέρος του προβλήματος - μέρος της λύσης ή “θα φτάσουμε στη βρύση και δεν θα πιούμε νερό”; Οι δυνάμεις της διεθνούς κερδοσκοπίας στοιχηματίζουν ότι η Ελλάδα θα παίξει το ρόλο της Ιφιγένειας για να πνεύσει ούριος άνεμος στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία, για να προχωρήσει η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αλλά δίχως εμάς. Θα τους κάνουμε το χατίρι σαν πανικόβλητοι μικροαστοί που μπροστά στις δυσκολίες το βάζουν στα πόδια όπως πριν έτρεχαν όλοι μαζί με μέθη και ευφορία στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση της “φούσκας” του φθηνού και εύκολου χρήματος;


Πριν τις εκλογές του 2009 προειδοποιούσα ότι θα ζήσουμε μια κατάσταση ισοδύναμη “πολέμου” και πρέπει να αντέξουμε, να κερδίσουμε χρόνο ακόμα και με λάθος διάγνωση, λάθος χάρτη της Ευρωζώνης ώστε να είμαστε εκεί, στο μεταπολεμικό τραπέζι των επιζησάντων που θα επαναχαράξει τον ευρωπαϊκό χάρτη και θα επανατοποθετήσει το ελληνικό ζήτημα και γενικότερα το νέο ζήτημα Βορρά - Νότου. Οι πιθανότητες να μην είμαστε εκεί έχουν αυξηθεί, κτυπούν κόκκινο στη νέα μετεκλογική περίοδο. Οι επιπόλαιοι στο μεθυσμένο καράβι και στο “νέο” πλήρωμα κλείνουν τ’ αυτιά στις προειδοποιήσεις κινδύνου και κραυγάζουν “κινδυνολογία!”, “φοβικά διλήμματα”! Ξεχνούν ότι η κορυφαία έκφραση της επιστήμης και της τέχνης της πολιτικής είναι η στάθμιση των δυνητικών εναλλακτικών λύσεων και η αξιολόγηση των κινδύνων σε κάθε μία απ’ αυτές. Είναι το risk management, το crisis management.

Το άγχος μου είναι μήπως η “άλλη” αριστερά με την οποία συνδέομαι ιστορικά και συναισθηματικά παίξει ακούσια το ρόλο του μοιραίου μεθυσμένου μηχανοδηγού στο εθνικό και ευρωπαϊκό ατύχημα της Ελλάδας και τελικά φορτωθεί τυχοδιωκτικά την τελική πράξη του δράματος.
Θα επαληθευτεί τελικά ο Ηλίας Ηλιού, ο ηγέτης της ιστορικής αριστεράς που την θέλει κάθε είκοσι περίπου χρόνια να πατά τη μοιραία πεπονόφλουδα; Ελπίζω όχι.