Πολίτες & Πολιτικοί συνεργάζονται

Συζητούμε το τελευταίο διάστημα για τα προβλήματα της νεολαίας, της "γενιάς των 700 ευρώ " ιδιαίτερα σε σχέση με την εύρεση εργασίας.

Να σας ευχαριστήσω για τις πρώτες εξαιρετικά χρήσιμες παρεμβάσεις σας στο ιστολόγιο. Στην ίδια λογική θα καταθέσω μία ερώτηση με θέμα «Πολιτικές στήριξης των νέων κατά την είσοδό τους στην αγορά εργασίας» στον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών κ. Αλογοσκούφη αλλά με μία διαφορά:

μπορείτε να βοηθήσετε με τα σχόλια και τις παρατηρήσεις σας στην συνδιαμόρφωση του κειμένου της ερώτησης μέσα από την πλατφόρμα συνεργατικής πολιτικής wikipolitics.gr.

Η κύρια δουλειά για την πλατφόρμα έγινε από το ηλεκτρονικό περιοδικό re-public.gr και το Τμήμα Διαδικτύου του ΠΑΣΟΚ. Από Δευτέρα (ελπίζουμε) το in.gr και ΤΑ ΝΕΑ να αναλάβουν να το προβάλλουν και ευρύτερα.

Η προσπάθεια αυτή ξεκινά σαν πείραμα. Έχω ήδη αναρτήσει ένα σχέδιο ερώτησης το οποίο θα είναι ανοιχτό στις παρατηρήσεις σας για περίπου μία εβδομάδα. Όταν τελειώσει αυτό το διάστημα θα μελετήσω τα σχόλια και θα προσπαθήσω να ενσωματώσω τις τυχόν βελτιώσεις. Αν υπάρχει αρκετό υλικό μπορεί να καταθέσω μία δεύτερη ερώτηση για παράδειγμα. Καλό θα ήταν να μην μείνετε στο "τεχνικό" κομμάτι αλλά να χρησιμοποιήσουμε την κάθε ερώτηση για να ανοίξουμε έναν ευρύτερο διάλογο πάνω στο κάθε θέμα.

Μέσω της ίδιας πλατφόρμας μπορείτε να προτείνετε οι ίδιοι θέματα για τα οποία θεωρείτε πως οι βουλευτές θα έπρεπε να ασκήσουν κάποιας μορφής κοινοβουλευτικό ελέγχο. Καλό θα ήταν να διαβάσετε και τα σχετικά άρθρα του κανονισμού της Βουλής (άρ. 124 - 138).

Για να δούμε πώς θα πάει...

Πως έγινε κλισέ η "Γενιά των 700€"

«Δεξιό» κλύσμα, «αριστερό» μελό, τηλεοπτική σαπουνόπερα και αυτογκόλ της νέας γενιάς

Το βιβλίο μου «Βαμπίρ και Κανίβαλοι – το ρίσκο μιας νέας σύγκρουσης των γενεών» επιχείρησε να φέρει με ένταση στη δημόσια συζήτηση τη διάσταση της ανισότητας των γενεών. Προκάλεσε ιδιαίτερα τη γενιά μου που ήρθε στο προσκήνιο σ’ όλο τον κόσμο με μια πολιτική και πολιτιστική επανάσταση, αψήφησε τα ταμπού και τις προκαταλήψεις κι όμως κινδυνεύει να κατηγορηθεί για ναρκισσιστική ανικανότητα να κατανοήσει τις ανάγκες της νέας γενιάς, το βιωματικό και νοηματικό της κόσμο και τα ριζικά διαφορετικά σχήματα περάσματός της στην ενηλικίωση. Μια γενιά που είναι η πιο πολυάριθμη, η πιο μακρόβια που έκανε όμως τα λιγότερα παιδιά και η μαζική συνταξιοδότησή της τα επόμενα δέκα χρόνια μπορεί, αν δεν πάρουμε έγκαιρα τα μέτρα μας, να οδηγήσει στην πλέον προβλέψιμη οικονομική και κοινωνική κρίση του 21^ου αιώνα. Ήταν μια παρότρυνση για βασικούς μετασχηματισμούς σ’ όλες τις πλευρές της ζωής και όχι αποδοχή τετελεσμένων για μια γενιά losers. Κάτι που θεωρώ ανιστόρητο. Στην Ευρώπη εμφανίστηκαν blogs για τη «γενιά των 1000€», στην Ελλάδα των «700€» κι όλα αυτά είχαν καταρχήν θετικό προσανατολισμό.

Και όμως, να, που καθιερωμένοι πολιτικοί όλων των αποχρώσεων και κατεστημένα ΜΜΕ άρχισαν να μετατρέπουν σε κλισέ, σε κοινοτοπία «τη γενιά των 700€». Πρώτα θάβουν τη νέα γενιά και μετά το παίζουν συνοφρυωμένοι κοσμοσωτήρες. Άσπρισαν τα μαλλιά μου και ακόμα αδυνατώ να απαντήσω ποια βλακεία και ποια υποκρισία είναι πιο επικίνδυνη για τη νέα γενιά: η «δεξιά» ή η «αριστερή»; Οι ακούσιες συνέπειες μιας κουτής «αριστερής» πολιτικής μπορεί να είναι ολέθριες. Η συντήρηση ενοχοποιεί τη νέα γενιά. Η «αριστερά» ακολουθεί το διόλου αθώο μοτίβο της θυματοποίησης. Παιδιά την έχετε βάψει, κατεβάστε τον πήχη των προσδοκιών και των φιλοδοξιών σας! Ο συντηρητισμός του status quo, του να μην «αλλάξεις τίποτα» μπορεί να έχει «δεξιό» ή «αριστερό» πρόσημο. Σας υιοθετούμε, σας καπελώνουμε, σας κολακεύουμε ακόμα και σας θρηνούμε. Η νεολατρεία είναι το τελευταίο καταφύγιο των «βαμπίρ» για να ευνουχίσουν τους μελλοντικούς «κανίβαλους». Η ψευδεπίγραφη ανανέωση το ίδιο. Ο Μπερλουσκόνι γελοιοποιεί το αίτημα για νέα πρόσωπα βάζοντας στους συνδυασμούς του showgirls. Συνδικάτα και «αριστερά» έχουν ως κεντρικό υποκείμενο στα αιτήματα και στους αγώνες τους τον άνδρα, πενήντα και κάτι, με σταθερή απασχόληση στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.

Ωραία «αριστερά», σκέφτομαι, που με το κλισέ της «γενιάς των 700€» αποκρύβει τις βαθιές ανισότητες, τις κοινωνικο – ταξικές διαφοροποιήσεις, τις διαφοροποιημένες προσδοκίες, ελπίδες, αφετηρίες, ευκαιρίες, δυνατότητες και επιλογές που σημαδεύουν αυτή τη γενιά. Ωραία «αριστερά» που υιοθετεί τη συντηρητική «κουλτούρα του φόβου» και κάνει ιδεολογικό εμπόριο φοβίας. Είναι ο φόβος των επιλογών. Ο φόβος της αυτονομίας και ελευθερίας. Ο φόβος του μέλλοντος. Ο φόβος του νέου. Ο φόβος του εύλογου ρίσκου των ανθρώπων που αναλαμβάνουν ευθύνες και πρωτοβουλίες και κάνουν πράγματα. Ο φόβος της αξιολόγησης. Ο φόβος των ανοιχτών συνόρων. Ο φόβος, ο φόβος…

Μια πιο ειλικρινής και αισιόδοξη αριστερά θα μπορούσε να σας πει: παιδιά είστε μια γενιά που γνώρισε τα υψηλότερα επίπεδα ειρήνης, ευημερίας, δημοκρατίας, πληροφόρησης και κατανάλωσης, η πρώτη στην ιστορία που υπερέχει τεχνολογικά της προηγούμενης, η πρώτη σε οικογενειακή στήριξη και ανεκτικότητα, γίνετε αγωνιστές στη ζωή, μπορείτε να τα καταφέρετε πολύ καλύτερα από εμάς, αναλάβετε την ευθύνη του εαυτού σας στις σπουδές, την εργασία, τη δια βίου μάθηση, την καινοτομία, την αυτοδημιούργητη επιχειρηματικότητα, την κοινωνική και δημοκρατική συμμετοχή και θα βρείτε το υποστηρικτικό χέρι μιας πιο δίκαιης κοινωνίας στους βασικούς σταθμούς του βίου σας. Μην κολακεύετε, φωνάζω, τον κάθε «μαμάκια» των μεσαίων και άνω στρωμάτων που θέλει μόνο για βενζίνη και καφέδες 700€, ξυπνά δύο το μεσημέρι, τα θέλει όλα έτοιμα και φαντασιώνεται ότι μια μέρα θα υποκαταστήσει την οικογενειακή υπερπροστασία με μια απροσδιόριστη κρατική.

Το πρόταγμά μας ότι η σημερινή νέα γενιά και κάθε ερχόμενη θα ζήσει καλύτερα από την προηγούμενη θα μείνει ξεκρέμαστο στον αέρα όσο δε δίνουμε άμεση πρακτική απάντηση σε μια ελάχιστη δέσμη ερωτημάτων αντί να περιοριζόμαστε στα «αριστερο-δεξιά» κλαψουρίσματα για τη «γενιά των 700€».

Πιο γρήγορα στην εργασία

Τα μοντέλα νεότητας στο νότο της Ευρώπης σε αντίθεση με του βορρά σημαδεύονται με το «όλα πιο αργά». Αργά αποφοιτούμε, αργά μπαίνουμε στην αγορά εργασίας, αργά φεύγουμε από το σπίτι των γονιών, αργά κάνουμε το πρώτο παιδί. Έχουν τα συν και τα πλην τους αυτά τα μοντέλα παρατεινόμενης εφηβείας, δεν αλλάζουν εύκολα αλλά ωστόσο μπορούμε να διευκολύνουμε την πιο γρήγορη είσοδο των νέων στην αγορά εργασίας και να υπερβούμε μια εύλογη απροθυμία τους να δουλέψουν στο ξεκίνημά τους με χαμηλές αμοιβές. Εδώ, λοιπόν, υπάρχουν δύο κρίσιμα ερωτήματα για όσους μιλούν στο όνομα της γενιάς των 700€:

Πρώτο: θα στηρίξετε το αίτημα για αρνητικό φόρο εισοδήματος (πίστωση φόρου) που συμπληρώνει αυτόματα με επιστροφή φόρου το εισόδημα των εργαζομένων, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, μέχρι να φτάσει ένα κλιμακούμενο εγγυημένο επίπεδο που καλύπτει τις ανάγκες τους; Φίλη, φίλε της νέας γενιάς για κάθε ευρώ που παίρνεις αμοιβή θα σε επιχορηγώ π.χ. με 20-30 λεπτά μέχρι να φτάσεις σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο εγγυημένου μισθού. Δε σου προσφέρω χρήμα για να κάθεσαι, ενισχύω τα κίνητρά σου για εργασία. Ορισμένοι επιπόλαια μιλούν για 1200-1500€ κατώτερο μεροκάματο. Είναι μια σίγουρη συνταγή για να μη προσλαμβάνονται νέοι και να αυξάνει η ανεργία τους. Η μικρομεσαία επιχείρηση δε θα αντέξει από το μίνιμουμ για τους νεοεισερχόμενους.

Δεύτερο: θα στηρίξετε το αίτημα για τετραετή κρατική χρηματοδότηση των ασφαλιστικών εισφορών των νέων με προϋπόθεση τη μη απόλυση παλαιότερων εργαζομένων;

Μια αρχιτεκτονική του ασφαλιστικού συστήματος για τους νέους

Ωραίο ασφαλιστικό δίλημμα για τη νέα γενιά: Η Νέα Δημοκρατία, μέσα από τη λογική των αλλαγών που προτείνει, έχει σαν προοπτική τη σύγκλιση των συντάξεων όλων των γενεών στο χαμηλότερο επίπεδο της κατώτερης εγγυημένης, δηλαδή της λεγόμενης εθνικής σύνταξης. Η συντήρηση του υπαρκτού status quo στις συντάξεις ακόμα και με την ανταπόκριση του κράτους στις προβλεπόμενες νομοθετικά υποχρεώσεις του οδηγεί στη δραματική κρίση του συστήματος σε προβλέψιμο χρόνο με κίνδυνο πάλι το κράτος τελικά να εγγυηθεί μόνο την κατώτερη σύνταξη προνοιακού επιπέδου. Η αποκλειστική στήριξη του ασφαλιστικού στον κρατικό προϋπολογισμό, που ορισμένοι θεωρούν αριστερή επιλογή, το οριστικό σπάσιμο της σχέσης «εισφορών-παροχών», η γενίκευση των αντικινήτρων στις εισφορές με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει στην εξίσωση προς τα κάτω των συντάξεων ειδικά των νέων γενεών. Δηλαδή είτε από τα «δεξιά» συνειδητά είτε ασύνειδα από τα «αριστερά» μπορεί τελικά να οδηγηθούμε με μικρή διαφορά χρόνου στο ίδιο αποτέλεσμα: τη σύγκλιση των συντάξεων προς τα κάτω σε βάρος των νέων. Το συμφέρον της νέας γενιάς βρίσκεται σε μια νέα, βιώσιμη, μακρόπνοη, αρχιτεκτονική του ασφαλιστικού συστήματος με ορίζοντα το 2030. Η σύνταξη στην περίπτωση αυτή θα αποτελείται από το μη ανταποδοτικό μέρος που καλύπτει ο κρατικός προϋπολογισμός και θα προσδιορίζεται πάγια και αντικειμενικά και από το ανταποδοτικό μέρος της, το οποίο θα υπολογίζεται με ένα αντικειμενικό πολλαπλασιαστή «νοητής» κεφαλαιοποίησης, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των αγορών. Το κόστος της μετάβασης σ’ αυτή τη νέα αρχιτεκτονική το εξασφαλίζει το κράτος ώστε να μην υπάρξει μια γενιά που θα πληρώσει και τις δικές της και τις δικές μας συντάξεις. Εδώ παίζει ένα συμπληρωματικό αλλά κρίσιμο ρόλο το Εθνικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης των Γενεών όπως το έχουμε προτείνει στις θέσεις του ΠΑΣΟΚ και το έχει υιοθετήσει συρρικνωμένο και στρεβλωμένο η Νέα Δημοκρατία.

Ο «κουμπαράς» της νεότητας

Είναι δυνατό να εμφανιζόμαστε σαν υπερασπιστές της γενιάς των 700€ και να αρνούμαστε τη δημιουργία ενός νέου αποθεματικού για λογαριασμό της, ενός νέου επενδυτικού «κουμπαρά», του Εθνικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης των Γενεών (ΕΚΑ); Γιατί δεν απαιτούμε όλα τα έσοδα από την εκμετάλλευση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου όπως άμεσα Τουριστικά Ακίνητα, Ολυμπιακές εγκαταστάσεις κ.α. να χρηματοδοτούν το ΕΚΑ; Γιατί να δίνουμε μερικά δις ευρώ κάθε χρόνο τα επόμενα χρόνια για να αγοράζουμε άδειες εκπομπής CO₂ από τρίτες χώρες αντί να επιβληθεί φόρος στις σημαντικές πηγές εκπομπής CO₂ πάνω από τα επιτρεπτά όρια ώστε να δημιουργηθούν ισχυρά κίνητρα για καθαρές τεχνολογίες και τα έσοδα του πράσινου φόρου να πηγαίνουν προς όφελος κυρίως της νέας γενιάς στο Εθνικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης των Γενεών όπως αναλυτικά προτείνουμε στις θέσεις του ΠΑΣΟΚ: Μόνο για την ηλεκτροπαραγωγή θα πρέπει να πληρώνουμε τα επόμενα χρόνια για «άδειες» σε τρίτες χώρες 2δις € το χρόνο. Άλλα τόσα για τα τσιμέντα, τα λιπάσματα, τα πετροχημικά και στη συνέχεια για τα αυτοκίνητα και τα αεροπλάνα!

Ένα προσωπικό «κεφάλαιο» ξεκινήματος για κάθε νέο και νέα

Θέλουμε κάθε νέος και νέα να ξεκινά την είσοδό του στην ενήλικη ζωή, στα 18 του χρόνια, με ένα προσωπικό αποταμιευτικό – επενδυτικό «κεφάλαιο». Η πολιτεία αυτόματα με τη γέννηση κάθε παιδιού θα κάνει μια αρχική κατάθεση σ’ έναν προσωπικό προθεσμιακό λογαριασμό στον οποίο μπορεί με ισχυρά φορολογικά κίνητρα να καταθέτει επίσης χρήμα η οικογένειά του ή ο εργοδότης των γονιών ή ο τοπικός δήμος. Και μ’ αυτόν τον τρόπο ο νέος αποκτά από πολύ νωρίς αποταμιευτική – επενδυτική κουλτούρα, εξοικειώνεται με τα χρηματοπιστωτικά και ωθείται να σχεδιάσει το προσωπικό του εκπαιδευτικό και επαγγελματικό σενάριο. Στα 18 μπορεί με ελεύθερη επιλογή είτε να χρηματοδοτήσει τις σπουδές του, είτε την έναρξη επαγγέλματος, είτε να μεταμορφώσει το λογαριασμό του σε προσωπικό ασφαλιστικό – επενδυτικό βιβλιάριο… είτε να πάει στη Χαβάη.

Κρατικίστικο Greek Dream;

Η δημόσια απασχόληση απορρόφησε στη δεκαετία του ’80 το 70% των πτυχιούχων και αποτέλεσε θεμελιώδη μηχανισμό κοινωνικής ανέλιξης. Αυτό δεν είναι εφικτό στον ίδιο βαθμό σήμερα. Πρώτο, λόγω της υπερμαζικοποίησης των Πανεπιστημίων – ΤΕΙ και δεύτερο, γιατί υπάρχουν εύλογα όρια στην επέκταση της δημόσιας απασχόλησης πέρα από τα οποία μπορεί να γίνει αρνητική για το συνολικό επίπεδο απασχόλησης. Άλλωστε, ακόμα και ο Λένιν πρόλαβε να πει ότι η χειρότερη μορφή κρυφής ανεργίας είναι οι υπεράριθμοι του κράτους. Θα αναγκαστούμε να υπερφορολογούμε και να καταπνίγουμε κάθε παραγωγική δραστηριότητα με μοιραία αποτελέσματα ιδιαιτέρα για την ανερχόμενη μεσαία καινοτομική επιχειρηματικότητα, για την ανάπτυξη, την παραγωγή νέου κοινωνικού πλούτου και την αύξηση της απασχόλησης για να συντηρήσουμε ένα διαρκώς αυξανόμενο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων σε τομείς εξαιρετικά χαμηλής παραγωγικότητας και απόδοσης με ολέθριες συνέπειες για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Εξαπατούμε τη νέα γενιά όταν προβάλλουμε ως Greek Dream μια πάση θυσία θέση στο δημόσιο ακόμα και αν αυτή δεν είναι κοινωνικά αναγκαία και αποδοτική.
Το δημόσιο μπορεί να μη μας δώσει πρόσθετες καλές θέσεις απασχόλησης στο βαθμό που μέσα από τις αναγκαίες αλλαγές αυξάνουμε την απόδοση της δημόσιας δαπάνης ιδιαίτερα σε τομείς υψηλής κοινωνικής ευθύνης, στο βαθμό που κάνουμε το δημόσιο τομέα μοχλό της ανανέωσης του παραγωγικού ιστού, των δικτύων και των υποδομών μιας νέας οικονομίας της γνώσης και των υπηρεσιών. Προσλήψεις ναι, αλλά ενταγμένες στη λογική του μετασχηματισμού του δημοσίου τομέα και του κοινωνικού κράτους, ώστε από το κάθε ευρώ του φορολογούμενου να παίρνουμε τη μέγιστη δυνατή κοινωνική αξία.

Οι καμπύλες της αβεβαιότητας

Η ειλικρίνεια του πολιτικού συστήματος, η ειλικρίνειά μας προς τη νέα γενιά απαιτεί να απαντήσουμε ρεαλιστικά, όχι με φαμφάρες, σε τέσσερις ανοδικές καμπύλες χρέους και μάκρο-αβεβαιότητας που πλήττουν ιδιαίτερα τη νέα γενιά: δημόσιο χρέος, ακάλυπτο ασφαλιστικό «χρέος», περιβαλλοντικό «χρέος», ανεξέλεγκτο κόστος υγείας. Όσο δεν το κάνουμε οι κορώνες για τη γενιά των 700€ είναι κάλπικες. Πολλοί μάλιστα θεωρούν προοδευτικό να δανειζόμαστε ουσιαστικά από τη νέα γενιά αυξάνοντας αλόγιστα τα δημόσια ελλείμματα και το δημόσιο χρέος.

Η παραγωγικότητα

Έχουμε υπολογίσει ότι για να παράγουμε κοινωνικό πλούτο που θα φτάσει για όλες τις γενιές θα χρειαστεί, με βάση μια εύλογη αύξηση στο ποσοστό απασχόλησης, μια μέση αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας ανά ώρα τα επόμενα 20 χρόνια της τάξης του 2,5% - 3%. Κι αυτό δεν είναι εύκολο. Δηλαδή, το βαθύτερο μυστικό του ασφαλιστικού βρίσκεται πέρα από το στενό πυρήνα της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης. Βρίσκεται στην εκπαίδευση και κατάρτιση, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα, την εξωστρέφεια της οικονομίας, τη σύγχρονη αγορά εργασίας. Όταν αδιαφορούμε γι’ αυτούς τους παράγοντες υπονομεύουμε τις προοπτικές της νέας γενιάς.

Καλύτερες θέσεις εργασίας

Περισσότερες, καλύτερες, βιώσιμες θέσεις εργασίας στους νέους μπορεί να εξασφαλίσει το σταδιακό πέρασμα σε μια νέα δυναμική οικονομία της γνώσης και των υπηρεσιών. Είναι όμως αυτό δυνατό να συμβεί αν δε δημιουργούμε ένα οικονομικό παραλληλόγραμμο της καινοτομίας που στις τέσσερις κορυφές του θα βρίσκονται τα Πανεπιστήμια – ΤΕΙ και τα ερευνητικά ιδρύματα, το κράτος και ο ευρύτερος δημόσιος τομέας, οι μεγάλες επιχειρήσεις και οι ανερχόμενες μικρές και μεσαίες; Είναι δυνατό να συμβεί αυτό με νοοτροπίες που θεωρούνται αριστερές ενώ είναι αντιδραστικές και οπισθοδρομικές και ενοχοποιούν τη σύνδεση της εφαρμοσμένης έρευνας με την πραγματική οικονομία και την εμπορική αξιοποίηση των όποιων αποτελεσμάτων της έρευνας; Είναι δυνατό να προχωρήσουμε σε μια δυναμική οικονομία που δίνει καλές θέσεις εργασίας αν δεν υλοποιήσουμε σχετικά γρήγορα όλα τα αναγκαία μέτρα για να φέρουμε την Ελλάδα στην πρώτη κατηγορία χωρών για ίδρυση και πρώτη ανάπτυξη επιχείρησης ιδιαίτερα μικρομεσαίας που δίνει το μεγαλύτερο ποσοστό νέας απασχόλησης; Είναι δυνατό να συμβεί αυτό με συστηματική απαξίωση της νέας επιχειρηματικότητας αντί να δημιουργήσουμε ένα νέο ζωτικό χώρο γι' αυτήν ανοίγοντας τον ανταγωνισμό, σπάζοντας τις κλειστές και καρτελοποιημένες καταστάσεις στην αγορά προϊόντων και υπηρεσιών, δημιουργώντας ρήγματα στο κρατικο-ολιγαρχικό σύμπλεγμα που τα θέλει όλα δικά του και δημιουργεί ασφυξία στους νεοεισερχόμενους στους κλάδους της οικονομίας; Σίγουρα επίσης δε μπορούμε να το καταφέρουμε αν δεν εξαλείψουμε τις γκρίζες ζώνες στην αγορά εργασίας σε βάρος των νέων, αν δεν υπερβούμε τα άκαμπτα ιεραρχικά, ηλικιακά κριτήρια αμοιβής και ανάδειξης στις θέσεις ευθύνης.

Μια διπλή αποτυχία

Η γρήγορη υπερμαζικοποίηση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης σαν ανταπόκριση στις προσδοκίες της κοινωνίας αλλά με υποχρηματοδότηση και μέτριο έως χαμηλό επίπεδο διδασκαλίας συν τη μαζική εξαγωγή φοιτητών δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ταυτόχρονα και στην προσφορά και στη ζήτηση πτυχιούχων. Η υποτιθέμενη ελεύθερη πρόσβαση και εξισορρόπηση του συστήματος στον χαμηλότερο παρανομαστή θα χαλαρώσει περεταίρω τον ήδη χαλαρό δεσμό εκπαίδευσης και επαγγελμάτων. Ταυτόχρονα αντιμετωπίζουμε μια διπλή αποτυχία. Και των θεσμών της κατάρτισης και της οικονομίας ειδικά της εργοδοσίας να αξιοποιήσει τις γνώσεις και τις φιλοδοξίες των νέων. Δεν υπάρχει και δε μπορεί να υπάρξει αυτόματη σύνδεση των τυπικών εκπαιδευτικών προσόντων με την καλά αμειβόμενη εργασία. Ασφαλώς δε θα πάμε σ' έναν υπερπρογραμματισμό σοβιετικού τύπου αλλά αντί για κροκοδείλια δάκρυα για τη γενιά των 700 ευρώ πρέπει να προγνώσουμε ρεαλιστικά ποιες γνώσεις και ικανότητες θα δίνουν μεσομακροπρόθεσμα περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίες στις νέες γενιές.

Χρήμα συν αλλαγές στην εκπαίδευση

Είναι υποκρισία να κλαψουρίζουμε για τη γενιά των 700 ευρώ και να μην παίρνουμε θέση στο διπλό ζήτημα: «χρήμα συν αλλαγές στα σχολεία και τα Πανεπιστήμια – ΤΕΙ» και να συμβιβαζόμαστε με εκπαιδευτικά ιδρύματα κάτω από τα αναγκαία στάνταρντ ποιότητας πράγμα που οξύνει τις εκπαιδευτικές και κοινωνικές ανισότητες; Είναι υποκρισία να κλείνουμε τα μάτια στις μεγάλες εκπαιδευτικές ανισότητες, τα άνισα επίπεδα σχολικής επίδοσης από περιοχή σε περιοχή, από συνοικία σε συνοικία της ίδιας πόλης, από σχολείο σε σχολείο ακόμα και για τα ίδια επίπεδα δημόσιας δαπάνης (neighbourhood effect). Το χρήμα είναι σημαντικό αλλά μόνο του δε δουλεύει. Είμαστε ψεύτικοι φίλοι της νεολαίας και θλιβεροί υπερασπιστές του status quo και της στασιμότητας όταν, με διάφορα προσχήματα, αρνούμαστε την εξακρίβωση της προστιθέμενης γνώσης που παρέχουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, της ποιότητας της διδασκαλίας και έρευνας, του κύρους τους στη διεθνή κατάταξη, των επιστημονικών και επαγγελματικών προοπτικών των αποφοίτων τους, καθώς και της κοινωνικής ανέλιξης των νέων πτυχιούχων από τα κατώτερα οικονομικά στρώματα.

***

Εδώ σταματώ προς το παρόν. Ήθελα ακόμα να μιλήσω για τις ηλικιακές διαστάσεις της ακρίβειας και του πληθωρισμού, για μια πιο φιλική προς τους νέους αγορά ακινήτων, για τη μείωση της στρατιωτικής θητείας πρώτα στους 10 μήνες και μετά στους 8 μέσα από μια ριζική ανασυγκρότηση των ενόπλων δυνάμεων...για...για... Ας αρχίσουμε όμως τη συζήτηση και προπαντός τις πρακτικές απαντήσεις και μετά βλέπουμε...

Το πριμ και ο χρόνος αντιστροφής της τύχης του Κώστα Καραμανλή

Ο Καραμανλής αυτή την περίοδο εξασφαλίζει ορισμένα πριμ από την θέση του. Το πριμ των δημοσκοπήσεων που λειτουργούν και ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Το πριμ της εξουσίας που σε συνθήκες κρίσης εκπροσώπησης γίνεται αρνητικό για το κόμμα εξουσίας δίχως εξουσία. Το πριμ «διαιτησίας» αφού έχει το μαχαίρι και το πεπόνι στην κατανομή της πίτας και εξασφαλίζει την εύνοια του κρατικο-ολιγαρχικού συμπλέγματος που επιδιώκει λογικά τη σταθερότητα και συνέχεια των συμβολαίων και των mega-deals. Το πριμ της απόστασης αφού πάντα φταίνε κάποιοι άλλοι… ο Πολύδωρας, ο Βουλγαράκης, η Φάνη. Το πριμ της επικάλυψης μίας αποτυχίας με μία άλλη μεγαλύτερη αποτυχία, ενός σκανδάλου με ένα ακόμη μεγαλύτερο σκάνδαλο. Το πριμ της αμφιθυμίας του κοινού προς τους «πρίγκιπες». Δηλαδή πέρασε την αρχική φάση της υποτίμησης και της περιφρόνησης, τη φάση του ενοχοποιημένου σωσία και τώρα εισπράττει από την ανάγκη του κοινού για εξιδανικεύσεις και για επενδύσεις σε πρόσωπα – νικητές. Το πριμ ακόμα της μίμησης των βασικών ανταγωνιστών του αφού και μπορεί να δανείζεται απ΄ αυτούς λέξεις, ιδέες και προγραμματικές προτάσεις και να τις εντάσσει σ’ ένα διαφορετικό νοηματικό και πολιτικό πλαίσιο ώστε να θολώνει τις διαχωριστικές γραμμές. Το πριμ αναγκαστικά της εθνικής ενότητας, όπως αυτές τις ημέρες με το βέτο στο Σκοπιανό. Το πριμ ηθοποιίας αφού έχει εξασκηθεί να παίζει σχετικά ικανοποιητικά το ρόλο του πρωθυπουργού.

Έπαιρνε ακόμα και το πριμ του να μην κάνεις τίποτα, το πριμ αδράνειας και τις κεκτημένης ταχύτητας. Κι όμως τώρα, για πρώτη φορά, έκανε κάτι σκληρό για τους εργαζόμενους και τους συνταξιούχους με τον ασφαλιστικό νόμο. Επιδιώκει να πάρει και το πριμ του πολιτικού που σπάζει αυγά, το πριμ μαζοχισμού των ψηφοφόρων του. Αν δεν μπορείς να είσαι καυτός, γίνε μπούζι. Είναι μάλλον χλιαρός και το Θατσερικό του δεν θα λειτουργήσει.

Αυτά τα πριμ και ορισμένα άλλα είναι σημαντικά αλλά υπάρχει πολύ κοντά το σημείο Χ του χρόνου όπου η ζωή βάζει μπροστά ένα σημείο πλην και η φορά των πραγμάτων αντιστρέφεται, τίποτε δεν δουλεύει όπως πριν και τα προνόμια της πρώτης θέσης μετατρέπονται σε μία απρόσμενη «παγίδα επιτυχίας». Αρκεί τότε ακόμη και μία σχετικά μικρή μεταβολή στις δεδομένες συνθήκες για να έχουμε πολλαπλάσια αποτελέσματα και μια αρνητική αλυσιδωτή αντίδραση σε βάρος του. Υπάρχουν δύο – τρία πιθανά κρίσιμα σημεία αντιστροφής της τύχης του Καραμανλή και προσωπικά εύχομαι το καθοριστικό να είναι το comeback του ΠΑΣΟΚ, η ανανέωση, η ενότητα και η δυναμική επιστροφή του με πειστική και ελκυστική εναλλακτική λύση.

Κουβέλης vs. Ανδρουλάκης

Την Πέμπτη (27/2) ο Χρήστος Μιχαηλίδης οργάνωσε για λογαριασμό της "Ελευθεροτυπίας" μία συζήτηση με τον Φώτη Κουβέλη και εμένα με αφορμή το Ασφαλιστικό.

Το κείμενο είναι αρκετά μεγάλο για το ιστολόγιο (ναι, ακόμη μεγαλύτερο από ότι συνήθως!) οπότε η απομαγνητοφώνηση της συζήτησης ακολουθεί σε ξεχωριστή σελίδα:

"Μπορούμε να φτάσουμε από την κοινωνική στην πολιτική πλειοψηφία"

Θα προσπαθήσω να ζητήσω από το Χρήστο το ηχητικό, αν υπάρχει, ώστε να το ανεβάσω και αυτό.

Πρόταση Δυσπιστίας

Ομιλία στη Βουλή κατά τη Συζήτηση της Πρότασης Δυσπιστίας

και ο ¨Επισκέπτης της Παρασκευής"


Ο Επισκέπτης της Παρασκευής (28/03/08)

Χωρίς Σχόλια..

(TA NEA - 21/3/08)

... και ο πιο πρόσφατος "Επισκέπτης της Παρασκευής"

Ο Επισκέπτης της Παρασκευής (21/3/08)

Ασφαλιστικό νομοσχέδιο

Ομιλία στο Κοινοβούλιο για το ασφαλιστικό νομοσχέδιο

8o Συνέδριο

Το βίντεο της ομιλίας την Παρασκευή:Βίντεο ομιλίας Συνεδρίου


και το ηχητικό της δευτερολογίας, το Σάββατο:


Δευτερολογία Συνεδρίου

Το τελευταίο παραμιλητό για το Νέο ΠΑΣΟΚ

(Αντί εισήγησης στο 8^ο Συνέδριο)

• συντρόφισσα που κοιτάς ανήσυχη την πασοκική κλεψύδρα
• σύντροφε που έχεις καθηλωθεί στο σκοτεινό ωροσκόπιο
• συναγωνιστή που μάταια αναζητάς στα φαρμακεία της παράταξης πολιτικό βιάγκρα
• σύντροφε, εσύ που ακόμα παραληρείς μες στην αδελφοκτόνα αντιζηλία, στο σύνδρομο του Κάιν
• σύντροφε πρώην υπουργέ, βουλευτή, διοικητή, νομάρχη, δήμαρχε που πήρες πολλά από το ΠΑΣΟΚ και τώρα ήρθε ο καιρός να δώσεις
• νέα και νέε της πράσινης «φυλής» που σε πνίγει το παχύρευστο στάτους κβο
• φίλη, φίλε αμετανόητε, που δε βάζεις μυαλό, εσύ ένας από τα 2.727.000 συμπολιτών που ψήφισαν ΠΑΣΟΚ στις 16 του Σεπτέμβρη στη δυσκολότερη στιγμή, ένας από τους 800.000 που συμμετείχαν στην εκλογή προέδρου, υπάρχει ένας από εσάς, έστω ένας που θα ξεχωρίσει από το πλήθος και μες στη σύγχυση και την επιδημία της κλάψας θα φωνάξει:

Το νέο ΠΑΣΟΚ είμαι εγώ! Η αναγέννηση της προοδευτικής αριστεράς κρέμεται από εμένα! Η εκ νέου ίδρυση του κινήματος αρχίζει από εμένα! Το πράσινο comeback έρχεται με μένα! Η ανάδειξη μιας νέας προοδευτικής πλειοψηφίας εξαρτάται από μένα. Υπάρχει έστω ο ένας; Ναι; Πόσοι;

Είναι ένας, δύο, τρεις, πέντε; Αρκούν ακόμα και πέντε αποφασισμένοι για να κάνεις τον κόσμο άνω-κάτω! Είναι πέντε, οκτώ, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233…

Αυτή είναι η τέλεια ακολουθία στα μαθηματικά! Κάθε αριθμός είναι άθροισμα των δύο προηγούμενων! Αυτή είναι η ακολουθία της εκ νέου ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ!

Κάθε πολιτικό εγχείρημα έχει ένα βέλος χρόνου, έχει τα μέγιστα και τα ελάχιστά του. Τα ελάχιστα στο 8^ο Συνέδριο για ένα νέο ΠΑΣΟΚ όλων των ιδεών, όλων των ηλικιών, όλων των ταλέντων, για ένα πλειοψηφικό ΠΑΣΟΚ που δίνει νέα απάντηση στο πολιτικό πρόβλημα της χώρας είναι: η νέα ενότητα, η ανάδειξη μιας ηγεσίας που καθρεφτίζει τη δυναμική και προοπτική του κόμματος, το σχετικά γρήγορο πέρασμα μιας νέας γενιάς στο προσκήνιο.

Ο Ερμής, το ΠΑΣΟΚ … και ο Αϊνστάιν

Σύντροφε ξεκόλλα! Έχουμε πέσει σε λάκκο, μη συνεχίζεις να σκάβεις! Εντάξει είμαστε άνθρωποι, πα’ να πει: τεμπέληδες διανοητικά, συντηρητικοί, ερωτευμένοι με τον εαυτό μας, κολλημένοι μ’ ό,τι μέχρι χθες θεωρούσαμε δεδομένο και κατοχυρωμένο.

Κάποτε οι φυσικοί και οι μαθηματικοί φώναζαν απελπισμένοι: ο πλανήτης Ερμής τα «έπαιξε», η τροχιά του είναι λανθασμένη με βάση τη θεωρία και τις καθαγιασμένες εξισώσεις. Δεν τρελάθηκε ο Ερμής φώναζε ο Αϊνστάιν, η βαρύτητα παραμορφώνει το χώρο και το χρόνο. Αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα στον πολιτικό και κοινωνικό χώρο που θεωρούσαμε άκαμπτο και αμετακίνητο. Ρευστοποιείται! Μετακινείται! Ο άξονας του πολιτικού συστήματος, όπως του Ερμή, μετατοπίζεται και μας προκαλεί να αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε, πολιτευόμαστε, εκπροσωπούμε την κοινωνία και ασκούμε τη διακυβέρνηση!

Στην Κ.Ο.Ε.Σ. μου τόνιζαν: αρκετά από τα προβλήματα που έχουν οι «70+1» θέσεις για την επανίδρυση του ΠΑΣΟΚ τα έχουμε ξανακούσει. Κάποτε, τους θύμισα, ο Αϊνστάιν όταν εκφωνούσε στους φοιτητές του τις ασκήσεις των εξετάσεων ήρθε από κάτω ένα βουητό διαμαρτυρίας. «Τι τρέχει;» ρώτησε. «Κάνατε λάθος κύριε καθηγητά. Μας βάλατε παλιά προβλήματα, ίδια με τα περυσινά.» «Ναι, τα προβλήματα είναι παλιά, οι απαντήσεις όμως άλλαξαν ριζικά», απάντησε ο Αϊνστάιν. Αυτό συμβαίνει με τα προβλήματα και τις προκλήσεις που ξεσπούν πάνω στο ΠΑΣΟΚ. Παλιά και νέα προβλήματα, παλιές και νέες προκλήσεις ζητούν νέες απαντήσεις.

Παπανδρέου και Γουλιέλμος Τέλος

Σύντροφοι ξοδέψαμε 7 μήνες ασχολούμενοι αποκλειστικά με τον «οδηγό». Να, γιατί είπα μεταφορικά: έχουμε πρόβλημα στον «οδηγό», δηλαδή στο ηγετικό προσωπικό, στο «αμάξι» και στο «δρόμο». Και τον Σουμάχερ να έχεις, το «αμάξι» είναι βαρύ και ο δρόμος «μετατοπίζεται». Μετακινούνται οι τεκτονικές πλάκες στο παγκόσμιο, στο εθνικό, στο οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό, ιδεολογικό και ηθικό υπόστρωμα. Υπάρχουν επάλληλα ρήγματα σε διαφορετικά βάθη, μήκη και πλάτη που συγχρονισμένα προκαλούν σεισμικές δονήσεις και απαιτούν ανακατασκευή του δικού μας οικοδομήματος. Οι κοινωνικές δυνάμεις δεν είναι οι ίδιες με χθες και βέβαια δεν είναι πια εκπροσωπήσιμες και κυβερνήσιμες με τον παλιό τρόπο. Οι μηχανισμοί της κοινωνικής ανέλιξης που στήριζαν τον πολιτικό πυρετό για το ΠΑΣΟΚ τις προηγούμενες δεκαετίες τώρα δοκιμάζονται. Η ατμομηχανή της ανάπτυξης και της παραγωγής νέου κοινωνικού πλούτου πάει να ξεμείνει από καύσιμα καθώς συρρικνώνεται η παραγωγική βάση της χώρας, καταρρέει η ανταγωνιστικότητα, η εξωστρέφεια και καινοτομία της οικονομίας και υποχωρούν η ρευστότητα, τα εύκολα λεφτά από την ΕΕ και βέβαια και ο δανεισμός έχει τα όρια του. Τι άλλο να κάνει και το ευρώ; Αυτό κράτησε το πετρέλαιο σε όρια βιωσιμότητας της οικονομίας, αυτό κράτησε και τα επιτόκια δυσανάλογα χαμηλά με βάση το δημόσιο χρέος μας. Η ώρα της αλήθειας όμως έρχεται και η νέα διακυβέρνηση δεν θα είναι πρόσκληση σε πάρτυ. Η νέα εμπιστοσύνη του λαού και η νέα ικανότητα διακυβέρνησης δεν αποκτάται δωρεάν. Είμαστε ένα κόμμα που κυβέρνησε και θέλει να κυβερνήσει με νέο τρόπο και η χαζοχαρούμενη αριστεροσύνη των βολεμένων δεν του ταιριάζει και βέβαια η ανανέωσή του δεν μπορεί να είναι τύπου «Καλομοίρας». Απαιτεί μεγάλη προγραμματική και γνωστική πυκνότητα. Όλα όσα λέμε για βιώσιμη ανάπτυξη, «πράσινη» οικονομία, νέα οικονομία της γνώσης και των υπηρεσιών, μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα, διεύρυνση και ανανέωση του κοινωνικού κράτους, όλα θα ακούγονται σαν σκέτη πολιτική λογοτεχνία που κρέμεται στον αέρα αν δεν ξεκαθαρίσουμε καλά στο μυαλό μας έγκαιρα ποια είναι τα μέσα, τα πλαίσια και τα εργαλεία που διαθέτουμε, ποια δομή συμφερόντων θα επαναπροσανατολίσουμε, σε ποιες κοινωνικές δυνάμεις θα στηριχτούμε, με ποιους συμμαχούμε, ποιους ουδετεροποιούμε, ποια μέτωπα ανοίγουμε, ποιος νέος κοινωνικός και πολιτικός συνασπισμός θα έχει τα κότσια να τα βγάλει πέρα στη δύσκολη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας την επόμενη δεκαετία. Μέσα σε αυτήν την κατάσταση είπα ότι αν τυχόν δεν έχεις ατομικό «Σουμάχερ» η πολιτική σου γενετική πρέπει να συνθέσει έναν «συλλογικό». Κι αυτό προϋποθέτει ότι δεν πατά ο ένας γκάζι και ο άλλος φρένο, δε στρίβει ο ένας «δεξιά» και ο άλλος «αριστερά».

Είμαστε σε εκείνη την οριακή στιγμή της πολιτικής που ο ηγέτης γίνεται Γουλιέλμος Τέλος. Τεντώνει το τόξο του και θα χτυπήσει ή το «μήλο» ή το «κεφάλι» του παιδιού. Είναι η οριακή στιγμή που κερδίζεις με ένα σωστό σπρώξιμο ή τα χάνεις όλα. Αυτή είναι η πρόκληση για τον Γιώργο Παπανδρέου, για τη νέα ηγεσία, για τον καθένα από εμάς, για το νέο ΠΑΣΟΚ.

Φώναξα στον Πρόεδρο: «παίκτες υποτίθεται πως έχεις, ενδεκάδα έχεις;». Ορισμένοι βιάστηκαν να τα ρίξουν μόνο στον κόουτς. Πράγματι ο ηγέτης είναι σαν τον κόουτς που χάνει η ομάδα του 3-1 και λέει στο ημίχρονο στους παίχτες «παιδιά έτσι και έτσι, θα γυρίσουμε το παιχνίδι, θα το κερδίσουμε!» και αυτή η πίστη του είναι μεταδοτική. Αυτή τη μεταβίβαση πίστης, φρεσκάδας, εμπιστοσύνης, ενθουσιασμού χρειάζεται σήμερα ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ. Αλλά συντρόφισσες και σύντροφοι ποτέ μην ξεχνάτε ότι τα γκολ τελικά τα βάζουν οι μεγάλοι παίκτες όχι οι προπονητές! Έχουμε μεγάλους παίκτες; Αν έχουμε απαιτούμε: «παίξτε μπάλλα!», διαφορετικά κρεμάστε τα παπούτσια σας. Ιδού η Ρόδος Ιδού και το πήδημα!

Κόντρα στον καιρό!

Είμαστε μέσα στη δίνη μιας θύελλας κοινωνικών και πολιτικών ανακατατάξεων. Τι να κάνουμε; Δύο εναλλακτικές στρατηγικές έχει ο καπετάνιος στη φουρτούνα. Ή ρίχνει άγκυρα καταμεσής στο πέλαγος, αφήνει τον καιρό να ξεθυμάνει, να κατακάτσει ο κουρνιαχτός, να ξελαμπικάρει το μυαλό του, κρατά δημιουργική αναμονή κι ύστερα με σιγουριά καθορίζει την πορεία του. Ή σημαίνει emergency, πιάνει δυνατά το τιμόνι, φώτα πορείας, το πλήρωμα όλο στα πόστα του, κανένας πανικός, ήρεμη αυτοσυγκέντρωση, πάει κόντρα στον καιρό, αιφνιδιάζει αντιπάλους, εμπνέει θέληση κι εμπιστοσύνη στους ανθρώπους του, περνά πάνω και πέρα από τις παλιές γραμμές της ναυσιπλοΐας και οδηγεί με ασφάλεια το καράβι σε νέα λιμάνια. Τώρα πια η μόνη δυνατή στρατηγική για τους καπετάνιους του ΠΑΣΟΚ είναι η δεύτερη! Κόντρα στον καιρό! Τώρα θα φανεί ποιος είναι ποιος. Πριν, ένα μεγάλο πολύχρονο κύμα μας σήκωνε και μας οδηγούσε με ευκολία μπροστά. Τώρα που η μοίρα αντιστράφηκε και το κύμα πάει να μας πάρει από κάτω θα φανεί τίνος η θέληση σβήνει και τίνος χάνεται το κουράγιο και η έμπνευση.

Μια λέξη μαγική

Σοκαρισμένε σύντροφε από τις εξελίξεις μου ζητάς μια λέξη μαγική που θα μεταμορφώσει το σκηνικό και θα αλλάξει αυτόματα τη μοίρα μας. Δε φτάνουν πια οι λέξεις. Πέρασε η εποχή που οι χήνες έσωζαν με τα κραξίματά τους το Καπιτώλιο. Οι σάλπιγγες δεν ρίχνουν πια τα τείχη της Ιεριχούς. Δεσμευθήκαμε με τις «θέσεις» για μια Διαρκή Προγραμματική Εργασία, πρωτοφανή στην έκτασή της αλλά τώρα πια δε φτάνει ούτε το πρόγραμμα. Είμαστε στη φάση που «φίλοι» και αντίπαλοι λεηλατούν το πρόγραμμά μας, δανείζονται ή κλέβουν τις ιδέες και τις λέξεις – κλειδιά του και τις εντάσσουν σ’ ένα εντελώς αντίθετο από το δικό μας νοηματικό πλαίσιο. Αυτό συνέβη με το Εθνικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης των Γενεών, με τη Νέα Δημόσια Διαχείριση που συνδέει τις χρηματοδοτήσεις με τα τελικά αποτελέσματα. Αυτό με τα προγραμματικά συμβόλαια Πανεπιστημίων και κράτους, με τον φόρο υπεραξίας στο χρηματιστήριο... και έπεται συνέχεια. Τώρα ένα πραγματικό βήμα του κινήματός μας προς τα μπρος αξίζει όσο μια ντουζίνα προγράμματα όπως θα έλεγε ένας ιδεολογικός μας προπάτορας. Ασφαλώς και θα έρθει η ώρα να τα πούμε όλα με τη μία λέξη, με το μαγνητισμό του τελικού συνθήματος. Πριν πούμε όμως τη μια τελική λέξη πρέπει να πούμε τις τρεις, τις τριαντατρείς...τις 33.333, όσες και οι λέξεις της Οδύσσειας του Καζαντζάκη. «Ποια είναι η λέξη;» μου φώναζε ο Πρόεδρος. «Δεν τη λέω, τώρα θα καεί», του απάντησα. Κι όμως αν είχαμε δουλέψει σωστά τα τέσσερα αυτά χρόνια στην ερώτηση «ποιο είναι το πρόγραμμά σας;» θα μπορούσαμε να απαντήσουμε ότι το πρόγραμμά μας αποτελείται από τις εξής δύο λέξεις: «Γιώργος Παπανδρέου»! Κι όλοι θα καταλάβαιναν τι εννοούμε για τη ζωή τους, την εκπαίδευση και τη δουλειά των παιδιών τους, τη σύνταξή τους, το νέο τρόπο διακυβέρνησης, την ηθική αναγέννηση του δημόσιου βίου, την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας με ορίζοντα το 2020.

Τώρα πρέπει απλώς να κάνουμε ένα πραγματικό βήμα μπροστά. Όλα τα άλλα θα έρθουν θέλουμε δε θέλουμε!

ΣΥΝ και placebo

Σύντροφοι, εδώ και πολλά χρόνια έχουμε πέσει στην «παγίδα της επιτυχίας». Σ’ αυτήν κατά καιρούς πέφτουν ομάδες, επιχειρήσεις, θέατρα και μουσικά σχήματα, κόμματα, θεσμοί ακόμα και χώρες. Ομάδα που κερδίζει δεν την αλλάζεις, είναι το δόγμα. Βλέπεις ισολογισμούς, βαθμολογίες, δημοσκοπήσεις, κόβεις εισιτήρια, κερδίζεις εκλογές, όλα φαίνονται θριαμβευτικά και αιώνια. Κι όμως βλέπεις ιστορία. Χάνεις τα «μικρά» που συμβαίνουν ανεπαίσθητα κάτω από το ραντάρ σου. Νέες ανάγκες, νέα γούστα, νέες αναζητήσεις έρχονται στην επιφάνεια, παύεις να ανταποκρίνεσαι στους παλιούς πελάτες και πολύ περισσότερο στους νέους, δυνάμει πελάτες κι έρχεται κάποια στιγμή που εμφανίζεται ενας απρόβλεπτος νεοεισερχόμενος στην αγορά μ’ ένα νέο ή δήθεν νέο προϊόν και την κάνει άνω – κάτω. Κάποτε άκουσα κάποιον να λέει σε ένα νομό της Κρήτης «και ένα γάιδαρο να τους βάλω υποψήφιο νομάρχη θα τον ψηφίσουν για να μην έρθει η Δεξιά». Ήταν απεριόριστη η πίστη στη δύναμη του εκκρεμούς. Δυοπώλιο είναι υποτίθεται και οι «πελάτες» τους αρέσει δεν τους αρέσει θα ξαναγυρίσουν. Κι εσύ όμως σύντροφε της «άλλης» αριστεράς βιάστηκες να αποχαιρετήσεις τον λεγόμενο δικομματισμό και πολύ περισσότερο τον διπολισμό. Είναι πολύ «σκληρός» όμως για να πεθάνει, είναι βαθιά ριζωμένος σε ιστορικά αντίπαλα πλειοψηφικά πολιτικά και κοινωνικά ρεύματα. Πρόσεξε: «εκάηκες τη μια φορά μην καίγεσαι την άλλη». Τα ίδια έλεγαν οι Ισπανοί Σύριζα. Κι όμως η Δεξιά και η Σοσιαλιστική αριστερά μοιράστηκαν το 85%. Αντίστροφα στη Γερμανία το SPD, το γερμανικό ΠΑΣΟΚ, έλεγε «ποτέ» με το LP, τον γερμανικό Σύριζα. Τώρα ο πρόεδρός του, ο σύντροφος Μπεκ, πήρε πίσω το «ποτέ». Προσαρμογή στην πραγματικότητα, είπε.

Καλωσορίζουμε το μήνα του μέλιτος στον Συνασπισμό. Μακάρι να μην είναι μια μικρή, πρόωρη άνοιξη, ένα ξεγέλασμα κι ο πρώτος χιονιάς να μην κάψει τα λουλούδια της. Δεν θέλουμε να είναι ανεμογκάστρι. Χρειαζόμαστε ανταγωνιστές – συμπαίκτες για να συνδημιουργήσουμε τον «πράσινο – κόκκινο» νέο πολιτικό αστερισμό της πολυφωνικής, πλειοψηφικής, προοδευτικής αριστεράς. Ποθούμε να μοιραστούμε τις ευθύνες μιας νέας προοδευτικής εναλλακτικής λύσης ακόμα κι αν έχουμε αυτοδύναμη πλειοψηφία. Εμείς χωρίς περιστροφές παρουσιάζουμε στο λαό και στην «άλλη» αριστερά τη μόνη υπαρκτή και διαυγή νέα προοδευτική εναλλακτική λύση: να το πρόγραμμα ιδιαίτερα οι στόχοι - κλειδιά, να ο νέος τρόπος διακυβέρνησης, να οι κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες που θα τη συνδιαμορφώσουν και θα τη στηρίξουν. Μακάρι λοιπόν να ξεπεράσει ο ΣΥΡΙΖΑ τον διχασμό της προσωπικότητάς του που περιγράφουμε στις «θέσεις», τα άλυτα προβλήματα της φυσιογνωμίας και της στρατηγικής του και να γίνει ικανός να συνεργήσει. Πολλοί δικοί μας ίσως βιαστούν να πουν ότι ο «Αλέξης» δε δίνει λύση, είναι το μέτρο της κρίσης πολιτικής εκπροσώπησης όχι η διέξοδος απ’ αυτήν, ότι είναι ψευδο – φάρμακο. Αλλά και placebo να είναι, αυτό όπως ξέρουμε μπορεί να αλλάξει την ψυχολογία και τη χημεία του οργανισμού. Ενεργοποιεί τις ενδορφίνες και τα φυσικά αναλγητικά του και μπορεί κανείς, έστω προσωρινά, να νιώσει καλύτερα. Στο κάτω – κάτω τι είναι ο «Αλέξης»; 70 χρόνια μετά τη γέννηση του Θόδωρου, 40 χρόνια μετά τον Μάη του ’68 που μετείχε ο θερμόαιμος νεαρός Λαμπράκης, ο «Αλέξης» είναι – ας πούμε μεταφορικά - μια κλωνοποίηση του αναρχοφιλελεύθερου κομμουνιστή και υπαρξιστή στη νεότητά του Πάγκαλου. Κι εδώ ίσως ισχύει το «εκεί που είσαι ήμουνα κι εκεί που είμαι θα ‘ρθεις». Πού εκεί; Σ’ ένα νέο πολιτικό αστερισμό! Σε μια νέα πολιτική ήπειρο! «Αλέξη» μακάρι να είσαι η «πεταλούδα», αυτή η πολύ μικρή μεταβολή που προκαλεί ερήμην της δυσανάλογα μεγάλα αποτελέσματα ακόμα και καταιγίδα. Τη χρειαζόμαστε αλλά και χωρίς εσένα φτιάχνουμε μόνοι μας χαμηλό βαρομετρικό για την καταιγίδα! Ζήτω η καταιγίδα λοιπόν, ζήτω η κρίση! Περικλείνει την ευκαιρία και την ελπίδα ακόμα και τη «δημιουργική καταστροφή»! Αν όμως φανούμε ανάξιοι των περιστάσεων ίσως να σημαίνει και τη σκέτη καταστροφή.

Έρωτας με «δέκατα»

Τέλος απευθύνομαι σε σένα όμορφη συντρόφισσα που πίστεψες ότι βαρέθηκες τον Γιώργο, ξεπέρασες και τον Βαγγέλη και την Άννα και τον Κώστα, κι όλο το ΠΑΣΟΚ και πας για άλλα...Προχθές μου φώναζες χαιρέκακα «τίποτα δεν θα γίνει! Ποια επανίδρυση; Δεν υπάρχει πια κανένα πάθος για τίποτα». Με κτύπησες εκεί που πονώ αλλά να το ξέρεις: η πολιτική έχει μια κυκλική καμπύλη. Από τις μεγάλες προσδοκίες πέφτει στις μειωνόμενες, τις μικρές προσδοκίες. Από το πάθος στη συμπάθεια. Από τους υψηλούς πυρετούς στα «δέκατα». Καμιά φορά με τα «δέκατα» κάνεις καλύτερο έρωτα. Πολιτικός έρωτας με «δέκατα»! Αυτό μπορεί να είναι σ’ αυτή τη φάση η εκ νέου ίδρυση του ΠΑΣΟΚ. Πού ξέρεις όμως; Μια μέρα μπορεί να επιστρέψει και το πάθος! Ίσως κι ένας νέος πυρετός.

Ξέρεις συντρόφισσά μου πού θα παιχτεί όλο το παιχνίδι με το ΠΑΣΟΚ; Θα ξαναπεί ο λαϊκός κόσμος για καθέναν από μας: είναι δικός «μας», είναι ένας από «μας» ή είναι ένας απ’ «αυτούς», ένας από την πολιτική κάστα που έχει αποξενωθεί από το λαό και τα προβλήματά του;

Σε λίγους μήνες θα ξέρουμε αν το πράσινο comeback θα είναι χειροπιαστή πραγματικότητα ή θα περάσουμε, όπως συνέβη σε πολλά σοσιαλιστικά κόμματα στο παρελθόν, εκείνο το κρίσιμο όριο που και χρυσάφι να πιάσεις κάρβουνο γίνεται, οι διανοητικές και ψυχολογικές σου μπαταρίες αδειάζουν, η θέλησή σου χάνεται και τα πρόσωπά σου ακόμα και τα πιο άξια χλωμιάζουν, πας να επιτεθείς και βγαίνεις οφ-σάιντ, πας να πεις κάτι, ακόμα και το πιο τολμηρό και καινοτόμο, και κανείς δεν σε προσέχει, σου φεύγει ένας «πόντος» και ξηλώνεται όλος ο ιστός της αξιοπιστίας σου...

Σ’ όσους άρχισαν τα βιαστικά μοιρολόγια να μην ξεχνούν ότι η πολιτική είναι μάχη εφεδρειών. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι το ΠΑΣΟΚ που στη δυσκολότερη καμπή το ψήφισαν 2.727.000 συμπολίτες μας, ο ευρύτερος χώρος της προοδευτικής αριστεράς και κεντροαριστεράς διαθέτει τις πιο ισχυρές εφεδρείες σε ιδέες, σε πρόσωπα, σε υπόγειες, άγνωστες ακόμη, κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις. Η επιστροφή του στο ρόλο του πρωταγωνιστή της πολιτικής ζωής και η νίκη του στις εκλογές εξαρτάται από μας και μόνο από μας.

Ο Σουμάχερ και το ΠΑΣΟΚ

Ο χρόνος είναι το παν στην πολιτική. Θυμηθείτε το κλασσικό «στις 24 είναι νωρίς, στις 26 είναι αργά». Οι χαμένες στιγμές δεν επιστρέφουν ποτέ οι ίδιες. Και το ΠΑΣΟΚ μετρά πολλές εδώ και χρόνια. Η τελευταία ήταν η 11^η Νοεμβρίου. Αν το 8^ο Συνέδριο δεν ανοίξει το δρόμο χειροπιαστά σε μια εκ νέου ίδρυση του τότε θα περάσουμε εκείνο το κρίσιμο όριο που γνώρισαν στο παρελθόν Βρετανοί Εργατικοί και τώρα οι Γάλλοι σοσιαλιστές όπου και χρυσάφι να πιάσεις κάρβουνο γίνεται, οι διανοητικές και ψυχολογικές σου μπαταρίες αδειάζουν, τα πρόσωπα χλομιάζουν, ότι και να πεις, ακόμα και το πιο τολμηρό και καινοτόμο, κανείς δε σε προσέχει, αρκεί να φύγει ένας «πόντος» για να ξηλωθεί όλη η αξιοπιστία σου και ο κοινωνικός ιστός σου και τότε σίγουρα χάνεις την πρωτοβουλία στην ανασύνθεση μιας πολυφωνικής προοδευτικής αριστεράς και στον ανασχηματισμό του πολιτικού σκηνικού. Ότι δεν κάνεις εσύ θα το κάνει η κρίση εναντίον σου.

Ο Γιώργος Παπανδρέου έδειξε ότι έχει υψηλά αντανακλαστικά μόνο όταν είναι κολλημένος στον τοίχο όπως συνέβη μέχρι τις 11 Νοεμβρίου. Μετά κυριάρχησαν οι δυνάμεις της αδράνειας σ’ όλους τους «αντίπαλους»- συμπαίκτες. Τώρα; Θα υπάρξει ένα πράσινο comeback;

Πρέπει να αντιληφθούμε ότι το πρόβλημα μας βρίσκεται και στον «οδηγό», δηλαδή στο ηγετικό προσωπικό και στο «αμάξι» και στο «δρόμο». Σουμάχερ δεν υπάρχει έτοιμος στο ΠΑΣΟΚ αλλά και να υπήρχε το «αμάξι» είναι βαρύ ενώ ο «δρόμος» έχει μετακινηθεί, οι τεκτονικές πλάκες έχουν μετατοπιστεί και στο υπέδαφος ενεργοποιούνται επάλληλα ρήγματα σε διαφορετικά βάθη και πλάτη. Ξεσπούν πάνω στο ΠΑΣΟΚ συγχρονισμένες προκλήσεις μεγάλης κλίμακας, που περιγράφονται στις «70+1» θέσεις (pdf) για την επανίδρυση του, στις οποίες πρέπει να απαντήσουμε απαντώντας ταυτόχρονα στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα της χώρας που είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο της δεκαετίας του ’90.

Αν δεν υπάρχει ατομικός «Σουμάχερ», η πολιτική γενετική μας πρέπει να συνθέσει ένα συλλογικό.

Περισσότερα στον "Επισκέπτη της Παρασκευής" που ακολουθεί και στη συνέντευξη που έδωσα στην "Ελευθεροτυπία".

Ο Επισκέπτης της 7 Μάρτη '08

Ο οδηγός, το αμάξι και ο δρόμος

Μία συζήτηση για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις με τον Στρατή Λιαρέλλη και τον Ανδρέα Παναγόπουλο στον Ant1 Radio.

Ο οδηγός, το αμάξι και ο δρόμος

Yunus & Μικροδάνεια

Ο Παναγιώτης Βρυώνης έγραψε πρόσφατα για μία συνέντευξη του Muhammad Yunus όπου αναλύεται η λογική των μικροδανείων.

Λίγο μετά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης ο Yunus είχε συζητήσει με τη Δώρα Αυγέρη στο πλαίσιο της εκπομπής "Μητρόπολη του Κόσμου" που προβαλλόταν στην ΕΤ3.

Αυτό είναι το δεύτερο μέρος της δίωρης εκπομπής, το οποίο έχει το μεγαλύτερο κομμάτι της συνέντευξης. Ολόκληρη η εκπομπή βρίσκεται εδώ.